Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Африканың Батыс Кейп провинциясындағы қала.
Town in Western Cape, South Africa
Этимология
Моссель шығанағы (Моссель шығанағы) атауының шығу тегі 16-шы ғасырдың соңы мен 17-шы ғасырдың басында голланд саудагерлерінің күшеуімен байланысты. Бір дерек бойынша, саяхатшы Корнелис де Хоутман 1595 жылы мұнда тоқтағанда бұл жерді Моссельбай деп атаған, ал екінші дерек бойынша голланд адмиралы Паулюс ван Керден 1601 жылғы 8 шілдеде жағаға шыққанда осылай атаған. Қай жағдайда болса да, жағадағы мидиялар мен устрицалар сол кездегі кеме экипаждарының шектеулі диетасына қосымша қуат берген болар.
The origin of the name Mossel Bay (the Bay of Mussels) has to do with the ascendancy of the Dutch shipping merchants in the late 16th and the early 17th Centuries. In one account, the explorer Cornelis de Houtman named the place Mosselbaai when he stopped there in 1595, whilst in another, the Dutch Admiral Paulus van Caerden named it when he came ashore on 8 July 1601. Whatever the case, though, the mussels and oysters on the shore would have been a welcome addition to the limited diet on which ship's crews were expected to survive in those days.
Тарих
Бүгінде ол ең алдымен Оңтүстік Африка жеріне алғашқы еуропалықтардың қоныстанған жері ретінде танымал (Бартоломеу Диас және оның экипажы 1488 жылдың 3 ақпанында келді), бірақ Моссель шығанағының адам тарихы жергілікті археологиялық жатындар көрсеткендей, 164 000 жылдан астам уақытқа дейін жетеді. Моссель шығанағының қазіргі тарихы 1488 жылдың 3 ақпанында португалдық теңізші Бартоломеу Диас өзінің серіктерімен қазіргі Диас музей кешені орналасқан жерге жақын жерге қонғанда басталды. Олар мұнда су қорын толықтыру үшін қайнар тапты. Диас Португалия королі II Иоаннның тапсырмасымен Үндістанға сауда жолын табуға жіберілген еді. Ол Жақсы Үміт мүйісін айналып өтіп, Моссель шығанағына қонды, оны Angra dos Vaqueiros (Малшылар шығанағы) деп атады. Диас сонымен қатар мүйіске Cabo das Tormentas ("Дауылдар мүйісі") деген ат бергенімен, король II Иоанн кейіннен оны Cabo da Boa Esperança (Жақсы Үміт мүйісі) деп өзгертті. Диас жағаға шыққан сапары жергілікті халық оны таспен қуғанда аяқталды. 1497 жылы португалдық саяхатшы Васко да Гама бұл аймаққа жеткен кезде, шығанақ карталарда Aguada de São Brás (Сан-Брас суару орны, оның мерекесі 3 ақпанда тойланады) деп белгіленген еді.
Although it is today best known as the place at which the first Europeans landed on South African soil (Bartolomeu Dias and his crew arrived on 3 February 1488), Mossel Bay's human history can – as local archaeological deposits have revealed – be traced back more than 164,000 years. The modern history of Mossel Bay began on 3 February 1488, when the Portuguese explorer Bartolomeu Dias landed with his men at a point close to the site of the modern day Dias Museum Complex. Here they found a spring from which to replenish their water supplies. Dias had been appointed to search for a trading route to India by King John II of Portugal, and, without realising it, actually rounded the Cape of Good Hope before landing at Mossel Bay – which he named Angra dos Vaqueiros (The Bay of Cowherds). Dias is also credited with having given the Cape the name Cabo das Tormentas (the 'Cape of Storms'), although King John II later changed this to Cabo da Boa Esperança (the Cape of Good Hope). Dias' excursion ashore ended hastily when the local people chased him off in a hail of stones. By the time the Portuguese explorer Vasco da Gama reached the area in 1497, the Bay had been marked on the maps as Aguada de São Brás, (the Watering Place of St Blaize whose feast is celebrated on 3 February).
Еуропалық қоныстану
Кейп колониясының голланд губернаторы Ян де ла Фонтейн 1734 жылы Моссел шығанағына сапар шегіп, мұнда иелік тасын орнатса да, алғашқы тұрақты еуропалық құрылыс – астық сақтауға арналған бекініс сияқты ғимарат – тек 1787 жылы салынды. Келесі жылдың шілде айында аймақта өсірілген бидайдың алғашқы партиясы шығанақтан жөнелтілді. 1806 жылы британдық әскер Кейпке басып кіргенімен, 1814 жылы Ұлыбритания колонияны толық иеленгенімен, Моссел шығанағы аймағы 1848 жылы муниципалитет болып жарияланғанға дейін голланд тіліндегі атауын сақтап келді. Ол, 1846 жылғы 8 қаңтарда британдықтардың Кейп колониясының губернаторы Гарри Смиттің үндістандық Аливал шайқасында сиктерге қарсы жеңіске жеткенінен кейін Әливал Оңтүстік деп аталды. Алайда, Әливал Оңтүстік атауы қалыптаспады, тіпті қала 1848 жылы ресми түрде жарияланғанда және 1852 жылы муниципалитетке айналғанда да. Голланд қоныс аударушыларының алғашқы күндерінен бастап Моссел шығанағы Оңтүстік Кап аймағы мен оның ішкі аймақтарына, құрғақ Кляйн (немесе Кішкентай) Каруға қызмет көрсететін маңызды порты болып келді. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында порт арқылы жыл сайын 800 000 кг-нан астам қауырсын жөнелтілді, бұл 1912 жылы алғашқы толқын қорғанының салынуына түрткіс болған болуы мүмкін. 20 ғасырдың басында аймақта балық аулау және шаруашылық әрекеттері жалғасты, ал порттың өсуі осыны көрсетті. 1969 жылы теңіздегі табиғи газ кен орындары, 1980 жылы Бредасдорп бассейніндегі FA газ кен орыны (сондай-ақ Оңтүстік Кап жағалауында) және 1983 жылы жақын жердегі EM кен орыны табылды, бұл Mossgas газды сұйықтыққа айналдыру зауытының дамуына әкелді (1987 жылы пайдалануға берілді және 2002 жылы PetroSA зауыты деп аталды). Бұл порттың мәнін өзгертті, қазіргі күні оның негізгі қызметі PetroSA-ның теңіз платформаларына жабдық жеткізу және оның теңіздегі бір тұғырлы (немесе бір буйлі) теңізге жату арқылы экспорттау болып табылады, ол Вурбайдағы қорғалмаған аймақта, 21 метр тереңдікте, Сент-Блайз түбегінің қорғаныш жағында орналасқан. Зауыттың дамуы Моссел шығанағында жылжымайтын мүліктің өсуіне әкелді, құрылыс кезеңінде жұмыс күшін орналастыру үшін үйлер саны тез өсті. Жобаға жұмыс істеуге келген көптеген адамдар зауыт пайдалануға берілгеннен кейін қалада қалды және қаланың өзгеретін экономикасынан олар туризм, жеңіл өнеркәсіп немесе сауда саласында жұмыс тапқан көрінеді. Порт пен зауыт, әрине, Моссел шығанағының дамуына үлкен әсер етті, бірақ олар әрдайым туризм мен жалпы сауданың өсуімен үйлесімде болды, нәтижесінде қала қазір теңгерімді және дамыған экономикаға ие. Әсіресе туризм 1994 жылдан бері өсімге үлкен үлес қосты, бірақ қала 1800 жылдардың соңынан бастап Оңтүстік Африкалықтар үшін танымал демалыс орны болды. Африкаанс тілі мен мәдениеті қоғамы, сондай-ақ ATKV деп белгілі, 1936 жылы Моссел шығанағының шығысында орналасқан Хартенбос фермасын сатып алып, оны демалыс орны ретінде дамытты (қазір ATKV Хартенбос курорты деп аталады және Батыс Кейп провинциясындағы ең ірі өздігінен тамақтану курорты болып саналады). Бұл қаланың туризм экономикасының дамуындағы маңызды қадам болды, өйткені ол Моссел шығанағын жағажай демалысы орны ретінде бекітті және жағажай туризмі 21 ғасырда келуші туризмнің басты бағыты болып қала береді. Оңтүстік Африка 1994 жылы алғашқы демократиялық сайланған үкіметін құрды, бұл елдегі жергілікті басқару құрылымында кең ауқымды өзгерістерге әкелді. Мұның бір салдары – Моссел шығанағы 2000 жылдың желтоқсанында Фримерсхайм, Грейт Брак Ривер және Гербертсдейлдің кішігірім көрші ауылдарымен бірігіп, қазіргі Моссел шығанағы муниципалитетін құрды.
Although the Dutch governor of the Cape Colony, Jan de la Fontaine, visited Mossel Bay and erected a possession stone here in 1734, the first permanent European building – a fortress like granary – was built only in 1787. In July of the following year, the first shipment of wheat grown in the area was shipped from the Bay. Although a British force had invaded the Cape in 1806, and Britain had taken permanent possession of the Colony in 1814, the Mossel Bay area retained its Dutch given name until its declaration as a magistracy in 1848, when it was renamed Aliwal South, after the Battle of Aliwal in India, where the then governor of the British held Cape Colony, Harry Smith, had won victory over the Sikhs on 8 January 1846. The name Aliwal South never stuck, however – even when the town was officially proclaimed in 1848, and when it became a Municipality in 1852. From the earliest days of the Dutch settlers, Mossel Bay acted as the major port serving the Southern Cape region and its hinterland, the arid Klein (or Little) Karoo, and during the ostrich feather boom of the late 19th and early 20th centuries, more than 800,000 kg of feathers were exported through the port every year – which may have been the impetus that led to the construction of the first breakwater in 1912. Fishing and farming remained the main activities of the area during the early years of the 20th Century, and the growth of the port reflected this. The discovery of natural gas fields offshore in 1969, of the FA gas field in the Bredasdorp Basin (also off the Southern Cape coast) in 1980, and of the nearby EM field in 1983, led to the development of the Mossgas gas to liquids refinery (commissioned in 1987 and renamed the PetroSA Refinery in 2002). This changed the nature of the port so that its major business now comes from serving supply ships for PetroSA's offshore platforms, and from export via its offshore single point (or single buoy) mooring, which is located in about 21 metres of water in an unsheltered roadstead at Voorbaai, in the lee of the St Blaize Peninsula. The development of the refinery led to a marked increase in property development in Mossel Bay, with the number of houses growing rapidly to accommodate the workforce during the construction period. Many of the people who came to work on the project remained in the town after commissioning, and it would appear from the changing economy of the town that they found work in tourism, light industry or commerce. Whilst the Port and the Refinery have, of course, had a major influence on the development of Mossel Bay, they have always worked in tandem with the growth of tourism and general commerce so that the town now boasts a balanced and vibrant economy. Tourism in particular has influenced much of the growth since 1994, although the town has been a popular resort destination for South Africans since as early as the late 1800s. The Afrikaans Language and Cultural Society , also known as the ATKV, bought the farm Hartenbos, east of what was then the town of Mossel Bay, in 1936, and developed it as a holiday resort (now known as the ATKV Hartenbos Resort, and considered the biggest self catering resort in the Western Cape Province). This was a significant step in the development of the town's tourism economy as it positioned Mossel Bay as a beach holiday destination and beach tourism remains a major focus for incoming tourism in the 21st Century. South Africa installed its first democratically elected government in 1994, which brought about sweeping changes in the structure of local government throughout the country one of the results of which was that Mossel Bay merged with the smaller, neighbouring villages of Friemersheim, Great Brak River and Herbertsdale to form the present day Municipality of Mossel Bay in December 2000.
Топография
Моссел шығанағы Кейп-Сент-Блейз түбегіне (орташа биіктігі 96 метрге жетеді) орналасқан және Үнді мұхитының құмды жағалауларымен шығысқа қарай Джордж қаласына қарай созылады. Кейп-Фолд белдеуінің бөлігі болып табылатын Аутеньиква таулары муниципалдық аумақтың солтүстігінде жатыр. Бұл құмтас және тақта тасты таулар теңізге қарай көлбеу беткейлермен ерекшеленеді (әдетте таулық финбос пен шабындықтармен жабылған), және Джордж қаласының жанындағы Крадок шыңында 1578 метрге (Моссел шығанағынан шығысқа қарай 40 км), ал Плеттенберг шығанағының жанындағы Формоза шыңында 1675 метрге (Моссел шығанағынан шығысқа қарай 150 км) дейін көтеріледі. Шығысқа қарай жер бедері толқынмен ойылған платформаға қарай (орташа биіктігі 245 метр) көтеріледі, бұл Garden Route аймағының жыл бойы ылғалды климатын көрсетеді. Бұл жердегі жердің көп бөлігі шөп және егістік жерлермен жабылған. Муниципалдық аумақтың батыс бөлігіндегі терең құмды топырақтар да шабындықтар мен егістік жерлерге орын береді, олар әдетте құрғақ финбостың кең алқаптарымен сипатталады, олардың ішінде тері күтіміне арналған өнімдер жергілікті жерде жасалатын Aloe ferox (қаты алоэ, Кейп алоэ немесе қызыл алоэ деп те аталады) және дәстүрлі Каап Голланд ғимараттарының шатырларын жабу үшін қолданылатын Chondropetalum tectorum (Кейп немесе сабан қамысы) бар. Муниципалдық аумақтың шекаралары батыста Гуриц өзені, солтүстікте Аутеньиква таулары, шығыста Маалгейт өзені және оңтүстікте Үнді мұхиты.
Mossel Bay straddles the Cape St Blaize peninsula (which rises to an average height of 96 metres), and spreads out along the sandy shores of the Indian Ocean, eastwards towards the town of George. The Outeniqua Mountains, which form part of the Cape Fold Belt, lie to the north of the municipal area. These mountains of sandstone and shale are characterised by gentle slopes to the seaward side (which are generally covered by montane fynbos and grasslands), and rise to a height of 1,578 m at Cradock Peak, near George (40 km east of Mossel Bay), and 1,675 metres at Formosa Peak near Plettenberg Bay (150 km east of Mossel Bay). To the east, the land slopes upwards towards the wave cut platform (average elevation 245 metres) that characterises the more lush all year round rainfall area of the Garden Route. Here the land is mostly covered by grass and farmlands. The deep sandy soils of the western portion of the municipal area also give way to grass and farm lands, with large stands of typically dry fynbos which are characterised by, amongst others, the Aloe ferox (also known as the bitter aloe, Cape aloe or red aloe) from which skin care products are made locally, and the Chondropetalum tectorum (Cape or thatching reed) which is used for the roofing of traditional Cape Dutch buildings. The municipal area's boundaries are the Gouritz River in the west, the Outeniqua Mountains to the north, the Maalgate River in the east, and the Indian Ocean to the south.
Демография
2022 жылғы Оңтүстік Африканың ұлттық санағына сәйкес, Моссел шығанағының (қоса орналасқан шағын елді мекендермен қоса) халқы 140 075 адамды құрайды. Бұл халықтың 40,9%-ы өздерін "түстілер", 40,1%-ы "қара африкалықтар" және 17,6%-ы "ақтар" деп атады. Олардың 57,4%-ы африкаанс тілінде, 30,7%-ы кхоса тілінде, ал 6,9%-ы ағылшын тілінде сөйлейді.
According to the South African National Census of 2022, the population of Mossel Bay (including the adjacent townships) is 140,075 people. Of this population, 40.9% described themselves as "Coloured", 40.1% as "Black African" and 17.6% as "White". 57.4% spoke Afrikaans as their first language, 30.7% spoke Xhosa and 6.9% spoke English.
Көрікті жерлер
Моссел шығанағы Оңтүстік Африкалықтар үшін бір ғасырдан астам уақыттан бері жағажай демалысының танымал орны болып келген. Бұл жағдай 1930 жылдары Африкаанс тілі және мәдениеті қауымдастығы (ATKV) Хартенбос шаруашылығын сатып алып, оны мүшелері үшін демалыс орны ретінде дамыта бастағаннан кейін айқын дамуға ие болды. Сол кездегі және (көбінесе) қазіргі күнгі басты тартымдылықтар – құрғақ, жылы және тұрақты ауа-райы, Үнді мұхиты және оның жағажайлары. Дегенмен, жақсы жолдардың, заманауи көлік құралдарының және ішкі облыстағы жатақжайлардың дамуымен аймақтың кеңірек ортасы (солтүстіктегі Аутенквиа таулары және батыстағы финбос немесе Кейп макиясының кең алқаптары) қазір туризм экономикасы үшін маңызды рөл атқарады. Қала – шытырман оқиғаларға толы туризм үшін маңызды орын, онда терең теңізде балық аулау, СКУБА-дайвинг, ақ акуланың қоршауында жүзу, киттерді қадағалау, парашютпен секіру және мұхит үстінен созылған ең ұзын зиплайн ұсынылады. Сонымен қатар, қаланың тарихы (Моссел шығанағы еуропалық саяхатшылар мен жергілікті халық арасындағы алғашқы байланыс орны болды) және оның мәдени ескерткіштері де маңызды. Моссел шығанағы Кейптаун (және Кейп Вайнлендс) мен Порт-Элизабет (оның жануарлар парктерімен) арасында дәл ортада орналасқан, сондықтан ол Батыс және Шығыс Кейп провинцияларына келетін халықаралық саяхатшылар үшін танымал тоқтау және демалыс орны болып табылады. Бартоломеу Диастың мұражай кешені – Моссел шығанағындағы ең ірі мұражай. Бұл кешен бастапқыда Бартоломеу Диас пен оның экипажының 1488 жылғы 3 ақпанда келгенін еске алу және «Пошта ағашын» қорғау үшін салынған, бірақ қазір Моссел шығанағының тарихын экологиялық, археологиялық және мәдени тұрғысынан кеңінен қарастырады. Кейп-Сент-Блейз маяғы 1864 жылы Колониялық инженер Р. Робинсонның жобасы бойынша салынған. Бастапқы жарық (биіктігі 20,5 метрлік тас мұнарада) тұрақты болған, бірақ 1897 жылы айналмалы, сағат механизмімен жұмыс істейтін жарық орнатылды, оны әр үш сағат сайын қайта орау қажет болды. Бұл 1970 жылдардың соңына дейін қолданылды. Қазір жарық толық автоматтандырылған.
Mossel Bay has been a beach holiday destination for South Africans for more than a century – a situation that received a particular boost after the Afrikaanse Taal en Kultuur Vereniging (ATKV) bought the farm Hartenbos in the 1930s, and began developing it as a holiday resort for its members. The major attractions were then, and (to a large extent) still are, the dry, warm and stable weather, and the Indian Ocean and its beaches. However, with good roads, modern vehicles and the development of inland accommodation, the broader environment of the area (including the Outeniqua Mountains to the north, and large stands of fynbos, or Cape macchia, to the west) is now vital to the tourism economy. The town is a major attraction for adventure tourism, and offers deep sea fishing, SCUBA diving, white shark cage diving, whale watching, sky diving, and the longest over the ocean zipline. In addition, the history of the town (Mossel Bay was the site of the first contact between European explorers and indigenous people), and its cultural attractions are important features. Mossel Bay is situated exactly halfway between Cape Town (and the Cape Winelands) and Port Elizabeth (with its game reserves), and is therefore a popular stopping off and resting point on the itineraries of international visitors to the Western and Eastern Cape Provinces. The Bartolomeu Dias Museum Complex is the largest of the museums in Mossel Bay. Originally designed to celebrate the arrival of Bartolomeu Dias and his crew on 3 February 1488, and to protect the "Post Office Tree", the Complex now offers a wider look at the history of Mossel Bay from environmental, archaeological, and cultural perspectives. Cape St. Blaize Lighthouse was built in 1864 to designs by the Colonial engineer, R. Robinson. The original light (on a masonry tower 20.5 metres in height) was stationary, but in 1897 a revolving, clock work light, which required winding every three hours, was fitted. This was used until the late 1970s. The light is now fully automated.
Туризм
Моссел шығанағының туризм экономикасы дамыған. Жазғы демалыс маусымы (желтоқсанның ортасынан қаңтардың ортасына дейін) жылдың ең көп келушілер келетін уақыты, ал 2010 жылдың желтоқсанында муниципалитет осы кезеңде қалада түнеуге 50 000-ден 60 000-ға дейін демалыс шебушілерге жағдай жасалғанын бағалады.
Mossel Bay has a strong tourism economy. The summer holiday season (from about mid December to mid January) is the busiest time of the year, and, in December 2010, the Municipality estimated that the town provided accommodation for between 50,000 and 60,000 holidaymakers per night during this period.
Табиғи газ және мұнай
PetroSA (Оңтүстік Африканың мұнай, газ және мұнай өнімдері корпорациясы) мұнай өңдеу зауыты 1987 жылы Mossgas деп аталған күйінде пайдалануға берілді. Ол қаланың орталық бизнес ауданынан батысқа қарай 13 шақырым қашықтықта орналасқан. Бұл әлемдегі ең ірі газдан сұйықтыққа (GTL) айналдыру зауыттарының бірі және GTL процестерін коммерцияландырудағы алдыңғы қатардағылардың бірі болып табылады. Ол күніне (ббл/күн) мұнай эквиваленті өндіреді, бұл Фишер-Тропш процесі арқылы табиғи газды (PetroSA-ның FA платформасы арқылы құбырмен оффшорлық кен орындарынан тасымалданатын) өңдеу арқылы қол жеткізіледі. Моссел шығанағындағы GTL зауыты Оңтүстік Африканың көлік отынының қажеттілігінің 15 пайызына дейін қамтамасыз етеді. Ол қорғасынсыз бензин, өте төмен күкіртті дизель, керосин, төмен ароматты дистилляттар, бұрғылау сұйықтықтары, сұйық мұнай газы, төмен күкіртті отын майы, сусыз спирттер, сұйық оттегі, сұйық азот, көмірқышқыл газы және балауыздар өндіреді.
The PetroSA (Petroleum, Oil and Gas Corporation of South Africa Pty Limited) Refinery – which was commissioned as Mossgas in 1987 – is situated about 13 km to the west of the town's central business district. This is one of the world's largest Gas to liquids (GTL) refineries, and has always been a leader in the challenge of commercialising the GTL processes. It produces per day (bbl/d) – a crude oil equivalent of – using the Fischer–Tropsch process of converting natural gas (which is piped from offshore fields via PetroSA's FA Platform). Mossel Bay's GTL plant serves up to 15 percent of South Africa's transport fuels requirements. It produces unleaded gasoline, ultra low sulphur diesel, kerosene, low aromatic distillates, drilling fluids, liquid petroleum gas, low sulphur fuel oil, anhydrous alcohols, liquid oxygen, liquid nitrogen, carbon dioxide, and waxes.
Жол көлігі
Моссел шығанағы Оңтүстік Африканың Батыс Кейп провинциясындағы Кейптауннан Квазулу-Натал провинциясындағы Дурбанға дейінгі басты жағалау тас жолы – N2 арқылы өтеді. (Осы маршрут бойынша Моссел шығанағы Кейптаун мен Шығыс Кейп провинциясының астанасы Порт-Элизабеттен тең қашықтықта, әрқайсысы 400 км жерде орналасқан). Моссел шығанағы муниципалитеті 417,9 км асфальтталған және бетонды жолдармен, сондай-ақ 24 км қиыршық тас жолдарды күтіп ұстайды. Моссел шығанағы осы аймақ үшін лицензиясы бар барлық ірі жүк тасымалдаушы компаниялар үшін тоқтау орны болып табылады.
Mossel Bay straddles the N2 national highway, which is South Africa's main coastal road from Cape Town in the Western Cape Province, to Durban in KwaZulu Natal Province. (Using this route, Mossel Bay lies exactly at the midpoint between Cape Town and the Eastern Cape Province's capital of Port Elizabeth – 400 km each way). The Municipality of Mossel Bay maintains 417,9 km of paved and concreted roads, and 24 km of gravel roads. Mossel Bay is a stopping point for all major road transport operators licensed for this region.
Темір жол
Моссел шығанағы Джордж қаласына дейінгі тармақ желісі арқылы ұлттық теміржол желісімен байланысты. Бұл желі 2007 жылдың 25 қыркүйегінде 100 жылдығын тойлады.
Mossel Bay is connected to the national rail network via a branch line to George. The line celebrated its centenary on 25 September 2007.
Пинакл Пойнт үңгірлері
Қазіргі қабылданған теория бойынша, заманауи адамдардың Африкадан шығуы, бүгін тірі барлық адамдар 100 000 мен 200 000 жыл бұрын Африка құрлығында өмір сүрген шамамен 600 адамнан тұратын негізгі топтан дамыған. Моссел шығанағы археологиялық жобасы (MAP) Оңтүстік Кейп жағалауының шамамен 164 000 жыл бұрын заманауи мінез-құлықтың алғаш рет пайда болған жері болғандығын көрсетті. Моссел шығанағы археологиялық жобасы Пинакл Пойнт үңгірлеріндегі ежелгі үйінділерді зерттеу үшін құрылды, олардың көпшілігі Кейп Сент-Блейзден шамамен 12 км шығысқа қарай орналасқан. Бұл жаңалық Пиннакл Пойнт Бич және Гольф курортының салынуына дейін жүргізілген археологиялық зерттеулер кезінде ашылды, ал қазба жұмыстары 2000 жылы профессор Кертис Мареанның (Аризона штаты университетінің Адам тегі институтының палеоантропологы) және доктор Питер Нильсеннің (Изико Оңтүстік Африка мұражайы) басшылығымен басталды. Ғылыми топқа Оңтүстік Африка (Кейптаун университеті), Австралия (Жаңа Оңтүстік Уэльс университеті және Вуллонгонг университеті), сондай-ақ Израиль мен Франциядан келген зерттеушілер кіреді. Жобаға Ұлттық ғылым қоры (АҚШ), Хайс отбасы трасты, Изико Оңтүстік Африка мұражайы, Кейптаун университеті және Моссел шығанағындағы Диас мұражайы қаржы бөлді. Жоба Пиннакл Пойнт Бич және Гольф курортының оңтүстік шекарасындағы теңізге қарап ойылған үңгірлерге назар аударады, олар 170 000 мен 40 000 жыл бұрын Орта тас дәуірінде өмір сүрген адамдармен мекенделген. Қазба жұмыстары теңіз ресурстарын жүйелі пайдаланудың ең алғашқы дәлелдерін көрсетті, мысалы, моллюскалар (олар заманауи адам миының дамуына қажетті Омега-3 май қышқылдарын қамтамасыз еткен болуы мүмкін); символдарды қолданудың ең алғашқы дәлелі (әсіресе, бояулар, мүмкін, денеге сурет салу немесе сәндік өнер үшін); жетілдірілген микрожана технологиясын қолдану (кеңірек жаналарды күрделі құралдар жасау үшін үлкен қабаттарға енгізу); және тас құралдарды өндіруде жылумен өңдеуді қолданудың ең алғашқы дәлелі. Табылған заттардың маңыздылығы үңгірлердің төбесінен төгілген тамшы тастардағы (сталактиттердегі) көміртегі изотоптарының табылуымен артады, олар 400 000 жыл бұрын үңгірлерге сіңген судың құрамын көрсетеді. Өз жұмыстарының бір бөлігі ретінде, шығанақ археологиялық жобасының ғалымдары осы деректерді зерттеуде, 400 000 мен 30 000 жыл бұрынғы аймақтың климатын анықтау үшін, сондай-ақ үңгірлер еденіндегі адам мінез-құлқының дәлелдерін климаттық үлгілермен салыстырып, адамның ғасырлар бойы климат өзгеруіне қалай бейімделгенін білу үшін.
According to the presently accepted theory of the Recent African Origin of Modern Humans, all people alive today evolved from a core population of about 600 individuals who lived on the African Continent between 100,000 and 200,000 years ago. The Mossel Bay Archaeology Project (MAP) has shown that the Southern Cape Coast was most probably the point where modern behaviour first emerged about 164,000 years ago. The Mossel Bay Archaeology Project was created to examine the ancient middens in the Pinnacle Point Caves, most of which lie about 12 km east of Cape St Blaize. The discovery was made during routine archaeological surveys conducted prior to the development of the Pinnacle Point Beach and Golf Resort, and excavations began in the year 2000 under the leadership of Professor Curtis Marean (a palaeoanthropologist with the Institute of Human Origins at the Arizona State University), and by Dr. Peter Nilssen, of the Iziko South African Museum. The scientific team includes researchers from South Africa (the University of Cape Town), Australia (the University of New South Wales and the University of Wollongong), as well as Israel and France. Funding for the project was obtained from the National Science Foundation (USA); the Hyse Family Trust; the Iziko South African Museum; the University of Cape Town; and the Dias Museum in Mossel Bay. The Project focuses on a series of caves cut into the sea facing cliffs on the southern boundary of the Pinnacle Point Beach and Golf Resort, which were occupied between 170,000 and 40,000 years ago by Middle Stone Age people. The excavations have revealed the earliest evidence for the systematic exploitation of marine resources such as shellfish (which would have provided the Omega 3 fatty acids required for the development of the modern human brain); the earliest evidence for the use of dyes in symbolling (particularly the use of ochre, possibly for body painting or decorative arts); the use of advanced bladelet technology (embedding smaller blades into larger strata to create complex tools); and the earliest evidence for the use of heat treatment in the manufacture of stone tools. The significance of the finds is increased by the presence of fossilised carbon isotopes in the dripstone formations (stalactites) hanging from the roofs of the caves, which contain a record of the composition of the water that seeped into the caves over a period beginning about 400,000 years ago. As part of their work, the scientists on the Bay Archaeology Project are studying this evidence in order to create a portrait of the climate of the area over the period 400,000 to 30,000 years ago so as to be able to correlate the evidence of human behaviour on the floor of the caves with climate patterns, and thus learn how man has adapted to climate change over the ages.
Сент-Блейз түбі
Кейп Сент-Блайз үңгірі тікелей Кейп Сент-Блайз маягының астында орналасқан және Оңтүстік Африканың ең көне археологиялық қазба орындарының бірі болып табылады. Ол алғаш 1888 жылы Джордж Лит, содан кейін 1899 жылы Т. Руперт Джонс, ал 1920 жылдары А. Дж. (Джон) Гудвин қазып зерттеген. Гудвин өз табалдырынан Кейп Сент-Блайзда орта тас дәуіріндегі Моссел-Бей өнеркәсібін сипаттаған деседі. Үңгір шамамен 200 000 жыл бұрыннан, колониялық кезеңге дейінгі кезеңге дейінгі шөгінділерді ашты, осы уақыт ішінде Сан немесе Коэкоен халықтарының мал өсірушілері үйінділер жасаған. Ол Heritage Western Cape ұйымымен провинциялық мұра нысаны ретінде қорғалады.
The Cape St Blaize Cave is situated directly under the Cape St. Blaize Lighthouse, is the site of one of South Africa's oldest archaeological excavations. It was first excavated in 1888 by George Leith, then by T. Rupert Jones in 1899, and by A. J. H (John) Goodwin in the 1920s. Goodwin is said to have described the Middle Stone Age Mossel Bay Industry from his findings at Cape St Blaize
The Cave has revealed deposits dating from about 200,000 years ago to the pre colonial period, during which time middens were laid down by herders of the San or Khoekhoen people. It is protected by Heritage Western Cape as a Provincial Heritage Site.
Жазбалар
Моссел шығанағының солтүстігіндегі таулар Оңтүстік Африканың тас өнерінің маңызды сақталымы болып табылады. Бұл өнер қазір шамандық амалдармен байланысты (мұнда тас өзі осы дүние мен әруақтар әлемі арасындағы жамылғы деп есептелген), және оны Сан халқы жасаған, ал үлгілері 27 000 жылға дейін сонауға барып тірелуі мүмкін. Моссел шығанағы төңірегіндегі тас суреттерінің орналасқан жерлері көбінесе жеке меншікте, сондықтан оларға халық тек тіркелген жетекшілермен бірге ғана қол жеткізе алады, олар мұрағаттардың сақталуын қамтамасыз етеді.
The mountains to the north of Mossel Bay are an important repository of South African rock art. This art, which is now associated with shamanistic practices (in which the rock itself is thought to have been considered the veil between this world and the spirit world), was created by the San people, and specimens may date back as far as 27,000 years. The rock art sites surrounding Mossel Bay are generally located on private land, and are therefore only accessible to the public in the company of registered guides, who will ensure that the integrity of the pieces remains intact.
Гербтері
Муниципалитет (1) – 1905 жылғы 6 қазанда W. H. Armstrong & Co (Кейптаун қаласы) компаниясы жасаған алғашқы қару қабылданды. Қалқан төрт бөлікке бөлінді: 1 – қызыл түстегі Әділеттің бейнесі; 2 – көк түстегі алтын жүн; 3 – көк түстегі үш өрілген алтын балық; 4 – көк түстегі Нептун бейнесі. Муниципалитет (2) – 1992 жылы Геральдика бюросы қолданыстағы қарудың геральдикалық кемшіліктері болғандықтан тіркеуден бас тартқаннан кейін, кеңес бюро дайындаған жаңа дизайнды қабылдады. Жаңа қару 1992 жылғы 6 наурызда Бюрода тіркелді: Per saltire Argent және Azure, жоғарғы бөлігінде семсердің ұшына тік қойылған тепе-теңдік, Azure; оң жақта үш өрілген балық, алтын жүн және төменгі бөлігінде, толқынды Azure фонында толқынды Argent жолағымен безендірілген португалдық каравель, желкендері жайылған, дұрыс. Қарапайым тілмен айтқанда: қалқан екі диагональді сызықпен төрт бөлікке бөлінген, жоғарғы бөлігінде күміс түстегі семсермен бірге көк тепе-теңдік, сол жақта көк түстегі үш өрілген алтын балық, оң жақта көк түстегі алтын жүн, ал төменгі бөлігінде стильделген көк және ақ теңізде португалдық каравель бейнеленген. Елтаңба – маяк, ал ұраны – Jure et justitia valemus. Муниципалитет (3) – 1998 жылғы 20 ақпанда Бюрода жаңа герб тіркелді: Per saltire, негізінде grady, Azure және Or, жоғарғы бөлігінде көк түстегі екі ақ кит, ал төменгі бөлігінде екі Karoo үйінің fess nowy, Argent, есіктері Azure, төменгі жиегі толқынды; сол жақта жасыл алоэ, қызыл гүлдерімен және оң жақта 15 ғасырғы португалдық каравель, желкенінде крест белгісі, қызыл түсті. Аңдар үшін: қалқан екі диагональді сызықпен төрт бөлікке бөлінеді, олардың төменгі бөліктері сатылы, жоғарғы бөлігінде көк түстегі екі күміс кит, сол жақта алтын түстегі алоэ өсімдігі, оң жақта алтын түстегі португалдық каравель және төменгі бөлігінде көк түстегі күміс түстегі екі стильделген Karoo үйі бейнеленген. Герб – қара қабырғалық тақтадан шығатын маяк. Девиз – Jure et justitia valemus.
Municipality (1) – The original arms, designed by W. H. Armstrong & Co (of Cape Town), were assumed on 6 October 1905. The shield was quartered as follows: 1 the figure of Justice on a red background; 2 a golden fleece on a blue background; 3 three interlaced golden fish on a blue background; 4 the figure of Neptune on a sky blue background. Municipality (2) – In 1992, after the Bureau of Heraldry had refused to register the existing arms, because they were heraldically defective, the council accepted a new design, prepared by the Bureau. The new arms were registered at the Bureau on 6 March 1992: Per saltire Argent and Azure, in chief a balance resting on the point of a sword erect, Azure; dexter three fish interlaced in annulet Or, sinister a golden fleece and in base, on a base wavy Azure charged with a bar wavy Argent, a Portuguese caravel, sails set, proper. In layman's terms : the shield was divided in four by two diagonal lines, the upper section displaying a blue balance and a sword on a silver background, the left section three interlaced golden fish on a blue background, the right section a golden fleece on a blue background, and at the bottom a Portuguese caravel on a stylised blue and white sea. The crest was a lighthouse, and the motto Jure et justitia valemus. Municipality (3) – A new coat of arms was registered at the Bureau on 20 February 1998: Per saltire, in base grady, Azure and Or, in chief two whales naiant in pale and in base a fess nowy of two Karoo gable houses, Argent, the doors Azure, the lower edge wavy; dexter an aloe Vert flowered Gules and sinister a 15th century Portuguese caravelle proper, the sail charged with a cross paty, Gules. In layman's terms : the shield is divided in four by two diagonal lines, the lower parts of which are stepped, the upper section displaying two silver whales on a blue background, the left section an aloe plant on a golden background, the right section a Portuguese caravel on a golden background, and the bottom section two stylised Karoo gable houses in silver against a blue background. The crest is a lighthouse issuing from a black mural crown. The motto is, again, Jure et justitia valemus.