Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вальденбург – Швейцарияның Базель-Кантон аймағындағы муниципалитет және осы аттас округтің орталығы.
Waldenburg is a municipality in the canton of Basel Country in Switzerland, and the capital of the district of the same name.
География
2009 жылы Вальденбургтың аумағы құрады. Осы аумақтың 31,4%-ы ауыл шаруашылығына, ал 62,4%-ы орманға берілген. Қалған жердің 5,8%-ы құрылысқа (ғимараттар немесе жолдар) пайдаланылса, 0,1%-ы өнімсіз жер болып табылады. Салынған аумақтың 3,9%-ын тұрғын үйлер мен ғимараттар, ал 1,6%-ын көлік инфрақұрылымы құрайды. Орманды жерлердің 60,0%-ы тығыз орманмен жабылған, ал 2,4%-ы жеміс бақшаларымен немесе шағын ағаш тоғайларымен көмкерілген. Ауыл шаруашылығы жерлерінің 0,1%-ы егістікке, 16,4%-ы жайылымға, 1,3%-ы жеміс бақшаларына немесе жүзімдіктерге, ал 13,6%-ы альпілік жайылымдарға пайдаланылады.
Waldenburg has an area, as of 2009, of Of this area, or 31.4% is used for agricultural purposes, while or 62.4% is forested. Of the rest of the land, or 5.8% is settled (buildings or roads) and or 0.1% is unproductive land. Of the built up area, housing and buildings made up 3.9% and transportation infrastructure made up 1.6%. Out of the forested land, 60.0% of the total land area is heavily forested and 2.4% is covered with orchards or small clusters of trees. Of the agricultural land, 0.1% is used for growing crops and 16.4% is pastures, while 1.3% is used for orchards or vine crops and 13.6% is used for alpine pastures.
Демография
Вальденбургтің 2008 жылғы халық саны, 27,2% құрады, оның ішінде шетелдік азаматтар. Соңғы 10 жылда (1997–2007) халық саны 9,8% өсті. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы мәлімет бойынша) неміс тілінде сөйлейді (1067 адам немесе 80,3%), ал екінші ең көп таралған тіл – албан тілі (104 адам немесе 7,8%), үшінші орында итальян тілі (56 адам немесе 4,2%) тұр. 5 адам француз тілінде, ал 1 адам романш тілінде сөйлейді. 2000 жылы муниципалитетте 561 үйленбеген адам болды. 624 адам үйленген, 76-сы жесір, ал 67-сі ажырасқан. 2000 жылы муниципалитетте 523 жеке тұрғын үй болды, орташа есеппен әр үй шаңырағында 2,5 адам тұрды. 2000 жылы муниципалитетте 577 пәтер болды. Ең көп кездесетін пәтерлер 4 бөлмелі (164 пәтер). 12 бір бөлмелі және 182 бес және одан көп бөлмелі пәтерлер бар. Осы пәтерлердің 504-і (жалпы санының 87,3%) тұрақты түрде пайдаланылды, 40 пәтер (6,9%) маусымдық, ал 33 пәтер (5,7%) бос болды. 2010 жылы муниципалитеттегі бос пәтерлердің көрсеткіші 0,51% құрады.
Waldenburg has a population of as of 2008, 27.2% of the population are resident foreign nationals. Over the last 10 years (1997–2007) the population has changed at a rate of 9.8%. Most of the population (as of 2000) speaks German (1,067 or 80.3%), with Albanian being second most common (104 or 7.8%) and Italian being third (56 or 4.2%). There are 5 people who speak French and 1 person who speaks Romansh. as of 2000, there were 561 people who were single and never married in the municipality. There were 624 married individuals, 76 widows or widowers and 67 individuals who are divorced. as of 2000, there were 523 private households in the municipality, and an average of 2.5 persons per household. In 2000 there were 577 apartments in the municipality. The most common apartment size was 4 rooms of which there were 164. There were 12 single room apartments and 182 apartments with five or more rooms. Of these apartments, a total of 504 apartments (87.3% of the total) were permanently occupied, while 40 apartments (6.9%) were seasonally occupied and 33 apartments (5.7%) were empty. The vacancy rate for the municipality, in 2010, was 0.51%.
Ұлттық маңызы бар мұра нысандары
Герстельфлухтың тарихи төбе қонысы және ортағасырлық әкімшілік орталығы, сондай-ақ Гедеон Томен вилласы мен паркі – Швейцарияның ұлттық маңызы бар мұрасы ретінде тізілген. Вальденбургтың ескі ауылының барлығы Швейцария мұралық орындарының тізіміне енген.
The prehistoric hill settlement and medieval government center of Gerstelfluh and the villa Gedeon Thommen with park are listed as Swiss heritage site of national significance. The entire old village of Waldenburg is part of the Inventory of Swiss Heritage Sites.
Саясат
2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия SVP болды, оларға дауыс берушілердің 39,66% қолдау көрсетті. Келесі үш ең танымал партиялар: SP (18,52%), Жасылдар партиясы (16,47%) және FDP (15,14%). Федералды сайлауда барлығы 282 дауыс берілді, сайлауға қатысу көрсеткіші 38,7% болды.
In the 2007 federal election the most popular party was the SVP which received 39.66% of the vote. The next three most popular parties were the SP (18.52%), the Green Party (16.47%) and the FDP (15.14%). In the federal election, a total of 282 votes were cast, and the voter turnout was 38.7%.
Экономика
2010 жылы Вальденбургте жұмыссыздық деңгейі 4,5% болды. 2008 жылы бірінші экономикалық секторда 37 адам жұмыс істеді және осы секторда шамамен 11 кәсіпорын қызмет етті. Екінші секторда 445 адам жұмыс істеді, ал осы секторда 14 кәсіпорын болды. Үшінші секторда 160 адам жұмыс істеді, бұл секторда 36 кәсіпорын жұмыс істеді. 2000 жылы муниципалитетке 520 жұмысшы келді, ал 458 жұмысшы кетті. Муниципалитет жұмыс күшінің таза импортері болып табылады, яғни әр кеткен адамға 1,1 жұмысшы келеді. Вальденбургке келетін жұмыс күшінің шамамен 6,0%-ы Швейцариядан тыс жерлерден келген. Жұмыс істейтін халықтың 23,9%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 45,9%-ы жеке көлікпен барады.
as of 2010, Waldenburg had an unemployment rate of 4.5%. as of 2008, there were 37 people employed in the primary economic sector and about 11 businesses involved in this sector. 445 people were employed in the secondary sector and there were 14 businesses in this sector. 160 people were employed in the tertiary sector, with 36 businesses in this sector. In 2000, there were 520 workers who commuted into the municipality and 458 workers who commuted away. The municipality is a net importer of workers, with about 1.1 workers entering the municipality for every one leaving. About 6.0% of the workforce coming into Waldenburg are coming from outside Switzerland. Of the working population, 23.9% used public transportation to get to work, and 45.9% used a private car.
Білім
Вальденбургте халықтың шамамен 469 адамы немесе (35,3%) міндетті емес жоғары орта білімді аяқтаған, ал 130 адамы немесе (9,8%) қосымша жоғары білім (университет немесе Fachhochschule) алған. Жоғары білім алған 130 адамның 56,2%-ы швейцариялық ерлер, 22,3%-ы швейцариялық әйелдер, 14,6%-ы швейцариялық емес ерлер және 6,9%-ы швейцариялық емес әйелдер.
In Waldenburg about 469 or (35.3%) of the population have completed non mandatory upper secondary education, and 130 or (9.8%) have completed additional higher education (either university or a Fachhochschule). Of the 130 who completed tertiary schooling, 56.2% were Swiss men, 22.3% were Swiss women, 14.6% were non Swiss men and 6.9% were non Swiss women.