Кіріспе

Монкалиери (moŋkaˈljɛːri) – Италияның Пьемонт аймағында, Турин қаласының оңтүстігінде орналасқан 56 134 тұрғыны бар коммуна (муниципалитет). 2022 жылғы 31 қаңтардағы мәлімет бойынша, бұл Туриннің ең көп тұрғыны бар шалқары және 12 ғасырда салынған, ал 15 ғасырда кеңейтілген қамалымен танымал. Кейіннен бұл қамал Италия королі Виктор Эммануэль II және оның қызы Савой ханшайымы Мария Клотильданың сүйікті резиденциясына айналды. Ол Савой корольдік үйінің резиденциялары – ЮНЕСКО мұрасы тізіміне енген объектінің бір бөлігі болып табылады.

Тарих

Монкалиери 1228 жылы Тестонаның (қазір Монкалиери коммунасының бір бөлігі) тұрғындары Киериден болатын шабуылдардан қорғану үшін құрылған. По өзеніне және көпiрге (ұзақ жылдар бойы тамплиерлерге тиесілі болған) оңай қол жеткізу қаланың дамуына мүмкіндік берді, ол еркін коммуна болып қалыптасып, көптеген монастырлық мекемелерге үй иесі болды. 17 ғасырда Савой үйі қалаға ие болды, оның өкілдері жазда осындағы қамалдарында тұрып жатқан. Италияның бірігу кезеңінде Монкалиериде танымал Монкалиери жарлығы жарияланды. Жазғы курорт ретіндегі дәстүрін сақтап келген Монкалиери қазірде көптеген жоғары технологиялық компанияларға да мекенжай болып табылады.

Негізгі көрікті жерлер

Бұл қамал Савой резиденцияларының бірі болып есептеледі және ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұра тізіміне енген. 1919 жылдан бері мұнда беделді карабинерлер мектебі орналасқан. Қамалға жақын орналасқан Витторио Эммануэле II алаңының төмен қарай беткейі бұрын Монкалиери қаласының іскерлік орталығы болған. Оның тас төселген жолы 1825 жылы салынған, ал алаңның жоғарғы бөлігінде Нептун фонтаны (Иль Сатурнио) орналасқан. Эстетикалық және практикалық себептерге байланысты Нептун фонтаны бірнеше рет орын аударып, қайта орнатылған. Бұл алаң аристократтардың балаларына арналған беделді Real Collegio Carlo Alberto мектебімен шағын жол арқылы байланысады. Қазіргі таңда Collegio Carlo Alberto Compagnia di San Paolo және Турин университетінің бірлескен жобасымен басқарылады; олардың мақсаты – құқық, экономика, қаржы және саясаттану салаларындағы зерттеулер мен оқытуды дамыту. Санта-Мария-делла-Скала готикалық шіркеуі жергілікті қасиетті тұлғаның қабірлерін сақтайды. Тағы да қызығушылық тудыратын шіркеулер – Сан-Франческо, Сант-Эгидио және Чиеза-дель-Гиессу.