Кіріспе
Таиландтағы Пхра Руанг әулетінің үшінші патшасы Рам Камхаенг (รามคำแหง, ) немесе Фо Кун Рам Камхаенг Махарат (พ่อขุนรามคำแหงมหาราช, ), сондай-ақ Рамкамхаенг деп те жазылады, 1279 жылдан 1298 жылға дейін Сухотай патшалығын (Таиландтың тарихи патшалығы) басқарды, оның ең гүлденген дәуірі болатын. Ол тай әліпбиін жасағандығымен және Теравада буддизмін патшалықтың мемлекеттік діні ретінде бекіткенімен ерекшеленеді.
Ram Khamhaeng (รามคำแหง, ) or Pho Khun Ram Khamhaeng Maharat (พ่อขุนรามคำแหงมหาราช, ), also spelled Ramkhamhaeng, was the third king of the Phra Ruang Dynasty, ruling the Sukhothai Kingdom (a historical kingdom of Thailand) from 1279 to 1298, during its most prosperous era. He is credited for the creation of the Thai alphabet and the firm establishment of Theravada Buddhism as the state religion of the kingdom.
Туған жері және аты
Рам Камахенг – Фо Кхун Банг Кланг Хао мен оның патшасы Фо Кхун Си Интратит және оның патшайымы Суэанның ұлы еді. Алайда, халық арасындағы аңыз бойынша, оның нағыз анасы Кангли есімді әйел және балықшы болған деседі. Оның екі інісі мен екі қарындасы болды. Ұлы інісі өте жас кезінде қайтыс болды. Екіншісі, Бан Муанг, әкесі қайтыс болғаннан кейін патша болды, ал одан кейін Рам Камахенг таққа отырды. 19 жасында ол әкесінің бұрынғы кхмер вассалы болған Сухотай қаласына жасаған сәтті шабуылына қатысып, тәуелсіз Сухотай мемлекетін құрды. Соғыстағы батылдығы үшін оған «Пхра Рам Камахенг» немесе «Батыл Рама» деген лақап есім берілді, және ол Бирмада бүгінгі күнге дейін танымал.
Билік
Рам Камхаенг 1282–1323 жылдары Юань Қытайына елшіліктер жіберіп, қазір Сангхалок керамикасы деп белгілі керамика жасау технологиясын импорттады. Ол көршілес қала-мемлекеттердің билеушілерімен, әсіресе көршілес Паяо билеушісі Нгам Муангпен (аңыз бойынша, ол оны ұсынып алған) және Чианг Май королі Манграймен жақын қарым-қатынаста болды. Тайланд тарихы бойынша, Рам Камхаенг тай алфавитін (Лай Нангсу Тай) кхмер, санскрит, пали және Гранта алфавиттерінің қосындысынан жасаған деп есептеледі. Рам Камхаенг патшалығын солтүстікте Лампанг, Фрае және Нанға дейін, шығыста Пхитсанулок және Вьентьянға дейін, оңтүстікте Нахон Си Таммарат патшалығына дейін, батыста қазіргі Мьянмадағы мон патшалықтарына дейін және солтүстік-батыста Бенгал шығанағына дейін кеңейткені болжанады. Алайда, мандала саяси моделінде Сухотай сияқты патшалықтарда нақты шекаралар болмаған, олардың негізі астананың күші болған. Рам Камхаенгтің ірі патшалығы туралы мәлімдемелер Сиамның Оңтүстік-Шығыс Азиядағы үстемдігін бекіту мақсатында жасалған. Қазір ол Бангкок Ұлттық мұражайында сақталады. Стелланың ресми атауы – «Патша Рам Камхаенг жазуы». Ол 2003 жылы ЮНЕСКО-ның «Дүниежүзілік естеліктер тізіміне» енгізілді.
Сангхалок керамикалық бұйымдары
Рам Камаханг қытайдан керамика жасау шеберлігін әкелгені үшін және Сухотай Корольдігінде берік керамика өнеркәсібінің негізін салғаны үшін мақталады.
Құрмет
Рамкхамхаенг университеті, Таиландтағы есіктері баршаға ашық алғашқы университет және бүкіл ел бойынша кампустары бар, Рамкхамхаенгтің құрметіне аталған.
Бейне ойындар
Патша Рамкамхенг – Сид Мейердің «Цивилизация V» ойынында сиамдықтар үшін ойнауға болатын билеуші.