Кіріспе

Леви ұшуы – қадам ұзындығы тұрақты таралымға ие кездейсоқ жүріс, яғни ауыр құйрықты ықтималдық таралымы. Егер бір өлшемнен артық кеңістіктегі жүріс ретінде қарастырылса, онда қадамдар изотроптық кездейсоқ бағыттарда жасалады. Кейінгі зерттеушілер "Леви ұшуы" терминін дискретті торда орын алатын кездейсоқ жүрістерге де қолдана бастады, үздіксіз кеңістікке ғана шектемей. Бұл қадам өлшемдерінің таралуының нақты бір анықтамасы. Ол қадам өлшемдерінің таралуы Коши таралымы болған жағдайда "Коши ұшуы" терминін, ал таралу қалыпты таралым болғанда "Рейли ұшуы" терминін қолданды (бірақ қалыпты таралым ауыр құйрықты ықтималдық таралымының мысалы емес). Мандельброт "Леви ұшуы" терминін қолданған ерекше жағдай осы. Мұнда D – фракталды өлшемге байланысты параметр, ал таралым Парето таралымының ерекше жағдайы болып табылады.

Қасиеттері

Леви ұшулары, құрылымы бойынша, Марков процестері болып табылады. Қадам өлшемінің жалпы таралымдары үшін, қуат тәрізді шартты қанағаттандырса, кездейсоқ жүрістің бастапқы нүктеден қашықтығы, көптеген қадамдардан кейін, жалпыланған орталық шек теоремасының нәтижесінде тұрақты таралымға жақындайды, бұл көптеген процестерді Леви ұшуларын қолдана отырып модельдеуге мүмкіндік береді. Леви ұшуын бастан кешіретін бөлшектердің ықтималдық тығыздықтарын, әдетте Браун қозғалысын модельдеу үшін қолданылатын Фокер-Планк теңдеуінің жалпыланған түрі арқылы модельдеуге болады. Теңдеу бөлшек туындыларды қолдануды қажет етеді. Секундық ұзындығы симметриялық ықтималдық таралымына ие болса, теңдеу Риездің бөлшек туындысы түрінде қарапайым болады. Бір өлшемде теңдеу мынадай болып жазылады:

мұнда γ – диффузиялық тұрақтыға ұқсас тұрақты, α – тұрақтылық параметрі және f(x,t) – потенциал. Риез туындысын оның Фурье түрлендіруі арқылы түсінуге болады. Бұл оңай бірнеше өлшемге кеңейтілуі мүмкін. Леви ұшуының тағы бір маңызды қасиеті – барлық жағдайларда дисперсияның шексіздікке ұшуы, α = 2 болған жағдайды қоспағанда, яғни Браун қозғалысы. Жалпы, таралудың θ-бөлшектік моменті α ≤ θ болған жағдайда шексіздікке ұшырайды. Сонымен қатар,

қадам ұзындығының экспоненциалдық масштабталуы Леви ұшуларына масштабты инвариантты қасиет береді және олар кластерленуді көрсететін деректерді модельдеу үшін қолданылады.