Кіріспе

Канадалық академиялық әкімші (1936–2020)

Алин Критиен (; 14 мамыр 1936 – 12 қыркүйек 2020) – Канаданың 20-шы премьер-министрі Жан Критиеннің әйелі, канадалық академиялық әкімші. Ол бұрын хатшы, жалақы есептеуші және модель болып жұмыс істеген. Өмірінің соңғы жылдарында Корольдік музыка консерваториясында пианинода ойнауды үйренді.

Жас шағы мен отбасы

Алин Чайне 1936 жылғы 14 мамырда Квебек провинциясының Шоуниган қаласында Ивонн (Беллемар) мен Альберт Чайннің тұңғыш баласы ретінде дүниеге келді. Оның анасы шаштараз болса, әкесі электр стансасында жұмыс істеді. Ол 16 жасында мектепті бітірді, университетке түспеді, бірақ хат арқылы курстарға қатысып, хатшы болып жұмыс істеді. Сонымен қатар, ол жалақы есептеушісі болып жұмыс істеді және жергілікті киім дүкендері үшін модель болды. Күйеуі Парламентке сайланғаннан кейін, ол өзіне-өзі ағылшын, итальян және испан тілдерін үйреніп, туған тілі француз тілімен қатар, осы тілдерді еркін меңгерді. 2000 жылы сол журналда Аллан Фотэрингэм Жан мен Алина Критиенді Эдди Голденберг пен Жан Пеллетьеден асып түсетін Канаданың екі ең ықпалды саясаткері деп сипаттады. Жан Критиен әйелінің оның басты кеңесшісі болғанын көпшілікке жариялады. Бірде ол Канаданы әйелдер ғана басқарады деп әзілдеді: монарх (Елизавета II патшайым), генерал-губернатор (Адриен Кларксон) және бас судья (Беверли МакЛачлин) – барлығы әйелдер, ал мадам Критиен премьер-министрдің бағытын ұстап тұрды. Ол мұндай әзілдерді жиі айтты, бірде журналиске келесі сайлаудың қашан болатынын білмейтінін айтты, себебі ол әлі Алинадан күнді белгілеуді сұрамаған екен. Премьер-министрдің жұбайы ретінде Критиен 1999 жылы В. Р. Майерс орта мектебіндегі оқиғада қаза тапқандардың естелік жиынына Альберта провинциясының премьер-министрі Ральф Клейн, оппозиция жетекшісі Престон Мэннинг және Канаданың бас прокуроры Энн Маклеланмен бірге қатысты. 2003 жылы ол Лоренциан университетінен құрметті диплом алды.

Кейінгі жылдар

Кристиан күйеуі алғаш рет 1963 жылы Канаданың Төменгі палатасына сайланған сәттен бастап көптеген қайырымдылық ұйымдарында белсенділік танытты. 2010 жылдың 22 қыркүйегінде Кристиан Онтарионың Садбери қаласындағы екі тілді білім беру мекемесі – Лорантиан университетінің тұңғыш канцлері атанды. Кристиан Альцгеймер ауруына шалдықты. Өлімнің себебі жарияланбады.