Кіріспе

Америка физигі (1919 – 1974)

Клайд Лоррен Кован (6 желтоқсан 1919 – 24 мамыр 1974) – америкалық физик және Фредерик Рейнспен бірге нейтриноны ашқан. Олардың ашылуы 1956 жылы нейтрино экспериментінде жасалды. 1995 жылы Рейнс екеуіне осы ашылулары үшін Нобель сыйлығы берілді.

Ерте өмір

Детройт қаласында (Мичиган штаты) төрт баланың ағасы болып дүниеге келген Коуэннің отбасы Сент-Луиске (Миссури штаты) көшіп, ол ондағы мемлекеттік мектептерде білімін бастады. Миссури штатының Ролла қаласындағы Миссури тау-кен және металлургия институтында оқығанда, Коуэн 1939-1940 жылдары «Миссури Майнер» газетінің бас редакторы қызметін атқарды және 1940 жылы химиялық инженерия мамандығы бойынша бітірді.

Әскери мансап

Коуэн АҚШ Әскери-әуе күштерінің капитаны болды, ол Екінші дүниежүзілік соғыста қола жұлдызға ие болды. 1936–1940 жылдары ол Резервтік офицерлерді даярлау корпусында оқыды. Коуэн 1941 жылы Америка Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанда АҚШ Армиясының Химиялық соғыс қызметіне екінші лейтенант шенімен қабылданды. 1942 жылдың тамызында ол Лондон, Англияда орналасқан Сегізінші әуе күштеріне ауыстырылды. 1943 жылы ол газ шабуылы жағдайында пайдалану үшін экспериментальды тазалау құрылымын жобалап, құрастырды. Келесі жылы ол Англияның Грейт-Малверн қаласында орналасқан MIT Сәулелену зертханасының британдық бөлімшесіне қосылды. 1945 жылы ол Корольдік әуе күштерімен байланыс офицері болып жұмыс істеді, техникалық ақпарат пен жабдықтарды жылдам жеткізуге көмектесті. 1945 жылы ол АҚШ-қа оралып, Огайо штатының Дейтон қаласындағы Райт-Паттерсон әуе базасында жұмыс істеді. 1946 жылы ол әскери қызметтен кетті. Кейіннен Рейнс осы эксперименттегі жұмысы үшін 1995 жылы физика саласындағы Нобель сыйлығын алды. Сыйлықты ол ғана алды, себебі Коуэн 1974 жылы қайтыс болды, ал Нобель сыйлығы өлімнен кейін берілмейді. Коуэн 1957 жылы Вашингтондағы Джордж Вашингтон университетінде физика профессоры болып оқытушылық қызметін бастады. Келесі жылы ол GWU-дан кетіп, Вашингтондағы Америка католик университетінің профессоры болып жұмыс істеді, және өмірінің соңына дейін осы қызметте болды. Ол сондай-ақ әр түрлі уақытта АҚШ Атом энергиясы жөніндегі комиссиясына (AEC), АҚШ Әскери-теңіз қару-жарақ зертханасына, АҚШ Әскери-теңіз академиясына, АҚШ Армиясына, Американың Біріккен кеншілер одағына, Electric Boat Co. және Вашингтондағы Смитсонов институтына кеңесші ретінде қызмет етті.

Коуэн 1974 жылдың 24 мамырында Мэриленд штатының Бетезда қаласында күрт жүрек талмасынан қайтыс болды және Арлингтон ұлттық зиратқа жерленді.

Отбасы

Коуэн 1943 жылғы 29 қаңтарда Англияның Вудфорд қаласында Джордж Генри мен Мейбл Джейн (Матер) Дунхамтың қызы Бетти Элеонорға үйленді. Олардың жеті баласы нәресте кезінде қайтыс болды. Олардың үш баласы тірі қалды. Коуэн екі ұл асырап алды. Оның немересі, ғылым журналисі және бұрынғы физик-инженер, қазір Америка Физикалық Қоғамының баспасөз қызметі кеңсесін басқарады, Einstein@home үлестірілген есептеу жобасын бастапқыда ойлап тапты, ол пульсарлар сияқты массивті айналатын нысандардың сигналдарын іздеу үшін гравитациялық толқындардың деректерін қарастырады. Коуэн "Қазіргі заманғы ара шаруашылығының әкесі" атанған Л. Л. Лангстроттың тікелей ұрпағы болды.