Кіріспе

Ағылшын актері (1894–1975) Артур Тречердің балық және картоп фрисі

Артур Вэри Тречер (ағылш. Arthur Veary Treacher; 23 шілде 1894 – 14 желтоқсан 1975) – 1920-жылдардан 1960-жылдарға дейін белсенді болған ағылшын кино және сахна актері. Ол ағылшын мінезін сомдауымен, әсіресе дворецкий және қызметші рөлдерімен танымал болды, мысалы П.Г.Вудхаус романдарының кейіпкері – Жеевс (Thank You, Jeeves!, 1936) және Ширли Темплмен бірге түскен Curly Top (1935) және Heidi (1937) фильмдеріндегі мейірімді дворецкийлер. 1960-жылдары ол американдық теледидарда ток-шоу жүргізушісі Мерв Гриффинның жарнамашысы/көмекшісі ретінде және Диснейдің «Мэри Поппинс» (1964) фильміндегі Констебль Джонс рөлінде кеңінен танылды. Ол өзінің есімін «Артур Тречердің балық және картоп фрисі» мейрамханалар желісіне берді.

Жеке өмір

Трейчер Артур Вейри Трейчердің (1862–1924) ұлы, Суссекс округының заңгері; анасы Элис Мэри Лонгхерст (1865–1946). Ол Упингэм мектебінде (Упингэм, Ратланд) оқыды. 1940 жылы Вирджиния Тейлорға (1898–1984) үйленді.

Актерлік мансап

Трейчер Бірінші дүниежүзілік соғыстың қатысушысы, Корольдік гарнизондық артиллерия офицері болды; оның әкесі Трейчер дүниеге келмей тұрып Сассекс ерікті артиллериясында қызмет өткерген. Соғыстан кейін ол Англияда актерлік мансабын бастады, ал 1926 жылғы наурыз айында «Ұлы құштарлықтар» (Great Temptations) атты музыкалық комедиялық ревюдің құрамында Нью-Йоркке барды. Ол 1930 жылы Билли Роуздың «Татты да ащы» (Sweet and Low) музыкалық ревюінде ойнады. Ол 1930 жылдары кинодағы мансабын бастады, оның ішінде төрт Ширли Темпл фильмдерінде түсті: «Бұйра шашты» (Curly Top, 1935), «Жүлделі» (Stowaway, 1936), «Хайди» (Heidi, 1937) және «Кішкентай ханшайым» (The Little Princess, 1939). Фильм сахналары қасақана 6 фут 4 дюймдік Трейчердің кішкентай актрисамен қатар тұрып немесе бірге билеуі үшін жазылған; мысалы, «Кішкентай ханшайымда» олар «Ескі Кент жолында оларды құлаттық» (Knocked 'em in the Old Kent Road) деген ескі әнді бірге орындап, билейді. Трейчер идеалды үй қызметшісі рөлін сомдады және П. Г. Вудхаус романдарының кейіпкері Джівсті «Рақмет саған, Джівс!» (Thank You, Jeeves!, 1936) және «Жылдамда, Джівс!» (Step Lively, Jeeves!, 1937) фильмдерінде бейнеледі. (Дегенмен, Вудхаус өзінің туындыларының бейімделуіне риза болмады және басқа Джівс фильмдеріне рұқсат беруден бас тартты.) Трейчер «Жеке қызметшінің құпиясы» (Personal Maid's Secret), «Мырза Золушка» (Mr. Cinderella) және «Шекаралық қала» (Bordertown) сияқты бірнеше фильмде үй қызметшісі немесе дворецкий рөлін ойнады. Ол 1941 жылғы «Голливуд сахнада» (Hollywood Steps Out) мультфильмінде пародияланды. 1950 жылы Трейчер Нью-Йорктегі WNBC радиосында бағдарлама жүргізді. Диск-жокей ретінде ол шоуда Гилберт пен Салливанның музыкалық жазбаларын ойнап, оларға пікір білдірді.

Кейінгі жылдар

1961 және 1962 жылдары ол және Уильям Гакстон Гай Ломбардоның музыкалық ревюі «Paradise Island» («Жұмақ аралы») қойылымында ойнады, ол Джонс Бич теңіз театрында көрсетілді. 1962 жылы ол Роберт Куттің орнына Лернер мен Лоуэдің «Camelot» («Камелот») музыкалық пьесасының Бродвейдегі түпнұсқалық қойылымында Король Пеллинор рөлін ойнады (аты аталып, рөлі баса көрсетілді), және ол Чикагодағы қойылымдар мен 1964 жылдың тамызында аяқталған Бродвей турнесіне дейін шоуда қалып қойды. 1950 жылдардың ортасынан бастап Тречер американдық теледидарда қонақ ретінде жиі пайда болатындықтан танымал болды, ол әңгімелесу бағдарламаларында және ойын-сауық шоуларында қатысты, соның ішінде «The Tonight Show» («Түн ортасында») және «The Garry Moore Show» («Гарри Мур шоуы»). 1961 жылдың басында Тречер «I've Got a Secret» («Менде құпия бар») телешоуының 463-ші эпизодында атпен сахнаға шықты. 1964 жылы Тречер Уолт Диснейдің өте табысты «Mary Poppins» («Мэри Поппинс») фильмінде Констебль Джонс рөлін ойнады. Сол жылы ол «The Beverly Hillbillies» («Беверли Хиллбиллиз») сериалының екі эпизодында ағылшын батлері Артур Пинкни рөлінде ойнады. Пинкни дөңгелектерді өзі жұмысқа алған отбасының үй шаруашылығы қызметкерлері деп жаңылыстырды, ал дөңгелектер Пинкнидің Беверли-Хиллздегі олардың үйінде тұрып жатқандықтарына сенді. Тречер 1965 жылдан 1970 жылға дейін Мерв Гриффин шоуының дикторы және кейде әзілдесетін серігі болғандықтан американдық теледидар көрермендеріне жақсы танылды («және енді, міне, сүйкімді жігіт өзі, Меррр вин!»). 1966 жылы Тречер мен Мерв Гриффин «Alf & Alf» («Альф және Альф») деген атпен «Songs of the British Music Hall» («Британдық музыка залының әндері») атты альбомды жазды. 1969 жылы Гриффин синдикациядан CBS телеарнасына ауысқанда, телеарна басшылары Тречердің шоуға тым есейгенін айтты, бірақ Гриффин Тречерді сақтап қалу үшін күресті және ақырында жеңіске жетті. Алайда, Гриффин келесі жылы шоуын Нью-Йорктан Лос-Анджелеске көшіргенде, Тречер қалып қойды және Гриффинге: «Менің жасымда, мен көшкім келмейді, әсіресе дірілдейтін жерге!» деді. Осы кезеңде Тречер өзінің танымал атын және бейнесін «Call Arthur Treacher Service System» (үй шаруашылығына көмек көрсету агенттігі) және «Arthur Treacher's Fish and Chips» («Артур Тречердің балық және картоп фриі») сияқты франчайзингтік бизнес үшін пайдаланды. Ресторандар 1970-ші жылдары өте танымал болды және шамамен 900 нүктеге дейін өсті, бірақ сұхбаттарда Тречер компаниядағы меншік үлесіне ие екенін не жоққа шығарды, не растады. (2022 жылға дейін Огайо штатының Куяхога-Фолс қаласында орналасқан бір ғана дербес «Arthur Treacher's» болды. Бірнеше «Arthur Treacher's» франчайзингтік орындары әлі де Рочестердегі (Нью-Йорк) «Salvatore's Pizzeria» орындарында жұмыс істеп келеді, ал біреуі Огайо штатының Померой қаласындағы «Twin Oaks Convenience Store» дүкенінде жұмыс істеуді жалғастыруда). Тречер 1975 жылдың 14 желтоқсанында жүрек-қан тамырлары ауруынан 81 жасында қайтыс болды.