Кіріспе
Джон Леонард Суигерт кіші (John Leonard Swigert Jr., 30 тамыз 1931 – 27 желтоқсан 1982) – американдық НАСА астронавты, сынақ ұшқышы, механикалық инженер, аэроғарыш инженері, АҚШ Әуе күштерінің ұшқышы және саясаткер. 1970 жылғы сәуірде «Аполлон-13» ғарыш кемесінің басқару модулінің пилоты ретінде Айға ұшқан 24 астронавттың бірі болды. Айына тікелей бағытталмай, Жерге қауіпсіз оралу үшін таңдалған «қос жол» стратегиясының нәтижесінде «Аполлон-13» экипажы Жерден бұрынғы және кейінгі барлық астронавттардан әлдеқайда қашыққа ұшты, бірақ олар Айға қонудан бас тартуға мәжбүр болды. 1966 жылы НАСА-ға қосылмас бұрын Суигерт азаматтық сынақ ұшқышы және Ұлттық әуе күзетінің истребитель ұшқышы болды. НАСА-дан кеткен соң сенатқа үміткер болды, бірақ алғашқы сайлауда Билл Армстронгтан жеңілді. Кейін ол Конгресске үміткер болды, алайда үміткерлік науқаны кезінде қатерлі ісік диагнозы қойылды. 1982 жылы Колорадо штатының жаңа 6-шы сайлау округінен сайланды, бірақ қызметке кіріспес бұрын қайтыс болды.
John Leonard Swigert Jr. (August 30, 1931 – December 27, 1982) was an American NASA astronaut, test pilot, mechanical engineer, aerospace engineer, United States Air Force pilot, and politician. In April 1970, as command module pilot of Apollo 13, he became one of 24 astronauts who flew to the Moon. Ironically, due to the "slingshot" route around the Moon they chose to safely return to Earth, the Apollo 13 astronauts flew farther away from Earth than any other astronauts before or since, though they had to abort the Moon landing. Before joining NASA in 1966, Swigert was a civilian test pilot and fighter pilot in the Air National Guard. After leaving NASA, he ran for Senate but lost in a primary election against Bill Armstrong. Later he ran for Congress, but while running was diagnosed with cancer. He won the election for Colorado's new 6th district in 1982, but died before being sworn in.
Ерте өмір
Джон Леонард Суигерт кіші 1931 жылдың 30 тамызында Колорадо штатының Денвер қаласында Джон Леонард Суигерт аға (1903–1973) және Вирджиния Суигерт (1906–1993) отбасында дүниеге келді. Суигерттің әкесі көз дәрігері болған. Ол Американың скауттар ұйымының мүшесі болды және Екінші сыныптық скаут атағына ие болды. Ол Блессид Сакрамент мектебінде, Регис иезуит орта мектебінде және Шығыс орта мектебінде оқыды, оны 1949 жылы бітірді. Суигерт 1953 жылы Колорадо университетінен механикалық инженер мамандығы бойынша ғылым бакалавры дәрежесін алды, сонымен қатар «Бъффалоз» командасы үшін футбол ойнады. Ал 1967 жылы Хартфорд университетінен бизнес басқару магистрі дәрежесін алды. Оның демалыс уақытында гольф, гандбол, боулинг, шаңғы тебу, жүзу және баскетболмен айналысты. Оның хоббиі – фотосурет түсіру. Суигерт NASA-ға қосылмас бұрын Солтүстік Америка авиациясының инженерлік-сынақ ұшқышы болып жұмыс істеді. Бұрын ол 1957 жылдың ақпанынан 1964 жылдың маусымына дейін Pratt & Whitney компаниясында инженерлік-сынақ ұшқышы болған. Ол 7200 сағаттан астам ұшу тәжірибесіне ие болды, оның ішінде реактивтік ұшақтарда 5725 сағаттан астам. Суигерт «Аполлон» командалық модулінің маманы болды: ол командалық модульдің ұшқышы болуға өтініш білдірген аз ғана ғарышкерлердің бірі еді. Суигерт «Аполлон-7» ғарышкерлерін қолдау тобының мүшесі болды, бұл «Аполлон» миссиясының алғашқы қолдау тобы еді; ол ұшудың көтерілу кезеңінде Капсула байланыс операторы (CAPCOM) қызметін атқарды.
Аполлон 13
1970 жылы 11 сәуірде Аполлон-13 Ай миссиясына жіберілген үш астронавттың бірі болды. Бастапқыда миссияның резервтік экипажының құрамында болған ол, ұшырылуға үш күн қалғанда астронавт Кен Мэттинглиді алмастырып, экипажға қосылды. Басты экипаж Чарльз Дьюктен қызылша (қызылша вирусы) жұқтырған еді, ал Мэттинглидің бұл ауруға қарсы иммунитеті болмағандықтан, NASA оның ұшудың маңызды кезеңдерінде ауырып қалу қаупінен сақтануды қалады. Аполлон-13 – адамды Айға қондыру бойынша үшінші әрекет болды, бірақ ғарыш кемесінің сервистік модуліндегі оттегі баллоны жарылғаннан кейін миссия тоқтатылды. «Хьюстон, бізде мәселе туды» дегенді алғаш хабарлаған астронавт – Свигерт еді. Бұл хабарламаны ұшу командирі Джим Ловелл қайталады. Свигерт, Ловелл мен Фред Хейзбен бірге Айдың айналасын айналып, 17 сәуірде 5 күн 23 сағаттан кейін Жерге қауіпсіз оралды және ертесі күні Президенттік бостандық медалін алды.
"Аполлон" "Союз" сынақ жобасы
Астронавттарды іріктеген NASA ұшу экипажы операцияларының директоры Дик Слейтон, Свигертті Кеңес Одағымен бірінші бірлескен миссиясы – «Аполлон-Союз» сынақ жобасының командалық модулінің пилоты ретінде ұсынды. Слейтон Свигерттің тағы бір рет ұшуға мүмкіндік алғанын қалайтын еді, себебі ол ұшырылуға екі күн қалғанда «Аполлон-13» үшін таңдалған және жақсы қызмет еткен. 1972 жылы «Аполлон-15» пошталық конверттеріне қатысты оқиға NASA тергеушілерін басқа астронавттарды да тексеруге итермеледі. 1978 жылы ол АҚШ Сенатына үміткер болды, бірақ қыркүйекте республикалық праймеризде конгрессмен Билл Армстронгтан ойсырап жеңілді, ол көбірек танымал болған. 1979 жылы Свигерт Голдендегі B. D. M. корпорациясының вице-президенті болды. 1982 жылдың ақпан айында Свигерт International Gold and Minerals Limited компаниясынан кетіп, жаңа құрылған 6-шы округтен республикалық партиядан АҚШ Конгресіне үміткер болды. Оның оң жақ мұрын қуысынан қатерлі ісік табылғанда, ол бұл туралы сайлаушыларға хабарлады. Дәрігерлер оған сәулелік терапияны 15 маусымда аяқтап, толыққандай жазылатынын айтты. Алайда тамыз айында Свигерттің арқасы ауырып, сүйек миының қатерлі ісігі болғаны анықталды. 1982 жылдың 2 қарашасында ол сайлаушылардың 64% дауысымен орынды жеңіп алды.
Өлім
1982 жылғы 19 желтоқсанда, сайлаудан жеті апта өткен соң, ол Литтлтон қаласындағы үйінен Вашингтондағы Джорджтаун университетінің ауруханасына тікұшақпен жеткізілді. Ол 27 желтоқсанда, Ломбарди қатерлі ісік орталығында тыныс жетіспеуден 51 жасында қайтыс болды, конгрессмендік қызметі басталуға жеті күн қалғанда. 2020 жылғы желтоқсанда Люк Летлоу COVID-19 салдарынан қайтыс болғанға дейін ол, қызметке кірмес бұрын қайтыс болған Палатаның соңғы сайланған мүшесі болды. Он бес астронавт, оның ішінде «Аполлон-13» экипажының мүшелері Джим Ловелл және Фред Хейс, Денверде өткен толық әскери салтанатпен жерлеу рәсіміне қатысты, онда мыңдаған адам аза тұрды, ал архиепископ Джеймс Кейси төрағалық етті. Колорадо Ұлттық гвардиясының A-7 Corsair ұшақтарынан «жоғалған адам» (missing man) әуе көрсетілімі де болды. Ол ата-анасының қасында Уит-Ридж қаласындағы Маунт-Оливет зиратында жерленген.
Сыйлықтар, марапаттар және ұйымдар
1966 жылы Рогало қанатын ғарыш кемелері мен ғарышкерлері үшін жерге қону жүйесі ретінде көрсетуге қатысқандығы үшін Свигерт Американың Аэронавтика және Астронавтика институты (AIAA) Октав Шанут сыйлығын алды. Президент Ричард Никсон Аполлон-13 экипажына миссияларын аяқтағаннан кейін көп ұзамай Президенттің бостандық медалін табыс етті. 3 маусымда Свигерт Нью-Йорк қаласының алтын медалімен марапатталды. Ол 1970 жылы Хьюстон қаласының Батырлық медалін алды. 1970 жылы Свигерт Америка Астронавтикалық қоғамының Ұшу жетістіктері сыйлығымен құрметтелді. 1970 жылы Колорадо Боулдер университетінің Ұлы түлек инженері атағын иеленді. Аполлон-13 экипажы 1971 жылы AIAA Haley Астронавтика сыйлығын алды, ол кішкентай ақшалай сыйлық пен медальді қамтыды. Свигерт 1972 жылы Антонийдің алтын медалімен марапатталды және 1970 жылы Батыс мемлекеттік университетінен құрметті заң ғылымдары докторы дәрежесін алды. 1983 жылы Свигерт 14 Аполлон астронавтының қатарында Халықаралық ғарыш даңқы залына енгізілді. 1988 жылы Свигерт Колорадо авиациялық даңқы залына қабылданды. 1995 жылы Рон Ховардтың «Аполлон-13» фильмінде Свигертті Кевин Бэкон сомдады. 1997 жылы Свигерт және тағы 23 Аполлон астронавты қайтыс болғаннан кейін АҚШ Астронавттар даңқы залына енгізілді. 2003 жылдың қыркүйегінде Ренсселер политехникалық институтының түлектер залына сайланды. 1997 жылы Джордж және Марк Лунден жасаған Свигерттің мүсіні АҚШ Капитолий ғимаратында, Колорадо штатының Ұлттық мүсіндер жинағына сыйлаған екі мүсіннің бірі ретінде орнатылды. 2008 жылдың желтоқсанынан бастап мүсін АҚШ Капитолийінің келушілер орталығындағы Эмансипация залында қойылды. Мүсіннің көшірмесі қазір Денвер халықаралық әуежайының B терминалында, жолаушылар әуежайдың пойыз жүйесінен шығатын жерде орналасқан. Ғарыш қоры 1983 жылы Свигерттің естелігі мен жетістіктерін құрметтеу мақсатында құрылды. 2004 жылы Ғарыш қоры Джон Л. «Джек» Свигерт кішінің ғарыш зерттеулері сыйлығын тағайындады, ол ғарыш зерттеулеріне елеулі үлес қосқан жеке тұлғаға, топқа немесе ұйымға жыл сайын табыс етіледі. 2009 жылдың 18 тамызында Ғарыш қоры мен Колорадо Спрингс 11 округі Джек Свигерт аэроғарыш академиясын ашу үшін серіктестік жасады. Свигерт көптеген ұйымдардың мүшесі болды: Америка Астронавтикалық қоғамының мүшесі, Эксперименталды сынақ ұшқыштары қоғамының және Америка Аэронавтика және Астронавтика институтының қауымдас мүшесі, сондай-ақ Quiet Birdmen, Phi Gamma Delta, Pi Tau Sigma және Sigma Tau ұйымдарының мүшесі.
In 1983, Swigert was among 14 Apollo astronauts inducted into the International Space Hall of Fame. In 1988, Swigert was inducted into the Colorado Aviation Hall of Fame. In 1995, Swigert was portrayed by Kevin Bacon in Ron Howard's film Apollo 13. In 1997, Swigert, along with 23 other Apollo astronauts, was posthumously inducted into the U. S. Astronaut Hall of Fame. He was elected in September 2003 to the Rensselaer Polytechnic Institute Alumni Hall of Fame. In 1997, a statue of Swigert made by George and Mark Lundeen was placed on display in the U. S. Capitol Building as one of two statues given by the state of Colorado to the National Statuary Hall Collection. As of December 2008 the statue is on display in Emancipation Hall in the United States Capitol Visitor Center. A duplicate statue is currently on display at Denver International Airport Terminal B, where passengers exit the airport's train system. The Space Foundation was founded in 1983 in part to honor the memory and accomplishments of Swigert. In 2004, the Space Foundation launched the John L. "Jack" Swigert Jr. Award for Space Exploration, which is presented annually to an individual, group, or organization that has made a significant contribution to space exploration. On August 18, 2009, the Space Foundation and Colorado Springs District 11 partnered to open the Jack Swigert Aerospace Academy. Swigert was a member of numerous organizations. He was a fellow of the American Astronautical Society; associate fellow of the Society of Experimental Test Pilots and the American Institute of Aeronautics and Astronautics; and member of the Quiet Birdmen, Phi Gamma Delta, Pi Tau Sigma, and Sigma Tau.