Кіріспе
Нөпце немесе Нұбце (Шерпа: नुबचे, Wylie: Nub rtse) – Непал Гималай тауларындағы Махалангур Гималының Хумбу аймағындағы тау. Ол Эверест тауының батыс-оңтүстік-батысында орналасқан. Басты шыңы – Нөпце I, биіктігі – 7879 метр, алғаш рет 1961 жылғы 16 мамырда Деннис Дэвис және шерпа Таши бағындырған.
Nuptse or Nubtse (Sherpa: नुबचे, Wylie: Nub rtse, ) is a mountain in the Khumbu region of the Mahalangur Himal, in the Nepalese Himalayas. It lies WSW of Mount Everest. The main peak, Nuptse I at an elevation of , was first climbed on May 16, 1961, by Dennis Davis and Sherpa Tashi.
Үстірту
Нюпцеге алғаш рет 1961 жылы және одан кейін бірнеше рет шықты. 1961 жылы 16 мамырда Джо Уолмсли басқарған британдық экспедицияның құрамында Дэннис Дэвис және шерпа Таши Солтүстік қырқаға алғаш рет көтерілді. Дэвис суретке түсіп тұрғанда Таши шыңға алғаш аяқ басқан адам болды. Дэвис Ташидің ізінен дереу ерді. 17 мамырда сол экспедицияның басқа мүшелері де шыңға шықты: Крис Бонингтон, Лес Браун, Джеймс Сваллоу және Пемба Шерпа. 1984 жылы Реймонд Рено басқарған экспедиция Иван Этьен, Реми Ру және басқалары Батыс қырқаға алғаш көтерілді. 1994 жылы француз альпинистері Мишель Фауке мен Винсент Файн Нюпце Шар I-нің оңтүстік тірегіне алғаш көтерілді, бірақ шыңға жақын жердегі жел оларды тоқтатты. 2008 жылы Стефан Бенуа және Патрис Глайрон Рапаз оңтүстік бетін ашты; бұл жетістік 2008 жылғы «Piolets d'or» сыйлығына ұсынылды. 2017 жылы Фредерик Дегуле, Бенджамин Гигонне және Хелиас Миллериу оңтүстік бетке жаңа бағыт салды. 2023 жылы 8 мамырда АҚШ-тан келген 3 альпинист және 6 шерпадан құралған команда сол жылы алғаш рет шыңға шықты. Сонымен қатар, кем дегенде 65 альпинист 6 командаға бөлініп, Нюпцеге көтерілуге рұқсат алған.
Мәдениетте
1987 жылы The North Face компаниясының жабдықтар директоры Салли Маккой Snowbird Everest экспедициясына қатысты. Бұл The North Face компаниясын аймақтың шыңдары мен мұздықтарының аттарымен аталатын сыртқы киімдерді жасауға шабыттандырды. 1992 жылы компания Nuptse Jacket-ті таныстырды. Ол құстың қауырсындарын жылжудан қорғап, жылуды арттыру үшін жаңа бөліктенген құрылымды (baffle construction) ұсынды. Нюпце жакеті 1990-шы жылдары Нью-Йорк қаласында, әсіресе мектеп оқушылары мен рэперлер арасында жарқын түстерімен танымал болды. 2023 жылы Nuptse сыртқы киімдерінің желісі 60-тан астам түрге дейін кеңейді.