Кіріспе

Пенсильвания штатындағы тарихи шіркеу, АҚШ

Ефрата шіркеуі немесе Ефрата қауымы 1732 жылы Иоганн Конрад Бейссель құрған діни қауым. Ол қазіргі Пенсильвания штатының Ланкастер округіндегі Ефратада орналасқан. Қауымның жері қазір Пенсильвания штатының меншігінде және Пенсильвания тарихи және мұражай комиссиясы басқаруда. Эфрата шіркеуінің соңғы тірі қалған тұрғыны Мари Качел Бухер 2008 жылдың 27 шілдесінде 98 жасында дүние салды.

Тарих

Бұл қауым Германиядағы Шварцнаудан Александр Мактың Шварцнау бауырлары қозғалысынан тараған. Жалпы қауымнан алғашқы ажырау 1728 жылы болды – Жетіінші күнді Дункерлер, олардың ерекше қағидасы жетінші күнді нағыз демалыс күні деп санауы еді. 1732 жылы Бейссель Ланкастер округінің Кокалико өзенінің жағалауына келді. Бұл харизматикалық көшбасшының айналасында жартылай монастырь қауымы (Жалғыздық лагері) монастырьмен (Қыз бауырлар үйі) және монастырьмен (Ағалар үйі) құрылды, ол "Ефрата" деп аталды. Орден мүшелері бойжеткендікке берілді. Қауым мүшелері кең, ағаш кереуеттерде ұйықтады, жастықтардың орнына ағаш кесектерді пайдаланды. Олар түнде алты сағат ұйықтады, яғни кешкі сағат тоғызда және таңғы сағат екіден беске дейін, екі сағат үзіліс жасап, Мәсіхтің келуін "күзетті". Олар күніне бір рет вегетариандық тағам жейтін. Бейсселдің ізбасарларына ет жеуге рұқсат етілген жалғыз уақыт – құрбандыққа қошқар шалынған кезде болды. Монастырдың мүшелері көп уақытын жұмыс істеуге немесе жеке дұға етуге арнады. Бейссель әр сенбі сайын ғибадат қызметін өткізді, ол көбінесе бірнеше сағатқа созылды. Бұл топ құрылған кезде шіркеулердегі қанағаттандырмайтын интеллектуалдық ағымдар байқалды. Көптеген адамдар мемлекеттік шіркеулерден алшақтауды қалады. Осы бауырлар қатаң діни өмір салтының арқасында Құдайға басқаша құлшылық ету үшін бірікті. Олар діндерін тек қана ұстанумен шектелмей, басқаларға рухани жақсаруға және бойжеткендікке қол жеткізуге көмектесті. Әйелдер мен ерлер қауымында үй шаруасын жүргізіп, күнделікті тіршілікпен айналысқан отбасылар да болды. Дұға ету және қайырымдылық жасаудан басқа, монастырлар Ефратада өмір сүрудің міндеттерін орындауға міндетті болды. Күнделікті жұмыс көлемі ауыл шаруашылығы мен өнеркәсіп салаларында болды. Олар Киелі кітапты аударғанмен, ағаш өңдеумен және қағаз жасаумен де айналысты. Сондай-ақ, бау-бақшада жұмыс істеген, тамақ дайындаған, киім жөндеген. Олар баспа машинасынан жазылған жазбаларымен және ән-жырларымен ғана емес, сонымен қатар үй шаруасымен айналысып, өмірлерін шұғыл өткізді. Киімдерді диірменде жасап, міндеттер мен жауапкершіліктерді жүктеу арқылы өмірлерін ұйымдастырды. Монастырлар өмірге оң көзқараспен қарады, көршілерін, жерді және қоршаған ортаны құрметтеді. Олардың қоғамында білім алу да маңызды болды. Әр баланың білім алуы қажеттілік еді. Отбасылардан шыққан балаларды да неміс мектебінде білім алуға ынталандырды. Жастарды тәрбиелеу – монастырдың атқарған қайырымдылық жұмыстарының бірі еді. Олар сондай-ақ кедейлерге нан таратып, көмектесті. Басқа да сенуші отбасылар осы қауымның маңында тұрып, Бейсселді рухани жетекшілері ретінде қабылдады және олармен бірге демалыс күні ғибадат етті. Бұл отбасылар монастырдың ажырамас бөлігі болды, оларсыз ол өзін-өзі қамтамасыз ете алмады. Ефратаның бауырлары ән-жырлар мен ән-күйлерді төрт дауыста жазуымен және жариялауларымен танымал болды. Бейссель қауымның композиторы және рухани жетекшісі ретінде қызмет етті және өзінің композициялық жүйесін ойлап тапты. Ефрата ән кітабы (тек сөздер) 1747 жылы басылды. Ефрата монастырында Америка колонияларында екінші неміс баспаханасы болды және ондағы кітаптар Америка колонияларында ең үлкен кітап болып шықты. "Шейіттердің айнасы" атты кітапта 4 жылдан бастап 1660 жылға дейінгі аралықта шейіт болған христиандардың өлімдері баяндалған. Монтгомери округінің меннониттер тобының өтініші бойынша басылым басталғанға дейін оны Голландияның түпнұсқалық голланд тілінен неміс тіліне аудару керек болды, оны Ефрата қауымының Питер Миллер аяқтады. 1748 жылы басталған жұмыс үш жылдан кейін аяқталды. Көптеген кітаптарды Монтгомери округінің меннониттері сатып алды. 1768 жылы Бейссель қайтыс болды, бұл мүшеліктің төмендеуіне ықпал етті. Монастырлық өмір салты біртіндеп тасталды, соңғы бойжеткен мүше 1813 жылы қайтыс болды. 1814 жылы Қоғам Неміс Жетіінші күнді баптистері шіркеуі (немесе Неміс діни қоғамы Жетіінші күнді баптистері) ретінде тіркелді. Басқа жерлерде де филиалдар ашылды, олардың екеуі әлі күнге дейін бар. 1941 жылы Ефратаның қалған ғимараттары бар жер учаскесі Пенсильвания штатына мемлекеттік тарихи нысан ретінде пайдалануға берілді. Пенсильвания тарихи және мұражай комиссиясы қазба жұмыстарын жүргізді, оның ішінде басқа да заттармен қатар, революциялық соғыс кезінде (1775-83) аурухана ретінде пайдаланылғандығы анықталды. 1998 жылы археологтар Солтүстік Америкада осындай...