Голштин-Фризияны сиырларының тарихы мен ерекшеліктері

Кіріспе

Сүттен өнім беретін малдың тұқымы – сүттен өнім беретін малдың тұқымы.

Холштейн-фризиясы – сүттен өнім беретін малдың халықаралық тұқымы немесе тұқымдар тобы. Ол Фризия аймағында пайда болған, Голландияның Солтүстік Голландия провинциясынан басталып, Германияның Шлезвиг-Гольштейн штатына дейін созылады. Бұл тұқым бүкіл әлемдегі өнеркәсіптік сүт шаруашылығында басым болып табылады және 160-тан астам елде кездеседі. Ол Холштейн, Фризия және Қара-Ақ сияқты көптеген аттармен белгілі. Жаңа құрлықтың дамуымен бірге Солтүстік және Оңтүстік Америкада сүтке деген сұраныс артты, сол аймақтардағы сүт шаруашылығымен айналысатын фермерлер алғашқыда малдарын Нидерландыдан импорттады. Бірақ 8800 фриз (қара-ала неміс сиырлары) импортталғаннан кейін, Еуропа ауруларға байланысты сүттен өнім беретін малды экспорттауды тоқтатты. Бүгінде бұл тұқым Еуропаның солтүстігінде сүт өндірісі үшін, ал оңтүстігінде ет өндірісі үшін қолданылады. 1945 жылдан кейін еуропалық мал шаруашылығы және сүт өнімдері ұлттық инфрақұрылымның дамуына байланысты белгілі бір аймақтармен шектелді. Бұл өзгеріс кейбір малдарды сүт өндірісіне, ал қалғанын ет өндірісіне бағыттау қажеттігін тудырды, себебі бұрын сүт пен ет екі мақсатқа да қолданылатын малдан өндірілген болатын. Бүгінгі таңда сүт өндірісінің 80%-дан астамы Бордо мен Венеция арасындағы сызықтан солтүстікке қарай өндіріледі, ал Еуропадағы ірі қара малдың 60%-дан астамы осы аймақта шоғырланған. Қазіргі еуропалық тұқымдар, голландиялық фризияның ұлттық вариациялары, АҚШ-тағы селекционерлер өркендеткен малдардан өте ерекшеленеді, олар Холштейнді тек сүт өндірісі үшін пайдаланады. Осының салдарынан, селекционерлер АҚШ-тан арнайы сүт өндірісіне бағытталған Холштейндерді импорттап, еуропалық қара-ақ малдармен будандастырды. Бүгінде "Холштейн" термині Солтүстік немесе Оңтүстік Америкадағы малдарды және Еуропада, әсіресе Солтүстік Еуропада осы малдардың қолданылуын сипаттау үшін қолданылады. "Фризия" термині дәстүрлі еуропалық текті, сүт пен ет өндірісі үшін өсірілетін малдарды сипаттау үшін қолданылады. Осы екі тұқымның буданынан туған малдар "Холштейн-фризия" деп аталады.

Тұқымның ерекшеліктері

Холштейндер ерекше пішіндемелерге ие, көбінесе қара және ақ немесе қызыл және ақ түсті болады, әдетте дақылды үлгілерде кездеседі. Сирек жағдайларда, кейбіреулерінде қара және қызыл түстердің екеуі де ақ түспен араласқан болады. Осы ерекше түс беруге қызыл фактор себепкер. "Көк" түсі де белгілі. Бұл түс қара түктерге араласқан ақ түктердің нәтижесінде пайда болады, бұл сиырға көгілдір реңк береді. Кейбір шаруашылықтарда бұл түс "көк ала" деп те аталады. Олар жоғары сүт өнімділігімен танымал, жылына орташа сүт береді. Осы сүттің 3,7%-ы майға, ал 3,1%-ы ақуызға шамалас.

Тарих

Шамамен 100 жылға дейін Гессеннен көшіп келген халық тобы малдарымен бірге Фризи тайпасының жанындағы Солтүстік теңіз жағалауына қоныс аударып, Рейн, Маас және Ваал өзендері арасындағы Батавия аралын мекендеді. Тарихи мәліметтерде осы малдың қара түсті болғаны, ал фриздік малдың «таза ақ және жарық түсті» болғаны айтылады. Шығару арқылы қазіргі Холштейн-фризиан тұқымының негізі қаланған болуы мүмкін, себебі сол кезден бастап осы екі тайпаның малдары тарихи жазбаларда бірдей сипатталған. Солтүстік теңізге шектес Фризия аймағы Солтүстік Голландия, Фризеланд және Гронинген провинцияларында, сондай-ақ Германияда Эмс өзеніне дейін орналасқан. Осы халық мал шаруашылығымен аты шыққан. Фризилер соғысқа қарағанда мал өсіруді ұнатқандықтан, рим үкіметіне өгіз терісі мен мүйізінен салық төлеген, ал батавтар рим армиясына әскер мен офицерлер берген; олар түрлі рим соғыстарында сәтті күрескен. Фризилер 2000 жыл бойы, жай ғана жағдайлар болмаса, малдың бір тұқымын өзгеріссіз өсірген. 1282 жылы болған су тасқыны нәтижесінде Зюдерзее пайда болды, бұл қазіргі фриздердің мал өсірушілерін екі топқа бөлді. Батыс топ Батыс Фризиланды, қазіргі Солтүстік Голландияның бір бөлігін, ал шығыс топ қазіргі Фризеланд және Гронинген провинцияларын, сондай-ақ Нидерландыны мекендеді. Нидерландыдағы құнарлы полидерлік жерлер шөп, мал және сүт өнімдерін өндіруде теңдесі жоқ. 13-16 ғасырлар аралығында май және ірімшік өндірісі зор болған. Тарихи мәліметтерде 2600-3000 фунт салмақты ірі қара мал туралы айтылады. Мал өсірушілердің мақсаты – бір малдан мүмкіндігінше көп сүт пен ет алу болған. Таңдау, өсіру және тамақтандыру жұмыстары үлкен жетістікке жеткен. Қанаттас өсіруге жол берілмеген, және ерекше отбасылар пайда болған жоқ, бірақ әртүрлі аймақтардағы топырақтың айырмашылығы малдың мөлшері мен түрлерінде әртүрліліктерге әкелді. Dystopian Farming туралы Corporate Watch есебінде 2004 жылғы Journal of Dairy Science журналында жарияланған зерттеуде Ұлыбританиядағы Холштейндердің 96-98% -ы белгілі бір дәрежеде қанаттас екені анықталды, бұл көрсеткіш 1990 жылы шамамен 50% болған. Жалпы алғанда, Ұлыбританияда қанаттастық деңгейі 1990 жылдан бері айтарлықтай өсті.

Near 100 BC, a displaced group of people from Hesse migrated with their cattle to the shores of the North Sea near the Frisii tribe, occupying the island of Batavia, between the Rhine, Maas, and Waal. Historical records suggest these cattle were black, and the Friesian cattle at this time were "pure white and light coloured". Crossbreeding may have led to the foundation of the present Holstein Friesian breed, as the cattle of these two tribes from then are described identically in historical records. The portion of the country bordering on the North Sea, called Frisia, was situated within the provinces of North Holland, Friesland, and Groningen, and in Germany to the River Ems. The people were known for their care and breeding of cattle. The Frisii, preferring pastoral pursuits to warfare, paid a tax of ox hides and ox horns to the Roman government, whereas the Batavii furnished soldiers and officers to the Roman army; these fought successfully in the various Roman wars. The Frisii bred the same strain of cattle unadulterated for 2,000 years, except from accidental circumstances. In 1282 AD, floods produced the Zuiderzee, a formed body of water that had the effect of separating the cattle breeders of the modern day Frisians into two groups. The western group occupied West Friesland, now part of North Holland; the eastern occupied the present provinces of Friesland and Groningen, also in the Netherlands. The rich polder land in the Netherlands is unsurpassed for the production of grass, cattle, and dairy products. Between the 13th and 16th centuries, the production of butter and cheese was enormous. Historic records describe heavy beef cattle, weighing from 2,600 to 3,000 pounds each. The breeders had the goal of producing as much milk and beef as possible from the same animal. The selection, breeding and feeding have been carried out with huge success. Inbreeding was not tolerated, and (distinct) families never arose, although differences in soil in different localities produced different sizes and variations. A Corporate Watch report on Dystopian Farming cited a 2004 study from the Journal of Dairy Science identified that between 96 and 98% of UK Holsteins were inbred to some degree, compared with around 50% in 1990. More generally the rate of inbreeding in the UK has risen significantly since 1990.

Ұлыбритания

XVIII ғасырға дейін Британ аралдары голландтық ірі қара малын импорттап, оларды Англия мен Шотландияда бірнеше тұқымның негізі ретінде пайдаланды. Белгілі Дэвид Лоу жазғандай, "голландиялық тұқым әсіресе Хэмбердің солтүстік жағындағы Холдернесс ауданында орнықты; солтүстікке қарай Йоркшир жазықтары арқылы. 1840 жылы Холдернесс аймағындағы "Англиядағы ең жақсы сүтті ірі қара" әлі де голландтық тегінің айқын белгілерін сақтап қалды. Солтүстікке қарай Тиз аймағындағы шаруалар Голландиядан және Эльбадағы неміс территорияларынан континентальдік ірі қара малын импорттады. Лоу былай деп жазды: "Бұл ерте импорттың нақты көлемі туралы бізге толық мәлімет жоқ, бірақ олардың жергілікті малға тигізген үлкен әсері осы тұқымның араласу нәтижесінде голланд немесе Холштейн тұқымы деп белгілі болуынан көрінеді". Холштейн-фризиан тұқымы Нидерландының бай жазықтарында, Германияның солтүстік-батыс провинцияларында, Бельгияда және Солтүстік Францияда таралған. Бұл тұқым сол кезде Ұлыбританияда қалыптаспады, сондай-ақ Джерси және Гернси аралдарында қолданылмады, олар өздерінің ерекше ірі қара малын аралдардың аттарымен атады. Олардың заңдары континенттен әкелінген малды өсіру үшін пайдалануға тыйым салды.

Анықтама

Бұл жағдайда Холштейн, және қазіргі заманғы барлық талқылауларда, Солтүстік Америка қандық желісінен терілген жануарларды білдіреді, ал фризиандық – Еуропаның жергілікті қара және ақ ірі қара малын білдіреді. Холштейн UK тұқымдық кітабының қосымша тіркеліміне (яғни таза тұқымды емес) енгізу шарттары:

А класы – тип, мөлшер және дене бітімі бойынша Холштейн немесе Фризиан тұқымының әдеттегі өкілі, будандастыру белгілері жоқ, немесе оның тегі бойынша 50%-дан 74,9%-ға дейін Холштейн немесе Фризиан гендері бар екені дәлелденген болуы керек. Егер тегі туралы мәліметтерде бір ата-анасы Холштейн-фризиан, Холштейн немесе Фризиан емес, басқа тұқымнан шыққандығы көрсетілсе, онда ол ата-ана Қоғам мойындаған сүт шаруашылығы қоғамының тұқымдық кітабында толық тіркелген таза тұқымды жануар болуы тиіс. B класы – Топтық кітапқа немесе қосымша тіркелімге тіркелген бұқадан немесе екі тұқымды бұқадан, және қосымша тіркелімнің А немесе В класына тіркелген, құрамында 75%-дан 87,4%-ға дейін Холштейн немесе Фризиан гендері бар қосалқы сиырдан немесе бұқадан алынған бұқа. Таза (Холштейн немесе Фризиан) тұқымдық кітабына енгізу үшін қосымша тіркелімнің В класындағы сиырдан немесе бұқадан, және Топтық кітапта немесе қосымша тіркелімде тіркелген немесе екі тұқымды бұқадан алынған, құрамында 87,5% немесе одан да көп Холштейн немесе Фризиан гендері бар бұқашақ немесе бұқаның тіркеуге құқығы бар.

Өндіріс

Қазіргі уақытта бұл тұқымның өнімділігі 3,2 лактация циклында жылына орташа 7,655 литрді құрайды, ал текті малдардың өнімділігі 3,43 лактация циклында жылына орташа 8,125 литрді құрайды. Тринаның шежіресі АҚШ-қа алғаш импортталған сиырлардың біріне дейін 16 буынға жетеді. Бүгінде Трина Холштейннің 30 буын ұрпақтары бар.

Генетика

Фризиялық асыл тұқымды асылдандырудың алтын ғасыры соңғы 50 жылда болды, соңғы кезде эмбрион ауыстыру техникасының көмегімен, элиталық, бұқа-ана сиырлардың ұрпағын сынауға жіберілетін бұқалардың үлкен көбейтілуіне мүмкіндік берді. Фризия бұқасы, Осборндейл Иванхо, т.ж. 1952 жылы бойының сұлулығымен, қалыпты дене бітімімен, емізік пішінінің жақсы болуымен және аяқ-қолдарының дұрыс құрылысымен ерекшеленді, бірақ оның қыздары күштілік пен тереңдік жағынан кемшіліктері болды. Оның ұрпақтары: Round Oak Rag Apple Elevation, т.ж. 1965 жылы, көбінесе RORA Elevation деп қысқартылатын, тағы бір жоғары сапалы бұқа болды. Ол 70 000-нан астам голштейын малдарының және 5 миллионнан астам ұрпақтың шығуына себепкер болды; 1999 жылы Холштейн Халықаралық қауымдастығы Elevation-ды ғасыр бұқасы деп атады. Elevation – Tidy Burke Elevation-тің Иванхоның ең жақсы қызы Round Oak Ivanhoe Eve-ге қолданылуының нәтижесі болды. Ол кезде тип және өнімділік жағынан теңдесіз болды. Пенстайт Иванхо Жұлдызы, т.ж. 1963 жылы, Иванхолар сияқты бой-салмақ және сүт өнімділігі жағынан қыздарын тудырды, бірақ өнімділігі жоғары болды. Ол сондай-ақ 80-ші жылдардың өнімді бұқасы Карлин М Иванхо Беллдің әкесі болды, ол жақсы емізік пішінімен, аяқтарымен және аяқ-қолдарымен де белгілі болды. Қазіргі кездегі генетикалық бұзылыс, омыртқаның күрделі деформациясы, Карлин М Иванхо Белл мен Пенстейт Иванхо Старға дейін іздері анықталды. Hilltop Apollo Ivanhoe, т.ж. 1960 жылы, Уиттер Фермс Аполлон Зымыранының (т.ж. 1967) әкесі, 1970-ші жылдардағы ең жоғары сүт өндірісін қамтамасыз еткен бұқа болды, ал Уэйн Спринг Фонд Аполло, т.ж. 1970 жылы, 2,000 М-ден жоғары сүт беру көрсеткіші және оң типтік көрсеткіші бар алғашқы бұқа болды. "Уэйннің" өте танымал қызы – To Mar Wayne Hay, ол ұлы To Mar Blackstar-дың (т.ж. 1983) анасы болды.

Клондау

Starbuck (2) II, атақты CIAQR тұқымдық бұқасы Hanoverhill Starbuck-тың клоны, 2000 жылдың 7 қыркүйегінде Сент-Хясинт қаласында дүниеге келді. Клон – CIAQ, L'Alliance Boviteq Inc және Монреаль университетінің ветеринариялық медицина факультетінің бірлескен күш-жігерінің нәтижесі. Клондалған бұзау Starbuck-тың туған күнінен 21 жыл 5 ай өткен соң, ал оның өлімінен (1998 жылдың 17 қыркүйегі) 2 жылға жуық уақыт өткенде дүниеге келді. Бұзаудың салмағы 54,2 кг болды және оның тірілдік көрсеткіштері жасанды ұрықтандыру немесе эмбрион ауыстыру арқылы алынған бұзаулардың тірілдік көрсеткіштерімен бірдей болды. Starbuck II, Starbuck қайтыс болғанға бір ай бұрын алынған мұздатылған фибробласт жасушаларынан жасалған. Semex Alliance сондай-ақ Hartline Titanic, Canyon Breeze Allen, Ladino Park Talent және Braedale Goldwyn сияқты басқа бұқаларды да клондады. 2007 жылдың қаңтар айында Ұлыбританияда әке мен баладан құралған Майкл және Оливер Итон командасының (сонымен қатар, Бирмингемдегі ірі тас өнімдері бизнесінің иелері, BS Eaton) меншігіндегі Smiddiehill және Humphreston фермасы, Канададағы сиырдан клондалған бұзаумен байланысты үлкен дау тудырды. Олар ферманы баспасөз назарынан жасыруға тырысқанмен, жаңалықтар арналары бұл оқиғаны елдің көптеген жетекші жаңалық станцияларында сенсациялық жаңалық ретінде көрсетті. Осыдан кейін бұл бұзаудың иелерін, Итондыларды, баспасөздің шабуылынан қорғау үшін өлтірілгені туралы әңгіме тарады.

Британдық фризиялық ірі қара

Индекстеу және өмір бойы пайданы арттыру арқылы өндірісті ұлғайтуға деген қызығушылық Ұлыбританиядағы Голштин тұқымдастарының үлкен өсуіне әкелсе де, дәстүрлі британдық Фризианның жақтаушылары осыны қабылдамайды және бұл критерийлер Фризиан сиырының нақты тиімділігін немесе өнімділігін көрсетпейді деп санайды. Фризиан өсірушілері Ұлыбританиядағы қазіргі жағдайлардың – 1950-1980 жылдардағыдай, сүттің төмен бағасы және көптеген шаруалар үшін кең ауқымды, төмен құнды жүйелердің қажеттілігі – өндірушілерді британдық Фризианның қасиеттерін қайта қарастыруға итермелеуі мүмкін дейді. Бұл тұқым осы жылдары Ұлыбританиядағы сүт сиырларының басым бөлігін құрады, мал мен спермасы әлемнің көптеген елдеріне экспортталды. «Қос мақсатты» жануарлар идеясы ескірген болса да, Фризиан көптеген шаруашылықтарға, әсіресе жайылым жүйесінің маңызды бөлігі болып табылатын шаруашылықтарға өте ыңғайлы. Жақтаушылар Фризианның мықты дене бітіміне байланысты сүт беру кезеңдерінің саны көбірек болатынын, осылайша тозу шығындарын бөліп төлеуге мүмкіндік беретінін айтады. Бұқашадан қосымша табыс алудың мүмкіндігі де бар, оны 11 айдан бастап арпалы ет өндіруге немесе екі жылға дейін шөп пен силоспен аяқтауға жіберуге болады. Еттік тұқымдарға сай сапалы бағалар алуға болады, бұл шаруашылыққа қосымша кіріс әкеледі. Мұндай кең ауқымды, төмен құнды жүйелер жақсы өнімділік, аяқ ауруларына төзімділік, жоғары протеин проценті және, демек, сүттің жоғары бағасы арқасында ветеринарлық шығындарды азайтуы мүмкін. 800 кг салмақты Голштин 650 кг салмақты Фризианға қарағанда күніне көбірек энергия қажет етеді. Фризианның түрін Голштин стандартымен салыстыру олардың бәсекеге қабілетін төмендетіп тастады. Дене салмағын ұстау, протеин проценті, ұзақ өмір сүру және бұзаудың құнын ескеретін жеке «индекс» құру ұсынылды. Ұлттық сүт тіркелімдерінің мәліметтері бойынша ең жоғары өнімділік 5-7 сүт беру кезеңінде жетеді. Егер осылай болса, бұл Фризианға ерекше қатысты, себебі ересек сиырлардың өнімділігі артады және одан да көп сүт беру кезеңінде сақталады. Дегенмен, өндіріс индексі тек алғашқы бес сүт беру кезеңін ғана ескереді. Британдық Фризианды асылдандыру тоқтап қалған жоқ, және жүйелі бағалау арқылы типті жоғалтпай өнімділіктің айтарлықтай өсуіне қол жеткізілді.

While interest in increasing production through indexing and lifetime profit scores had a huge increase in Holstein bloodlines in the UK, proponents of the traditional British Friesian did not see things that way, and maintain these criteria do not reflect the true profitability or the production of the Friesian cow. Friesian breeders say modern conditions in the UK, similar to the 1950s through to the 1980s, with low milk price and the need for extensive, low cost systems for many farmers, may ultimately cause producers to re examine the attributes of the British Friesian. This animal came to dominate the UK dairy cow population during these years, with exports of stock and semen to many countries throughout the world. Although the idea of "dual purpose" animals has arguably become outmoded, the fact remains that the Friesian is eminently suitable for many farms, particularly where grazing is a main feature of the system. Proponents argue that Friesians last for more lactations through more robust conformation, thus spreading depreciation costs. An added advantage of income from the male calf exists, which can be placed into barley beef systems (finishing from 11 months) or steers taken on to finish at two years, on a cheap system of grass and silage. Very respectable grades can be obtained, commensurate with beef breeds, thereby providing extra income for the farm. Such extensive, low cost systems may imply lower veterinary costs, through good fertility, resistance to lameness, and a tendency to higher protein percentage, and, therefore, higher milk price. An 800 kg Holstein has a higher daily maintenance energy requirement than the 650 kg Friesian. Friesians have also been disadvantaged through the comparison of their type to a Holstein base. A separate "index" be composed to greater has been suggested to reflect the aspects of maintenance for bodyweight, protein percentage, longevity, and calf value. National Milk Records figures suggest highest yields are achieved between the fifth and seventh lactations; if so, this is particularly so for Friesians, with a greater lift for mature cows, and sustained over more lactations. However, production index only takes the first five lactations into account. British Friesian breeding has certainly not stood still, and through studied evaluation, substantial gains in yield have been achieved without the loss of type.

Сауалнамадан өткен Холштейндер

Алғашқы мүйізсіз Голштейндер 1889 жылы АҚШ-та анықталды. Мүйізсіз Голштейндерде доминантты мүйізсіздік гені бар, ол оларды табиғи түрде мүйізсіз етеді. Бұл ген Голштейндер тұқымында тарихи түрде өте сирек кездеседі. Дегенмен, малдың әл-ауқаты туралы алаңдаушылықтың артуына байланысты, мүйізсіздік генетикасына қызығушылық күрт өсуде.

Қызыл және ақ Холштейндер

Холштейн сиырларындағы қара түстің орнына қызыл түстің пайда болуы рецессивті генге байланысты. Егер "B" аллелі доминантты қара түсті, ал "b" аллелі рецессивті қызыл түсті көрсетеді деп қарастырсақ, "BB", "Bb" немесе "bB" ген комбинациясы бар сиырлар қара-ақ, ал "bb" ген комбинациясы бар сиырлар қызыл-ақ болады.

Тарих

13 ғасырдың басындағы жазбалар Орталық Еуропадан Нидерландқа "бұзық" түсті малдың келгенін көрсетеді. АҚШ-тағы негізгі тұқымдық мал 1869 және 1885 жылдар аралығында импортталды. Алғашқы селекционерлер тобы қара және ақ түстерден басқа түсті жануарларды тұқымдық кітапқа қабылдамауға және тұқымды Голштейн деп атауға келісім берді. Бірақ, олар сапаға, түске емес, мән беру керектігін және малды "голландиялық" деп атау керектігін айтты. 1969 және 1970 жылдары Канада мен Американың мал тізіміне қабылданғанға дейін жүз жыл ішінде тек аз ғана тасымалдаушылар анықталды. Қызыл төлдің қара-ақ ата-аналардан тууы туралы ертедегі көптеген әңгімелер құжатталмаған. Элиталық ата-аналардан туған "қызыл" төлдер туралы бірнеше оқиғалар уақыт өте келе сақталды, себебі қызыл тасымалдаушы жануармен ең жақын туысқандық байланысы бар ата-бабаны тұқым қуалаушы деп есептеу қалыптасқан, бірақ кейде оны екінші ата-ана тарапы берген, тіпті жауапты ата-баба бірнеше буын бұрын тұқымға кірген болуы мүмкін. 1952 жылы АҚШ-тағы жасанды ұрықтандыру (ЖҰ) станциясындағы бұқа қызыл түстің тасымалдаушысы болды. Станция жағдайды хабарлап, селекционерлерге оның тұқым қуалау жолын түсіндіргенімен, сол жылы станцияның Голштейн тұқымдықтарының үштен бірі осы қызыл тасымалдаушы бұқаға қатысты. Сол жылы американдық ЖҰ станциялары 67 қызыл факторлы бұқаны пайдаланып, 8250 тіркелген төл алды. Осыған қарамастан, түс белгілеу ережелерін өзгертуден бас тартты. Қызыл және ақ сүтті мал қауымдастығы (ҚАСМ) 1964 жылы АҚШ-та тіркеу процедураларын бастады. Оның алғашқы мүшелері – бұрынғы жылдары өсірген малдарының, соның ішінде кейбір қызыл және ақ Голштейндердің сүт тізімін жасауды қалаған сүт шаруашылығымен айналысатын фермерлер болды. Сүт өндіруді жақсарту үшін жаңа тұқымдық іздеген кезде қызыл және ақ Голштейндерге назар аударылды, себебі қызыл түс факторы екі тұқым үшін де ортақ. ҚАСМ "ашық мал тізімі" саясатын қабылдады, ал Қызыл және Ақ Голштейн маңызды рөл атқарды. Осылайша, қызыл белгі Голштейн индустриясының барлық жақтарынан келген жою әрекеттерінен аман қалды. Қызыл төлді сойғанда да, фермерлер оны жою үшін ештеңе істемей, тек одан басқа қызыл төл тумауына үміттенеді. 1970 жылдарға дейін екі елде де туған көптеген қызыл төлдер, элиталық тұқымдарының қабылдануын сақтау үшін жасырын түрде жойылды. Сондай-ақ, жыл сайын Канададан мыңдаған Голштейндер әкелінетін, олардың көпшілігі тасымалдаушылар болды. 1964 және 1965 жылдары 14000-нан астам Голштейндер АҚШ-қа экспортталды. Бұл екі ел "қызыл мәселесін" талқылаған кезде болды. АҚШ қызыл белгіні жоюға тырысқанда, Канададан келген импорт АҚШ-тың оны азайту әрекетін теңгерді. 1940 жылдары Канаданың ең ірі қызыл тасымалдаушы бұқасы А. Б. С. Рефлекшн Соверен болды. Оның ұлдары мен немерелері 1950 және 1960 жылдары Канадаға қызыл генді таратты және АҚШ-та оның таралуын арттырды. АҚШ-та қызыл және ақ түсті атаған тағы үш белгілі бұқа – Росафе Циташн R, Роланд Рефлекшн Соверен және Чамбрик А. Б. С. Қызыл белгі Канаданың Голштейн генетикасында кең таралған. Бастапқыда, Канаданың ЖҰ станцияларының қызыл тасымалдаушы бұқаларды алып тастау саясаты сынға түсті. Көптеген бұқалар сойылып, экспортталды. Станциялар тек Канаданың тұқымдық қызыл рецессивін күшейтуге жол бермеу саясатын қолдады. "Қызыл факторды тасымалдайды" деген сөз тіркесі сипаттамаға қосылуы керек еді, ал дәлелденбеген қызыл факторлы бұқаларды шамадан тыс насихаттауға тыйым салынды. Кейін олар өнімділік және тип бойынша ерекше нәтиже көрсеткен кез келген қызыл тасымалдаушы бұқаны пайдалануға рұқсат беру мақсатын қосты. ЖҰ – бұқалардың қызыл тасымалдаушы екенін анықтаудың негізгі жолы екені анық болды. ЖҰ-ға дейін қызыл тасымалдаушы бұқалар аз кездесті, себебі олардың қызметі бір немесе бірнеше фермамен шектелген. Мұндай фермаларда көбінесе аналық тасымалдаушылар болмады, ал тасымалдаушы бұқа мен тасымалдаушы аналық малдың жұптасуынан қызыл төл туу ықтималдығы 25% ғана болды. Егер қызыл және ақ төл туса, оны жасырып, фермадан тыныш алып кететін. 1964 жылы Нидерландтың мал тізімі қоғамы 71% қара және ақ фриздер мен 28% қызыл және ақтардың үлесін көрсетті. Қызыл және ақ түстілерді қабылдайтын мал тізімі АҚШ-та құрылған. Содан кейін, Канаданың қызыл және ақ мал тізімі құрылды, одан кейін Қызыл және Ақ Голштейндер Канаданың (экспорттық) негізгі нарықтарында қабылданды. Сауда алаңдарында жаңа тұқымға қызығушылық артты. АҚШ-тың Голштейн Фриздер қауымдастығы және оның мүшелері 1970 жылға дейін тіркелген малдардан қызыл белгіні жою үшін тырысты. Бірақ, есік ашылғаннан кейін, қызыл және ақ Голштейндер кейбір элиталық фермаларда пайда болды. Голштейннің ең жақсы тұқымын алуға жасалған асығушылық, тіпті мал тізімін ашудан бұрын, қызыл төлдерді ешқашан көрмеген көптеген фермерлерге жеткізді. Канаданың қызыл және ақ Голштейндері 1969 жылдың 1 шілдесінен бастап балама тізім арқылы тіркеуге қабылданды. Қызыл және ақ Голштейндер –RED қосымшасымен, ал қара және ақ Голштейндер қабылдамаған белгілерімен –ALT қосымшасымен тіркелді. Екі топтың және олардың төлдері тек Балама кітапта тіркелді және қосымшалар атаудың бөлігі болуы керек еді. Канаданың мал тізімінде барлық –Alt және Red жануарлар тіркеу нөмірінің ретімен негізгі кітапқа енгізілді және олардың нөмірлерінің алдына А әрпі қойылды. Баламалар тек атау бойынша бөлек болды. Тіркеу нөмірінің алдындағы А әрпі 1976 жылы алынып тасталды, ал –Alt қосымшасы 1980 жылы жойылды, бірақ –Red сақталды. Бұл шашының қызылдан қараға өзгеруіне тіркеуге кедерес келтірмеді. АҚШ-тың Голштейн қауымдастығы қызыл және ақ түсті малдар үшін жеке мал тізімін жасауға шешім қабылдамады және –Red және –OC қосымшалары қолданылды, ал нөмірлеу тізбектей болды. Алғашқы қызыл және ақ Голштейндердің нөмірлерінің алдына R әрпі қойылды. Бастапқы қызыл тіркеуге 212 бұқа және 1191 аналық мал тіркелді. 1969 жылы Канаданың мал тізімінде 281, ал 1970 жылы 243 қызыл және ақ Голштейндер тіркелді. 1974 жылы Канаданың Голштейн журналындағы Американ Бредерс Сервис жарнамасында Hanover Hill Triple Threat туралы бірнеше нағыз қызыл емес түс варианттары айтылды. Оның болуы екі елдегі селекционерлердің барлығына белгілі болғанымен, оған дейін бұл туралы басылымда айтылмаған. Төлдер қызыл және ақ түсті туды және олар осылай тіркелді, бірақ алты ай ішінде қара немесе көбінесе қара түске айналып, кейбір қызыл түсті түктер арқа бойында, мұрынның айналасында және басында болды. Түк түсінің өзгеруі Black/Red деп белгілі болды және кейде Telstar/Red деп аталды, себебі бұл жағдай Ройбрук Телстардың төлдерінде пайда болды. Телстар Triple Threat-тің әкесі болды, бірақ Телстар туралы бұл ақпарат одан бұрын басылмаған, ол одан бері 10 жылдан астам уақыт өткен. Black/Red-тер сатылғанда жиі кемсітілді және Қызыл және Ақ спонсорлық көрмелеріне қатысуға тыйым салынды. 1984 жылы Holstein Canada B/R бұқаларын қайта тіркеуді қарастырды, олар әрқашан жай ғана қызыл тасымалдаушылар ретінде тіркелген, бұл белгілеу барлық сатып алушыларға қанағаттандырмады. Қауымдастық басқа тұқымдық қауымдастықтармен және ЖҰ индустриясымен кеңескеннен кейін өзгертуге келісті. 1987 жылы Holstein Canada және Канаданың ЖҰ индустриясы бұқалардың Black/Red және нағыз қызыл түс үлгілерін ажырату үшін кодилеу процедураларын өзгертті. Holstein Canada қосымшаны жойды...

Earlier 13th century records show cattle of "broken" colours entered the Netherlands from Central Europe. Most foundation stock in the US were imported between 1869 and 1885. A group of early breeders decreed that animals of any colour other than black and white would not be accepted in the herd book, and that the breed would be known as Holsteins. There were objections, saying that quality and not colour should be the aim, and that the cattle should be called "Dutch" rather than Holsteins. Only a small number of carriers were identified over the hundred year span from the early importations until they were accepted into the Canadian and American herd books in 1969 and 1970, respectively. Most of the early accounts of red calves being born to black and white parents were never documented. A few stories of "reds" born to elite parents persist over time, as there is a tendency to credit the ancestor with the highest (closest) relationship to a red carrier animal as the one that transmitted the trait, whereas sometimes it is the other parental line that has passed it on, even though the ancestor responsible may have entered the pedigree several generations earlier. In 1952, a sire in an artificial insemination (AI) unit in the US was a carrier of red coat colour. Although the AI unit reported the condition and advised breeders as to its mode of inheritance, almost a third of the breeding unit's Holstein inseminations that year were to that red carrier bull. That year, American AI units had used 67 red factor bulls that had sired 8250 registered progeny. In spite of this, any change to the colour marking rules was rejected. The Red and White Dairy Cattle Association (RWDCA) began registry procedures in 1964 in the United States. Its first members were Milking Shorthorn breeders, who wanted a dairy registry for the cattle they had bred in prior years, including some red and white Holsteins. When Milking Shorthorn breeders were looking for potential outcrossing individuals to improve milk production, red and white Holsteins came into the picture, since the red colour factor is the same for both breeds. The RWDCA had adopted an "open herd book" policy, and the Red and White Holstein became the major player. The red trait was thus able to survive the attempts to eradicate it that came from all sides of the Holstein industry. It was inevitable that even when a red calf was culled, the herd owner rarely did anything to remove the dam from his herd and only hoped she would not have another red calf. Many red calves, born in both countries prior to the 1970s, were quietly disposed of, with a view to preserving the acceptance of their elite pedigrees. Also, thousands of Holsteins were imported from Canada each year, and many were carriers. More than 14,000 Holsteins were exported to the United States in 1964 and again in 1965. This was at a time when both countries were debating the "red question". While the United States was trying to eliminate the red trait, the Canadian imports simply counterbalanced the US effort to reduce its incidence. Canada's number one red carrier sire in the 1940s was A. B. C. Reflection Sovereign. His sons and grandsons in the 1950s and '60s spread the red gene throughout Canada and increased its frequency in the United States. Three other big names siring Red and Whites in the United States were Rosafe Citation R, Roeland Reflection Sovereign, and Chambric A. B. C. The red trait was readily available in Canadian Holstein genetics. Early on, there was criticism of the policy of the Canadian AI units to remove bulls found to carry red. A number of superior bulls were slaughtered or exported. The studs were simply supporting the Canadian policy to prevent the intensification of the red recessive in the breed. The phrase "carries the red factor" had to be included in the description, and excessive promotion of unproven red factor bulls was discouraged. They later added the aim of permitting intelligent breeders to use any red carrier sire that had an outstanding proof for production and type. It became obvious that AI was the primary way of finding out which bulls were red carriers. Prior to AI, few red carrier sires were uncovered because their service was limited to one or a few herds. Such herds often had no carrier females, and there was only a 25% chance that a carrier bull mated to a carrier female would produce a red calf. If a red and white calf were dropped, it was often concealed and quietly removed from the herd. In 1964, the Netherlands Herd Book Society indicated a breakdown of 71% Black and White Friesian and 28% Red and Whites. A herd book that accepted Red and Whites had already been established in the United States. A separate herd book for Canadian Red and Whites was then established, following which Red and Whites became acceptable to the major Canadian (export) markets. The sales ring began to establish interest in the new breed. The US Holstein Friesian Association and its membership worked diligently from its early days until 1970 to eliminate the red trait from the registered population. However, once the door was open, red and whites began to appear in some of the more elite herds. The rush to get the best of Canadian breeding even prior to the opening of the herd book brought red calves to many dairymen who had never even seen one. Canadian Red and Whites became eligible for registration in the herd book on July 1, 1969, through an alternate registry. Red and Whites were to be listed with the suffix –RED and Black and Whites with ineligible markings would be registered with the suffix –ALT. Both groups and their progeny would be listed only in the Alternate book and the suffixes had to be part of the name. In the Canadian herd books, all –Alt and Red animals were listed in the regular herd book in registration number order and were identified with an A in front of their numbers. The Alternates were separate in name only. The A in front of the registration number was discontinued in 1976 and the –Alt suffix was dropped in 1980, but –Red was continued. It did not bar the registration of animals whose hair turned from red to black. The US Holstein Association decided not to have a separate herd book for red and whites and off color animals. The suffixes of –Red and –OC would be used, and numbering would be consecutive. The first red and white Holsteins were recorded with an R in front of their numbers. 212 males and 1191 females were recorded in the initial group of red registrations. Red and Whites registered in the Canadian herd book numbered 281 in 1969 and 243 in 1970. An American Breeders Service ad in the Canadian Holstein Journal in 1974 on Hanover Hill Triple Threat mentioned one of several colour variants that were not true red. Its existence was undoubtedly common knowledge among breeders in both countries, but until that time, it had not been mentioned in print. Calves were born red and white and registered as such, but over the first six months of age turned black or mostly black with some reddish hairs down the backline, around the muzzle and at the poll. The hair coat colour change became known as Black/Red and sometimes as Telstar/Red, since the condition appeared in calves sired by Roybrook Telstar. Telstar was the sire of Triple Threat, but nothing about this had hitherto been in print about Telstar, which was by then over 10 years old. Black/Reds were often discriminated against when sold and were barred from Red and White sponsored shows. In 1984, Holstein Canada considered recoding B/R bulls that had always been coded simply as red carriers, a designation that was not acceptable to all buyers. The breed agreed to change after checking with other breed associations and with the AI industry. In 1987, Holstein Canada and the Canadian AI industry modified their coding procedures to distinguish between Black/Red and true red colour patterns for bulls. Holstein Canada dropped the suffix Red as a part of the name in 1990, but continued to carry it as part of the birth date and other codes field.

Басқа дереккөздер

Лоу, Дэвид (1845) Британ аралдарындағы үй жануарлары туралы: Түрлер мен сорттарының табиғи және шаруашылық тарихын қамтиды; Сыртқы пішіндік қасиеттердің сипаттамасы; және өсірудің қағидалары мен тәжірибесіне қатысты байқаулар, Лонгман, Браун, Грин және Лонгман.