Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Папуа-Жаңа Гвинея монархының өкілі
Representative of the monarch of Papua New Guinea
Папуа-Жаңа Гвинеяның генерал-губернаторы – қазіргі уақытта король Карл III, Папуа-Жаңа Гвинеяда Папуа-Жаңа Гвинея монархының өкілі. Генерал-губернаторды Ұлттық парламент дауыс беру арқылы ұсынғаннан кейін монарх тағайындайды. Генерал-губернатордың міндеттеріне министрлерді, судьяларды және елшілерді тағайындау; сайлауға қатысты жарлықтар шығару кіреді. Жалпы алғанда, генерал-губернатор Вестминстер жүйесінің және жауапты үкіметтің қағидаларын сақтайды, саяси бейтараптылықты ұстанады және әрқашан тек премьер-министрдің кеңесімен әрекет етеді. Генерал-губернатордың рәсімдік рөлі де бар: ол астанадағы Порт-Морсбидегі ресми резиденцияда іс-шараларды өткізеді және өздерінің қоғамдарына үлес қосып жатқан жеке тұлғалар мен топтарға Папуа-Жаңа Гвинеяның құрметті наградаларын табыс етеді. Шетелге саяхаттағанда генерал-губернатор Папуа-Жаңа Гвинеяның және оның монархының өкілі ретінде қарастырылады. Генерал-губернаторға Үкімет үйінің ресми хатшысы басқаратын аппарат қолдау көрсетеді.
The governor general of Papua New Guinea is the representative of the Papua New Guinean monarch, currently King Charles III, in Papua New Guinea. The governor general is appointed by the monarch after their nomination by the National Parliament by vote. The functions of the governor general include appointing ministers, judges, and ambassadors; and issuing writs for election. In general, the governor general observes the conventions of the Westminster system and responsible government, maintaining a political neutrality, and has to always act only on the advice of the prime minister. The governor general also has a ceremonial role: hosting events at the official residenceGovernment House in the capital, Port Moresbyand bestowing Papua New Guinean honours to individuals and groups who are contributing to their communities. When travelling abroad, the governor general is seen as the representative of Papua New Guinea and its monarch. The governor general is supported by a staff headed by the official secretary to Government House
Генерал-губернаторлар алты жылдық мерзімге тағайындалады. 2017 жылдың 28 ақпанынан бері генерал-губернатор қызметін сэр Боб Дадае атқарып келеді. Генерал-губернатор лауазымы 1975 жылдың 16 қыркүйегінде Папуа-Жаңа Гвинея Австралиядан тәуелсіз мемлекет және тәуелсіз конституциялық монархия ретінде тәуелсіздік алған кезде құрылды. Осы уақытқа дейін 10 адам генерал-губернатор болып қызмет еткен.
Governors general are appointed for a six year term of office. Since 28 February 2017, the governor general has been Sir Bob Dadae. The office of the governor general was created on 16 September 1975, when Papua New Guinea gained independence from Australia as a sovereign state and an independent constitutional monarchy. Since then, 10 individuals have served as governor general.
Тағайындау
Басқа көптеген Достастық елдерінің генерал-губернаторларынан өзгеше, Папуа-Жаңа Гвинеяның генерал-губернаторын елдің Парламенті тағайындайды, премьер-министр емес. Тағайындау Папуа-Жаңа Гвинея монархы тарапынан Ұлттық Парламенттің қарапайым көпшілік дауысымен жасалады. Конституцияның 88-бабының 1-тармағында монархтың «Парламент шешіміне сәйкес Ұлттық атқару кеңесінің ұсынымы бойынша» әрекет етуі тиіс екендігі, ал 88-бабының 2-тармағында генерал-губернаторға үміткерді ұсыну «органикалық заңға сәйкес өткізілген толық құпия дауыс беру арқылы қарапайым көпшілік дауыспен жасалуы керек» делінген. Қызмет мерзімі алты жылды құрайды. Екінші мерзімге тағайындалу үшін генерал-губернаторды Ұлттық Парламенттің үштен екісі қолдауы керек. Ешбір адам екі мерзімнен астам қызмет ете алмайды. Егер генерал-губернатор лауазымы қайтыс болуға немесе қызметтен босатуға байланысты бос болса, Папуа-Жаңа Гвинея Ұлттық Парламентінің спикері жаңа тағайындама жасалғанға дейін міндетін атқарушы генерал-губернатор болады. Егер спикер лауазымы бос болса, бас судья оның орнына осы қызметті атқарады.
Unlike the governor generals of most other Commonwealth realms, the governor general of Papua New Guinea is nominated by the country's Parliament, rather than being proposed by its prime minister. The appointment is made by the monarch of Papua New Guinea following a simple majority vote of the National Parliament. Section 88(1) of the constitution provides that the monarch must act "in accordance with the advice of the National Executive Council given in accordance with a decision of the Parliament", while section 88(2) provides that the nomination for governor general must be "made by a simple majority vote, in an exhaustive secret ballot conducted in accordance with an Organic Law." The term in office is six years. To be appointed for a second term, the governor general must be supported by a two thirds majority in the National Parliament. No person may serve for more than two terms. If the office of governor general becomes vacant, due to death or dismissal, the speaker of the National Parliament of Papua New Guinea becomes acting governor general until a new appointment is made. If the speakership is vacant, the chief justice instead assumes the role.
Босату
Бас губернатор Ұлттық атқарушы кеңестің шешімімен немесе Ұлттық парламенттің абсолютті көпшілігімен қызметтен алынуы мүмкін. Ешбір бас губернатор қызметтен алынған емес, бірақ 1991 жылы сэр Винсент Серей Эри премьер-министр сэр Рабби Намалиу патшайымға оны қызметтен босату туралы кеңес бергеннен кейін өзі отставкаға шықты.
The governor general may be dismissed by either a decision of the National Executive Council or an absolute majority of the National Parliament. No governor general has been dismissed from office, although in 1991, Sir Vincent Serei Eri resigned from office after Prime Minister Sir Rabbie Namaliu advised the Queen to dismiss him.
Функциялар
Папуа-Жаңа Гвинея 14 басқа елмен бірдей мемлекет басшысын бөліседі. Мемлекет басшысы Папуа-Жаңа Гвинея шекарасынан тыс жерде жұмыс істеп, тұрғандықтан, генерал-губернатордың басты міндеті – монархтың конституциялық өкілеттіктерін оның атынан жүзеге асыру болып табылады. Сондықтан генерал-губернатор Папуа-Жаңа Гвинея үкіметіндегі өкілеттерін Мемлекет басшысының атынан және оның тапсырмасымен атқарады. Генерал-губернатордың өкілеттіктері мен міндеттері Папуа-Жаңа Гвинея Тәуелсіз Республикасының Конституциясының V бөлімінің 1, 2 және 3-тарауларында белгіленген және генерал-губернаторға қатысты нақты ережелерді қамтиды.
Papua New Guinea shares the person of the sovereign equally with 14 other countries in the Commonwealth of Nations. As the sovereign works and resides predominantly outside of Papua New Guinea's borders, the governor general's primary task is to perform the monarch's constitutional duties on his or her behalf. As such, the governor general carries out his or her functions in the government of Papua New Guinea on behalf and in the name of the Sovereign. The governor general's powers and roles are derive from the Constitution of the Independent State of Papua New Guinea Part V Section 1, 2 & 3 and set out certain provisions relating to the governor general.
Конституциялық рөл
Бас губернатор парламентті таратуға және жаңа сайлау шақыруға жауапты. Сайлаудан кейін генерал-губернатор парламентте көпшілік дауысқа ие болған саяси партияның басшысынан үкімет құруды ресми түрде өтінеді. Бас губернатор премьер-министрді бекітеді және сайлаудан кейін басқа министрлерді тағайындайды. Генерал-губернатор Ұлттық атқарушы кеңес арқылы үкімет министрлерінің кеңесіне сүйене отырып, қолданыстағы заңдарға сәйкес ережелер мен жарлықтар шығару, мемлекеттік судьяларды, елшілерді және шетелдердегі жоғары комиссарларды, сондай-ақ басқа да жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкерлерді тағайындайды.
The governor general is responsible for dissolving parliament and issues writs for new elections. After an election, the governor general formally requests the leader of the political party which gains the support of a majority in parliament to form a government. the governor general commissions the prime minister and appoints other ministers after the election. The governor general acts on the advice of government ministers through the National Executive Council, to issue regulations, proclamations under existing laws, to appoint state judges, ambassadors and high commissioners to overseas countries, and other senior government officials.
Таңбалар
Генерал-губернатор жеке ту қолданады, онда Сент-Эдвардтың патшалық тәжінің үстінде жүріп бара жатқан арыстан бейнеленген, ал тәждің астында көк түсті лентада "Папуа Жаңа Гвинея" деп жазылған. Бұл ту Папуа Жаңа Гвинеяда генерал-губернатордың бар екенін белгілеу үшін ғимараттар мен басқа да жерлерде көтеріледі.
The governor general uses a personal flag, which features a lion passant atop a St. Edward's royal crown with "Papua New Guinea" written across a scroll underneath, all on a blue background. It is flown on buildings and other locations in Papua New Guinea to mark the governor general's presence.
Тұрғылықты жері
Порт-Морсбидегі Үкімет үйі – Папуа-Жаңа Гвинеяның генерал-губернаторының ресми резиденциясы. Британдық Жаңа Гвинея протекторатының арнайы комиссары сэр Питер Скрачли 1885 жылы Порт-Морсбиге келген кезде Үкімет үйі орналасатын жерді таңдады. Үкімет үйі содан бері осы жерде орналасқан. 1913 жылы сэр Хьюберт Мюррей бұрынғысын алмастыратын жаңа үй салу жұмысын қолға алды.
Government House in Port Moresby is the official residence of the governor general of Papua New Guinea. The site for Government House was chosen by Sir Peter Scratchely, Special Commissioner for the Protectorate of British New Guinea, who arrived in Port Moresby in 1885. Government House has occupied this site ever since. In 1913, Sir Hubert Murray took the task of building a new House which superseded the original one.