Родерик Мерчисон: британдық геолог және геологиялық жүйелерді зерттеуші
Roderick Murchison
Родерик Мерчисон (1792-1871) – британ геологы, Силур, девон және пермді жүйелерді зерттеген және сипаттаған ғалым. Британ геологиялық қызметінің директоры.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық геолог (1792–1871)
British geologist (1792–1871)
Сэр Родерик Импей Мёрчисон, 1-ші баронет (19 ақпан 1792 – 22 қазан 1871) – шотланд геологы, 1855 жылдан 1871 жылы қайтыс болғанға дейін Британ геологиялық қызметінің бас директоры қызметін атқарды. Ол силур, девон және перм жүйелерін зерттеу және сипаттаумен белгілі.
Sir Roderick Impey Murchison, 1st Baronet, (19 February 1792 – 22 October 1871) was a Scottish geologist who served as director general of the British Geological Survey from 1855 until his death in 1871. He is noted for investigating and describing the Silurian, Devonian and Permian systems.
Ерте өмір және еңбек
Мерчисон Росс графтығының Мьюр оф Орд, Таррадейл үйінде Барбара мен Кеннет Мерчисонның ұлы болып дүниеге келді. Оның бай әкесі 1796 жылы, Родерик төрт жаста болғанда қайтыс болды, ал ол үш жылдан кейін Дархам мектебіне жіберілді. Мерчисон жас геология ғылымына қызығып, Лондон геологиялық қоғамына қосылды және көп ұзамай оның ең белсенді мүшелерінің бірі болды. Оның әріптестері Адам Седжвик, Уильям Конибир, Уильям Бакланд, Уильям Фитон, Чарльз Лайл және Чарльз Дарвин болды. Әйелімен бірге саяхаттап, Мерчисон Англияның оңтүстігіндегі геологияны зерттеді, Сассекстің солтүстік-батысындағы және Гэмпшир мен Суррейдің іргелес аймақтарындағы тау жыныстарына ерекше назар аударды. Фитонның көмегімен ол өзінің алғашқы ғылыми еңбегін жазды, ол 1825 жылы Лондон геологиялық қоғамында оқылды. Назарын Еуропалық геологияға бұрған ол Лайеллмен бірге Ауверньяның жанартаулық аймағын, Оңтүстік Францияның, Солтүстік Италияның, Тироль мен Швейцарияның бір бөліктерін зерттеді. Кейінірек, Седжвикті серігі ретінде алып, Мерчисон Альп тауларының геологиялық құрылысының қиын мәселесіне кірісті. Олардың зерттеулерінің нәтижелерін баяндайтын бірлескен еңбегі альпілік геология әдебиетінде классикалық туынды саналады. Мерчисон Чарльз Дарвиннің эволюция теориясына қарсы болды. Ол түрлердің өзгеруіне қарсылық көрсетіп, жаратылыстың бірінен соң бірі болуын қолдады.
Murchison was born at Tarradale House, Muir of Ord, Ross shire, the son of Barbara and Kenneth Murchison. His wealthy father died in 1796, when Roderick was four years old, and he was sent to Durham School three years later Murchison became fascinated by the young science of geology and joined the Geological Society of London, soon becoming one of its most active members. His colleagues there included Adam Sedgwick, William Conybeare, William Buckland, William Fitton, Charles Lyell and Charles Darwin. Exploring with his wife, Murchison studied the geology of the south of England, devoting special attention to the rocks of the north west of Sussex and the adjoining parts of Hampshire and Surrey, on which, aided by Fitton, he wrote his first scientific paper, read to the Geological Society of London in 1825. Turning his attention to Continental geology, he and Lyell explored the volcanic region of Auvergne, parts of southern France, northern Italy, Tyrol and Switzerland. A little later, with Sedgwick as his companion, Murchison attacked the difficult problem of the geological structure of the Alps. Their joint paper giving the results of their study is a classic in the literature of Alpine geology. Murchison was an opponent of Charles Darwin's theory of evolution. He opposed the transmutation of species and supported successive creation.
Силур жүйесі
1831 жылы ол Англия мен Уэльс шекарасына барып, Ескі Қызыл құмтастының астындағы сұр жыныстарды белгілі бір ретпен топтастыруға болатынын анықтауға тырысты. Нәтижесінде Силур жүйесі құрылды, оның құрамында алғаш рет Англияның басқа жыныстарынан мүлдем өзгеше және ерекше органикалық қалдықтары бар ерекше қабаттар біріктірілді. Бұл зерттеулермен бірге Оңтүстік Уэльстегі және Англияның шекаралық округтеріндегі көмір кендері мен үстіндегі қабаттардың сипаттамалары "Силур жүйесі" (1839) еңбегінде жарияланды. Ағылшын натуралисі, геологы және палеонтологы Джон Уильям Салтер Мёрчисонға "Силурия" жұмысы бойынша (1854 және кейінгі басылымдары) көмектесті. Силур жүйесі құрылғаннан кейін Девон жүйесі құрылды, осы зерттеуге Мёрчисон Англияның оңтүстік-батысында да, Рейнландта да қатысты. Біраз уақыттан кейін Мёрчисон Батыс Еуропаның ескі жыныстары үшін жасаған жіктемесін континенттің сол бөлігіне тарату мақсатымен Ресейде маңызды геологиялық экспедиция жоспарлады. Ол Эдуард де Вернеуиль (1805–1873) және граф Александр фон Кейзерлинг (1815–1891) серігі болды, олармен бірлесіп Ресей және Урал таулары туралы еңбек жазды. Осы монографияның 1845 жылы жарық көргені Мёрчисонның ғылыми мансабының алғашқы және ең өнімді кезеңін аяқтады. Ол 1840 жылы Америка өнер және ғылым академиясының шетелдік құрметті мүшесі болып сайланды және 1843–1845, 1851–1853, 1856–1859 және 1862–1871 жылдары президенттік қызметін атқарды. Сондай-ақ ол Британ мұражайының Корольдік комиссиясында (1847–1849) жұмыс істеді. Мёрчисон 1841 жылы Эдуард де Вернеуильмен бірге Пермь аймағында жүргізілген зерттеулер негізінде пермдік жүйені геология ғылымына енгізді. Мёрчисон британ геологиясының халықаралық беделін арттырды және оның стратиграфиялық жүйелерінің әлем карталарында таралуын "империялық кеңеудің ғылыми нысаны" деп қарады. Ол геологиялық саяхаттарды (оның шетелде жасағандары сияқты) жиі "шабуылдар" немесе "жаулаулар" деп сипаттады және "Силирияның патшасы" деген лақап атын естігенді ұнатты. Ғалым Роберт А. Стаффордтың сөзіне сәйкес, "Мёрчисонның милитаризмге, империализмге және мегаломанияға бейімділігі оның мансабы бойына созылды және ақырында Корольдік географиялық қоғам мен Британ геологиялық қызметінің бірдей басшылығында толыққанды көрініс тапты".
In 1831 he went to the England–Wales border, to attempt to discover whether the greywacke rocks underlying the Old Red Sandstone could be grouped into a definite order of succession. The result was the establishment of the Silurian system under which were grouped, for the first time, a remarkable series of formations, each replete with distinctive organic remains other than and very different from those of the other rocks of England. These researches, together with descriptions of the coalfields and overlying formations in South Wales and the English border counties, were embodied in The Silurian System (1839). The English naturalist, geologist, and palaeontologist John William Salter assisted Murchison in his work on Siluria (1854 and later editions). The establishment of the Silurian system was followed by that of the Devonian system, an investigation in which Murchison assisted, both in the south west of England and in the Rhineland. Soon afterwards Murchison projected an important geological campaign in Russia with the view of extending to that part of the Continent the classification he had succeeded in elaborating for the older rocks of western Europe. He was accompanied by Édouard de Verneuil (1805–1873) and Count Alexander von Keyserling (1815–1891), in conjunction with whom he produced a work on Russia and the Ural Mountains. The publication of this monograph in 1845 completes the first and most active half of Murchison's scientific career. He was elected a Foreign Honorary Member of the American Academy of Arts and Sciences in 1840. and he was president 1843–1845, 1851–1853, 1856–1859 and 1862–1871. He served on the Royal Commission on the British Museum (1847–1849). Murchison also announced the Permian system to geology in 1841, based on explorations in Perm Krai undertaken with Édouard de Verneuil. Murchison was responsible for establishing much of the international prestige of British geology, and he viewed the spread of his stratigraphic systems on maps around the world "as a scientific form of imperial expansion". He frequently described geological excursions (such those he made abroad) as "invasions" or "conquests" and enjoyed being dubbed the "King of Siluria". According to the scholar Robert A. Stafford, "Murchinson's tendencies towards militarism, imperialism, and megalomania ran through his career and finally found full expression his simultaneous leadership of the Royal Geographical Society and the British Geological Survey."
Шотландия
Өмірінің соңғы он жылдығындағы басты геологиялық зерттеулері Шотландияның Таулы аймақтарына арналды, онда ол бұрынғыда "Примитивті формациялар" деп аталатын кристалл тақталы тастардың үлкен массаларының шын мәнінде Сілур кезеңінен бұрынғы емес екенін дәлелдегенін дұрыс емес деп есептеді, себебі олардың астында Төменгі Сілур (Кембрий) қазбалары бар әктас және кварцит қабаттары жатыр. Бұл "Таулы аймақтар дауын" бастады. Джеймс Никол Мёрчисонның теориясындағы қателікті мойындап, өзінің идеяларын ұсынды; 1880 жылдары оларды Бенджамин Пич және Джон Хорн растаған Чарльз Лапворттың дұрыс теориясы ығыстырды. Олардың кейінгі зерттеулері қазбаланған тау жыныстарының инфрапозициясы олардың бастапқы орны емес екенін көрсетті, бірақ бұл алыпқаншақтың ығысу жүйесі арқылы болды, осының нәтижесінде ең көне гнейстердің тізбектелген массалары төменнен ашылып, жас формацияларға итерілді. 1855 жылы Мёрчисон Британ геологиялық қызметінің бас директоры және Лондонның Джермин көшесіндегі Корольдік кен мектебі мен Практикалық геология мұражайының директоры болып тағайындалды, бұл қызметтерге алғашқы ие болған сэр Генри Де ла Бештен кейін. Ол енді көп уақытын ресми жұмыстарға жұмсады, бірақ ол жоғарыда айтылған Таулы аймақтар зерттеулеріне, сондай-ақ өзінің "Силюрия" (1854 ж., 5-бас., 1872 ж.) еңбегінің кезекті басылымдарын дайындауға мүмкіндік тапты, ол алғашқы Сілур жүйесінің негізгі ерекшеліктерін және кейінгі жаңалықтарды, әсіресе Сілур классификациясының басқа елдерге таралуын көрсетуге арналған.
The chief geological investigation of the last decade of his life was devoted to the Highlands of Scotland, where he wrongly believed he had succeeded in showing that the vast masses of crystalline schists, previously supposed to be part of what used to be termed the Primitive formations, were really not older than the Silurian period, since underneath them lay beds of limestone and quartzite containing Lower Silurian (Cambrian) fossils. This started off what became known as the Highlands Controversy. James Nicol recognised the fallacy in Murchison's theory and propounded his own ideas; in the 1880s these were superseded by the correct theory of Charles Lapworth, which was corroborated by Benjamin Peach and John Horne. Their subsequent research showed that the infraposition of the fossiliferous rocks is not their original place, but had been brought about by a gigantic system of dislocations, whereby successive masses of the oldest gneisses, have been exhumed from below and thrust over the younger formations. In 1855 Murchison was appointed director general of the British Geological Survey and director of the Royal School of Mines and the Museum of Practical Geology in Jermyn Street, London, in succession to Sir Henry De la Beche, who had been the first to hold these offices. Official routine now occupied much of his time, but he found opportunity for the Highland researches just alluded to, and also for preparing successive editions of his work Siluria (1854, ed. 5, 1872), which was meant to present the main features of the original Silurian System together with a digest of subsequent discoveries, particularly of those that showed the extension of the Silurian classification into other countries.
Кейінгі өмірі
1845 жылы Корнуоллдағы Карклвке сапар барысында ол Австралияға бара жатқан бірнеше корнуоллдық кеншімен кездесті. Ол онда алтын болуы мүмкін деп ойлап, олардан үлгілер жіберуін сұрады. Олар осылай істеді, соның арқасында Мерчисон Эдвард Харгрейвстің ашқанға дейін Австралияда алтын бар екенін білді. 1863 жылы ол КЦБ орденімен марапатталды, ал үш жылдан кейін барондық атақ алды. Оның өз елінің ғылыми қоғамдары оған ең жоғары наградаларын табыс етті: Корольдік қоғам оған Копли медалін, Геологиялық қоғам – Волластон медалін, ал Эдинбург Корольдік қоғамы – Брисбен медалін берді. Оның аты атақты шетелдік ғылыми қоғамдардың құрметті мүшелерінің тізімінде болмаған жоқ. Француз Ғылым академиясы оған Кювье сыйлығын берді және Майкл Фарадейден кейін оның сегіз шетелдік мүшесінің бірі етіп сайлады. 1855 жылы ол Швеция Корольдік Ғылым академиясының шетелдік мүшесі болып сайланды және 1871 жылы Корольдік Географиялық Қоғамның негіздеушілер медалімен марапатталды.
In 1845, whilst visiting Carclew in Cornwall, he met several Cornish miners who were going to Australia. Believing that there might be gold there, he asked them to send back likely samples. They did this, and thus Murchison knew of the existence of gold in Australia before Edward Hargraves' discovery. In 1863 he was made a KCB, and three years later he was created a baronet. The learned societies of his own country bestowed their highest rewards upon him: the Royal Society gave him the Copley Medal, the Geological Society its Wollaston medal, and the Royal Society of Edinburgh its Brisbane Medal. There was hardly a foreign scientific society of note without his name among its honorary members. The French Academy of Sciences awarded him the prix Cuvier, and elected him one of its eight foreign members in succession to Michael Faraday. In 1855 he was elected a foreign member of the Royal Swedish Academy of Sciences and in 1871 awarded the Founders' Medal of the Royal Geographical Society.