Airbus A400M: Көпұлтты әскери көлік ұшағы

Кіріспе

Көп ұлттық төрт қозғалтқышты турбовинттік әскери-көлік ұшағы

Airbus A400M Atlas – Еуропалық төрт қозғалтқышты турбовинттік әскери-көлік ұшағы. Ол Airbus Military, қазір Airbus Defence and Space компаниясы, Transall C 160 және Lockheed C 130 Hercules сияқты ескі көлік ұшақтарын ауыстыру үшін стратегиялық мүмкіндіктері бар тактикалық жүк тасушы ретінде жобаланған. A400M ұшағының көлемі C 130 мен Boeing C 17 Globemaster III аралығында. Ол C 130-нан ауыр жүкті тасымалдауға және қиын қону жолақтарын пайдалануға қабілетті. A400M-нің көлік мүмкіндіктеріне қоса, тиісті жабдықтармен жабдықталған жағдайда әуеде жанармай құю және медициналық эвакуациялауды жүзеге асыра алады. A400M-нің алғашқы ұшуы, бастапқыда 2008 жылға жоспарланған, 2009 жылдың 11 желтоқсанында Испанияның Севилья әуежайынан өтті. 2009 және 2010 жылдар аралығында A400M жобасының кешігуі мен шығындардың артуы салдарынан тоқтатылу қаупі туды; алайда, клиент елдер жобаны қолдауды жалғастыруды шешті. 2011 жылдың шілдесіне дейін сегіз ел 174 A400M ұшағына тапсырыс берді. 2013 жылдың наурыз айында A400M Еуропалық авиациялық қауіпсіздік агенттігінің (EASA) сертификатын алды. Бірінші ұшақ 2013 жылдың тамызында Франция Әуе күштеріне тапсырылды.

Шығу тегі

Жобаның бастауы 1982 жылы Aérospatiale, British Aerospace (BAe), Lockheed және Messerschmitt Bölkow Blohm (MBB) компанияларының бірлескен кәсіпорны ретінде құрылған Future International Military Airlifter (FIMA) тобында жатыр. Мақсаты – C 130 Hercules және Transall C 160 ұшақтарын ауыстыру еді. Қажеттіліктердің әртүрлілігі және халықаралық саясаттың күрделілігі бастаманың ілгерілеуін баяулатты. 1989 жылы Lockheed компаниясы топтан шығу туралы шешім қабылдады. Lockheed өздігінен C 130J Super Hercules ұшағын жаңартып жасады. Италияның Alenia және Испанияның CASA компаниялары қосылғаннан кейін FIMA тобы Euroflag болып өзгерді. Жоба басшылығы екі және төрт турбовентиляторлық қозғалтқыш конфигурацияларын, төрт пропфан конфигурациясын және төрт турбовинт конфигурациясын қарастырып, ақырында турбовинт нұсқасын таңдады. Батыс әлемінде жобаланған 0,72 Мах круиздік жылдамдығына жетуге жеткілікті қуатты турбовинт қозғалтқыш болмағандықтан, жаңа қозғалтқыш дизайны қажет болды. Алғашқыда SNECMA M138 турбовинты, M88 турбовентиляторлық өзегіне негізделген, таңдалды, бірақ ол талаптарға сай келмеді. 2002 жылдың сәуірінде Airbus Military компаниясы жаңа ұсыныс сұранысын (RFP) жариялады, оған Pratt & Whitney Canada PW180 және Europrop International компаниялары жауап берді. 2003 жылдың мамырында Airbus Military Europrop TP400 D6 қозғалтқышын таңдады. United Technologies компаниясы бұл шешімге саяси ықпал ету болды деп мәлімдеді. Europrop серіктесінің басшысы 2003 жылдың сәуірінде Airbus компаниясы P&WC ұсынысын таңдауға жақын екенін айтты, ол Europrop ұсынысынан 400 миллион евродан (436,7 миллион АҚШ доллары) арзан екенін мәлімдеді. Қозғалтқыш шешімі бойынша мерзім өткен соң Airbus компаниясының бас директоры Ноэль Форжард P&WC ұсынысы 20 пайызға төмен екенін айтты және "Бүгінгі күні Pratt & Whitney күмәнсіз жеңімпаз, одан да арзан ұсыныс біздің ойымызды өзгерте алады", – деп мәлімдеп, Europrop компаниясын ұсынысын қайта қарауға шақырды. Олар бағаны 10 немесе 20 пайызға төмендеткенін хабарлады. Кейінірек жарияланған есепте қайта қарастырылған ұсыныс P&WC ұсынысынан 120 миллион евроға артық екені айтылды. Бастапқы серіктес елдер: Франция, Германия, Италия, Испания, Ұлыбритания, Түркия, Бельгия және Люксембург. Олар A400M ұшағын сатып алуды басқаруды Бірлескен қарулану ынтымақтастығы ұйымына (OCCAR) тапсырды. Италияның келісімнен бас тартуы және сатып алу көлемінің қайта қаралуы нәтижесінде, жаңа талап 180 ұшаққа қатысты болды. Бірінші ұшу 2008 жылы, ал бірінші жеткізілім 2009 жылы күтілуде. 2005 жылдың сәуірінде Оңтүстік Африка бағдарламаға қосылды, ал Denel Saab Aerstructures компаниясы фюзеляж компоненттерін жасауға келісімшарт алды. Малайзия Еуропадан тыс осы жобаға қатысқан екінші ел. Малайзия CTRM арқылы ұшақ үшін композиттік аэроқұрамдарды өндіруге жауапты. A400M ұшағы Lockheed C 130 және Boeing C 17 ұшақтары арасындағы орташа өлшем мен ұшу қашықтығымен ерекшеленеді, C 130 үшін тым үлкен немесе ауыр жүктерді тасымалдай алады, сонымен қатар қиын қону жолақтарында да қонуға қабілетті.

The project has its origins in the Future International Military Airlifter (FIMA) group, established in 1982 as a joint venture between Aérospatiale, British Aerospace (BAe), Lockheed, and Messerschmitt Bölkow Blohm (MBB) with the goal of developing a replacement for both the C 130 Hercules and Transall C 160. Varying requirements and the complications of international politics meant that progress on the initiative was slow. In 1989, Lockheed decided to withdraw from the grouping. Lockheed independently developed an upgraded Hercules, the C 130J Super Hercules. With the addition of Alenia of Italy and CASA of Spain, the FIMA group became Euroflag. Project management evaluated twin and quad turbofan engine configurations, a quad propfan configuration, and a quad turboprop configuration, eventually settling on the turboprop option. Since no existing turboprop engine in the western world was powerful enough to reach the projected cruise speed of Mach 0.72, a new engine design was required. Originally, the SNECMA M138 turboprop, based on the M88 turbofan core was selected, but this powerplant was found to be incapable of satisfying the requirements. In April 2002, Airbus Military issued a new request for proposal (RFP), which Pratt & Whitney Canada with the PW180 and Europrop International answered. In May 2003, Airbus Military selected the Europrop TP400 D6. United Technologies alleged that the selection was a result of political interference. A Europrop partner executive said in April 2003 that Airbus was close to selecting the P&WC offer, claiming it was more than €400 million (US$436.7 million) cheaper than Europrop's bid. As the original deadline for the engine decision passed, Airbus CEO Noel Forgeard said P&WC's bid was nearly 20 percent less expensive and declared that "As of today Pratt and Whitney is the winner without doubt, a much lower offer could make us change our minds. ", inviting Europrop to revise its offering, which it reportedly reduced in price by 10 or 20 percent. A later report described the revised bid as exceeding P&WC's bid by €120 million. The original partner nations were France, Germany, Italy, Spain, the United Kingdom, Turkey, Belgium, and Luxembourg. These nations decided to charge the Organisation for Joint Armament Cooperation (OCCAR) with the management of the acquisition of the A400M. Following the withdrawal of Italy and revision of procurement totals, the revised requirement was for 180 aircraft. The first flight was forecast to occur in 2008 and the first delivery in 2009. In April 2005, South Africa joined the programme, with the Denel Saab Aerostructures receiving a contract for fuselage components. Malaysia is the second country outside Europe to be involved. Malaysia through CTRM is responsible for manufacturing composite aero components for the aircraft. The A400M is positioned as an intermediate size and range between the Lockheed C 130 and the Boeing C 17, carrying cargo too large or too heavy for the C 130, while able to use rough landing strips.

Келесі мәселе

2009 жылдың қаңтар айында EADS алғашқы жеткізуді 2009 жылдан кем дегенде 2012 жылға дейін кейінге қалдырғанын және қайта келіссөздер жүргізуге ниеттенгенін хабарлады. EADS алғашқы жеткізілімдер алғашқы ұшудан кейін үш жылдан соң басталады деп мәлімдеді. 2009 жылдың қаңтар айында Financial Times Deutschland A400M 12 тоннаға артық салмақты екенін және 32 тонна жүк көтеру қабілеті сияқты маңызды көрсеткіштерге сәйкес келмей қалуы мүмкін екенін жариялады. FTD дереккөздерінің мәліметінше, оның көтеру қабілеті 29 тонна ғана, бұл "Пума" сияқты жаяу әскердің жауынгерлік машинасына жеткіліксіз. Бұл хабарламаға жауап ретінде Германия Әуе күштерінің басшысы: "Бұл апатты жағдай", - деп мәлімдеді және бұл Германия Әуе күштеріне (Luftwaffe) жеткізуді 2014 жылға дейін ықшамдатуы мүмкін. Luftwaffe-тің бастапқы операциялық қабілеттілігі (IOC) кейінге жылдырылды және Еуропалық әуе көлігінің мүмкіндіктерін жақын интеграциялау сияқты баламалар зерттелді. 2009 жылдың 29 наурызында Airbus бас директоры Том Эндерс Der Spiegel газетіне бағдарлама өзгеріссіз қалса тоқтатылуы мүмкін екенін айтты. OCCAR қатысушы елдерге келісімшартты 2009 жылдың 31 наурызына дейін бұзуға болатынын еске салды. 2009 жылдың сәуір айында Оңтүстік Африка Әуе күштері A400M-ге баламаларды қарастырып жатқанын мәлімдеді. 2009 жылдың 5 қарашасында Оңтүстік Африка бұл тапсырыстың күшін жойғанын жариялады. 12 маусымда The New York Times Германия мен Франция өздерінің алты айлық тапсырысын тоқтату туралы шешімді кейінге қалдырғанын, ал Ұлыбритания маусым айының соңында шешім қабылдауды жоспарлағанын хабарлады. NYT сондай-ақ 2009 жылдың ақпан айында француз Сенатына ұсынған есептен үзінді келтірді: "A400M бюджеттен 5 миллиард еуроға артық, жоспардан 3-4 жыл қалып қойды, [және] аэроғарыш сарапшылары оның Airbus-қа жылына 1 миллиардтан 1,5 миллиард еуроға дейін шығын әкелетінін болжайды". 2009 жылы Airbus бағдарламаның кем дегенде 2,4 миллиард еуро шығынға ұшырауы күтілетінін және экспорттық сатусыз шығындарын өтеуге шамасы келмейтінін мойындады. 2009 жылдың 24 шілдесінде жеті еуропалық ел бағдарламаны іске асыруды жариялады және келісімшартты қайта келісу үшін бірлескен сатып алу агенттігін құрды. 2009 жылдың 9 желтоқсанында Financial Times газеті Airbus қосымша 5 миллиард еуро көмек сұрағанын хабарлады. 2010 жылдың қаңтарында Airbus A400M жойылуы мүмкін екенін қайталады, егер серіктес үкіметтер 5,3 миллиард еуро қоспаса, оған 5,7 миллиард еуро қажет болады. Airbus басшылары A400M-ді A380 және A350 XWB бағдарламаларымен ресурстар үшін бәсекелесетін деп есептеді. 2009 жылдың маусым айында Lockheed Martin Ұлыбритания мен Франция A400M-ге балама ретінде C 130J туралы мәліметтер сұрағанын мәлімдеді. 2011 жылы ADS Group британдық тапсырыстарды қысқа мерзімді үнемдеу үшін американдық ұшаққа ауыстыру жоғалған бизнеске әкелетінін ескертті, A400M технологиялары азаматтық ұшақтардың жаңа буынына көпір болатынын айтты. 2010 жылдың қарашасында Бельгия, Ұлыбритания, Франция, Германия, Люксембург, Испания және Түркия келісімшартты аяқтады және Airbus Military компаниясына 1,5 миллиард еуро қарыз беруге келісті. Бағдарлама жоспардан кем дегенде үш жыл қалып қойды. Ұлыбритания өз тапсырысын 25 ұшақтан 22 ұшаққа дейін, ал Германия 60 ұшақтан 53 ұшаққа дейін қысқартты, бұл жалпы тапсырысты 180-ден 170-ке дейін төмендетті. 2013 жылы Францияның 50 ұшаққа арналған бюджеті 8,9 миллиард еуроны (~ 11,7 миллиард АҚШ доллары) құрады, бірлік құны 152,4 миллион еуроны (~ 200 миллион АҚШ доллары), немесе 178 миллион еуроны (~ 235 миллион АҚШ доллары) құрады. 2013 жылғы қорғаныс және ұлттық қауіпсіздік туралы француз ақ кітабы тактикалық көлік ұшақтарының қажеттілігін 70-тен 50-ге дейін қысқартты. A400M ұшағы ұшу кезінде жанармай құюды орындай алмағандықтан, Франция 2016 жылы төрт C 130J сатып алатынын жариялады. 2016 жылдың шілдесінде француз аэроғарыш зертханасы ONERA 36,5 м (120 фут) шланг пен шланг конфигурациясының жел туннельіндегі сынақтарын растады. Алдыңғы сынақтарда ауа жылдамдығы 108-130 кт-қа жету үшін іске қосылған спойлерлер тудырған айналымдар салдарынан жоспарланған 24 м (80 фут) шлангтың тұрақсыздығы анықталды. 2016 жылдың 1 сәуірінде ADS компаниясы 2015 жылдың басында итальяндық Avio Aero компаниясы өндірген 14 винтті редукторлардағы өндірістік ақауларды жоюды мәлімдеді. Термологиялық өңдеу процесінде шығыршықты әлсіреткен мәселе басқа PGB-ге әсер етпеді; қатысы бар бірліктер ауыстырылуы керек. Airbus: "Барлық ұшақтарды алмастырғанша, кез келген ұшақ тек бір ғана зақымданған винтпен ұшуды жалғастыра алады және үнемі тексеріледі", - деп атап өтті. PGB-ның тағы бір мәселесі кіру шүмегінің сызатын табу болды, бұл май жүйесіне кішкентай металл бөлшектерін шығаруы мүмкін, ол магниттік сенсормен қорғалған. Тек 1 және 3 қозғалтқыштар, олардың винттері оңға айналады, зардап шекті. Еуропалық Әуе қауіпсіздігі агенттігі (EASA) Airworthiness Directive шығарды, ол дереу қанатта тексеруді және егер зақым белгілері табылмаса, ауыстыруды талап етеді. 2016 жылдың 27 сәуірінде Airbus PGB жөндеуінің маңызды құны болуы мүмкін екенін ескертті. 2016 жылдың шілдесінде PGB-ның уақытша жөндеуі сертификатталды, бұл тексеру аралықтарын едәуір ұзартты. 2016 жылдың мамырында Airbus 2011 жылы сапаны бақылау кезінде анықталған крек тәртібі француз A400M-нің фюзеляж бөлігінде табылдынын растады. Қауіпсіздікке әсер етпегенімен, оны жүйелі техникалық қызмет көрсету/жаңарту кестесінде жөндеуге болады. 7000 сериялы алюминий-мырыш қорытпасы бірнеше орталық рамаларда қолданылды. Оның химиясы және қоршаған орта жағдайлары крек таралуына әкелді. Қорытпа болашақ ұшақтардан алынып тасталды. Ерте A400M-дерден оны алып тастауға болатын жөндеу қарастырылды, бұл жеті айға дейін созылуы мүмкін. 2016 жылдың 29 мамырында Эндерс Bild am Sonntag газетінде жарияланған сұхбатында A400M-ның кейбір "үлкен проблемаларының" Airbus-тің өзінің кінәсінен туындағанын мойындады: "Біз қозғалтқыш проблемаларын аздап бағаладық. Airbus кейбір танымал еуропалық көшбасшылардың тәжірибесі жоқ консорциум жасаған қозғалтқышты пайдалануға көндірді". Сонымен қатар, ол қозғалтқышқа толық жауапкершілікті алды. 2016 жылдың 27 шілдесінде Airbus жеткізілім мәселелері мен экспорттық перспективалар бойынша 1 миллиард долларлық шығынға ұшырағанын растады. Эндерс: "Өндірістік тиімділік және A400M-ның әскери функционалдық мүмкіндіктерін кезең-кезеңмен енгізу жоспардан қалып қойды және қиын болып қалуда", - деді.

In January 2009, EADS announced that the first delivery was postponed from 2009 until at least 2012, and indicated that it wanted to renegotiate. EADS maintained the first deliveries would begin three years after the first flight. In January 2009, Financial Times Deutschland reported that the A400M was overweight by 12 tons and may not meet a key performance requirement, the ability to airlift 32 tons. Sources told FTD that it could only lift 29 tons, insufficient to carry an infantry fighting vehicle like the Puma. In response to the report, the chief of the German Air Force stated: "That is a disastrous development," and could delay deliveries to the German Air Force (Luftwaffe) until 2014. The Initial Operational Capability (IOC) for the Luftwaffe was later delayed and alternatives, such as a higher integration of European airlift capabilities, were studied. On 29 March 2009, Airbus CEO Tom Enders told Der Spiegel that the programme may be abandoned without changes. OCCAR reminded participating countries that they could terminate the contract before 31 March 2009. In April 2009, the South African Air Force announced that it was considering alternatives to the A400M due to delays and increased cost. On 5 November 2009, South Africa announced the order's cancellation. On 12 June, The New York Times reported that Germany and France had delayed a decision whether to cancel their orders for six months while the UK planned to decide in late June. The NYT also quoted a report to the French Senate from February 2009, noting: "the A400M is €5 billion over budget, 3 to 4 years behind schedule, [and] aerospace experts estimate it is also costing Airbus between €1 billion and €1.5 billion a year." In 2009, Airbus acknowledged that the programme was expected to lose at least €2.4 billion and could not break even without export sales. On 24 July 2009, the seven European nations announced that the programme would proceed and formed a joint procurement agency to renegotiate the contract. On 9 December 2009, the Financial Times reported that Airbus requested an additional €5 billion subsidy. In January 2010, Airbus repeated that the A400M may be scrapped, costing it €5.7 billion unless €5.3 billion was added by partner governments, delays had already increased its budget by 25%. Airbus executives reportedly regarded the A400M as competing for resources with the A380 and A350 XWB programmes. In June 2009, Lockheed Martin said that both the UK and France had requested details on the C 130J as an alternative to the A400M. In 2011, the ADS Group warned that shifting British orders to American aircraft for short term savings would cost more in missed business, stating that A400M technologies would be a bridge to a new generation of civil aircraft. In November 2010, Belgium, Britain, France, Germany, Luxembourg, Spain and Turkey finalised the contract and agreed to lend Airbus Military €1.5 billion. The programme was then at least three years behind schedule. The UK reduced its order from 25 to 22 aircraft and Germany from 60 to 53, decreasing the total order from 180 to 170. In 2013, France's budget for 50 aircraft was €8.9bn (~US$11.7bn) at a unit cost of €152.4m (~US$200m), or €178m (~US$235m) including development costs. The 2013 French White Paper on Defence and National Security cut the tactical transport aircraft requirement from 70 to 50. As the A400M was unable to perform helicopter in flight refuelling, France announced in 2016 that it would purchase four C 130Js. In July 2016, French aerospace laboratory ONERA confirmed successful wind tunnel trials of a 36.5 m (120 ft) hose and drogue configuration that permits helicopter refuelling. Prior tests found instability in the intended 24 m (80 ft) hose due to vortices generated by the spoilers, deployed to achieve 108 130 kt air speed. On 1 April 2016, ADS stated it was addressing production faults affecting 14 propeller gearboxes (PGBs) produced by Italian supplier Avio Aero in early 2015. The issue, involving a heat treatment process that weakened the ring gear, affected no other PGBs; the units involved needed changing. Airbus noted: "pending full replacement of the batch, any aircraft can continue to fly with no more than one affected propeller gearbox installed and is subject to continuing inspections." Another PGB issue involved input pinion plug cracking, which could release small metallic particles into the oil system, which is safeguarded by a magnetic sensor. Only engines 1 and 3, which have propellers that rotate to the right, were affected. The European Aviation Safety Agency (EASA) issued an Airworthiness Directive mandating immediate on wing inspection, followed by replacement if evidence of damage is found. On 27 April 2016, Airbus warned there may be a substantial PGB repair cost. An interim PGB fix was certified in July 2016, greatly extending inspection intervals. In May 2016, Airbus confirmed that a cracking behaviour identified during quality control checks in 2011 was found in a French A400M's fuselage part. Not impacting safety, it could be repaired during regular maintenance/upgrade schedules. The aluminium zinc alloy, known as 7000 series, was used in several central frames. Its chemistry, along with environmental conditions, led to crack propagation. The alloy was excluded from future aircraft. A retrofit to remove it from early A400Ms was considered, which could take up to seven months. On 29 May 2016, Enders conceded in an interview published in Bild am Sonntag that some of the "massive problems" of the A400M were of Airbus' own making: "We underestimated the engine problems Airbus had let itself be persuaded by some well known European leaders into using an engine made by an inexperienced consortium." Furthermore, it had assumed full responsibility for the engine. On 27 July 2016, Airbus confirmed that it took a $1 billion charge over delivery issues and export prospects. Enders stated: "Industrial efficiency and the step wise introduction of the A400M's military functionalities are still lagging behind schedule and remain challenging."

Ұшу сынақтары

Бірінші ұшу алдында Europrop TP400 қозғалтқышымен әуедегі сынақ уақыты 2008 жылғы 17 желтоқсанда алғаш рет ұшқан C 130 сынақ ұшағы арқылы алынды. 2009 жылдың 11 желтоқсанында A400M-нің алғашқы ұшуы Севильядан жүзеге асырылды. 2010 жылдың сәуірінде екінші A400M алғашқы ұшуын жасады. 2010 жылдың шілдесінде үшінші A400M ұшып кетті, сол кезде флот 100-ден астам рейсте 400 сағаттан астам ұшқан болатын. 2010 жылдың шілдесінде A400M қанатының соңғы жүктемеге арналған сынағын өткізді. 2010 жылдың қазан айында Airbus жанармай құю және әуеден түсіру сынақтарын бастағанын хабарлады. 2010 жылдың қазанында A400M сертификатталуға қажетті 2700 сағаттың 672 сағатын ұшқан. 2010 жылдың қарашасында алғашқы парашюттік секірулер орындалды. Ендерс және A400M жобасының менеджері Бруно Деланной да парашютшілердің қатарында болды. 2010 жылдың соңында MSN1 ұшу сынақ ұшағында қанаттың алдыңғы жиектеріне орнатылған құрылғыларды пайдалана отырып, мұз қатудың симуляциялық сынақтары жүргізілді. Бұл сынақтар, көлденең құйрықтың дірілдеуіне себеп болатын аэродинамикалық мәселені анықтады, ол алты апталық жөндеу жұмыстары арқылы, қысыммен берілетін мұзға қарсы жабдық орнатылып шешілді. Сериялық ұшақтар да осыған ұқсас жабдықталған. 2011 жылдың ақпанында Кирунада (Швеция) қысқы сынақтар жүргізілді. 2012 жылдың наурыз айында Боливиядағы Ла-Пас қаласында 4,061.5 м (13,325 фут) және Кочабамба қаласында 2,548 м (8,360 фут) биіктікте биіктіктен ұшып шығу және қону сынақтары орындалды. 2011 жылдың сәуір айында 450-ден астам рейсте 1400 сағаттық ұшу уақытына қол жеткізілді. 2011 жылдың мамырында TP400 D6 қозғалтқышы EASA-дан сертификат алды. 2011 жылдың мамырында A400M флоты 500 рейсте 1600 сағатқа жетті. 2011 жылдың қыркүйегінде жалпы ұшу уақыты 2100 сағатқа және 684 рейске дейін өсті. Ауыспалы қоробкадағы мәселеге байланысты, 2011 жылғы Париж әуе шоуында A400M ұшу демонстрациясын көрсетудің орнына статикалық көрмеде көрсетілді. 2011 жылдың қазанында 784 рейсте жалпы ұшу уақыты 2380 сағатқа жетті. 2011 жылдың 23 мамырында сынақ тоқтатылды, себебі ұшу сынағы кезінде сол жақ негізгі доңғалақтар ұшу-қону жолағының бетін тесіп өтті. Airbus Military ұшақтың "тамаша" жағдайда екенін мәлімдеді. Зақымдалмаған ұшақ Тулузаға қайтарылды. 2013 жылдың наурыз айында A400M EASA-дан типтік сертификат алды, бұл оның пайдалануға жіберуіне жол ашты.

Before the first flight, required airborne test time on the Europrop TP400 engine was gained using a C 130 testbed aircraft, which first flew on 17 December 2008. On 11 December 2009, the A400M's maiden flight was carried out from Seville. In April 2010, the second A400M made its first flight. In July 2010, the third A400M took to the air, at which point the fleet had flown 400 hours over more than 100 flights. In July 2010, the A400M passed ultimate load testing of the wing. In October 2010, Airbus announced the start of refuelling and air drop tests. By October 2010, the A400M had flown 672 hours of the 2,700 hours expected to reach certification. In November 2010, the first paratroop jumps were performed. Enders and A400M project manager Bruno Delannoy were among the skydivers. In late 2010, simulated icing tests were performed on the MSN1 flight test aircraft using devices installed on the wing's leading edges. These revealed an aerodynamic issue causing horizontal tail buffeting, resolved via a six week retrofit to install anti icing equipment fed with bleed air. Production aircraft are similarly fitted. Winter tests were done in Kiruna, Sweden in February 2011. In March 2012, high altitude start and landing tests were performed at La Paz at 4,061.5 m (13,325 ft) and Cochabamba at 2,548 m (8,360 feet) in Bolivia. By April 2011, a total of 1,400 flight hours over 450 flights had been achieved. In May 2011, the TP400 D6 engine received certification from the EASA. In May 2011, the A400M fleet had totaled 1,600 hours over 500 flights. By September 2011, the total increased to 2,100 hours and 684 flights. Due to a gearbox problem, an A400M was shown on static display instead of a flight demonstration at the 2011 Paris Air Show. By October 2011, the total flight hours had reached 2,380 over 784 flights. Testing was cut short on 23 May, when, during a rejected takeoff test, the left side main wheels broke through the runway surface. Airbus Military stated that it found the aircraft's behaviour was "excellent". The undamaged aircraft returned to Toulouse. In March 2013, the A400M was granted type certification by the EASA, clearing its entry to service.

Өндіріс және жеткізу

Бірінші A400M құрастыру 2007 жылдың басында Испанияның EADS Севилья зауытында басталды. Шетелдегі басқа зауыттарда жасалған ірі құрастырулар Airbus Beluga тасымалдаушыларымен Севилья зауытына жеткізілді. 2008 жылдың ақпан айында төрт Europrop TP400 D6 ұшу сынақ қозғалтқышы бірінші A400M үшін жеткізілді. 2008 жылдың наурыз айында Испанияда сынақ ұшағының конструкциясын статикалық сынақтан өткізу басталды. 2010 жылға қарай Airbus жылына 30 ұшақ шығаруды жоспарлаған. Түрік серіктесі Turkish Aerospace Industries 2007 жылы Бременге A400M-нің алғашқы құрауышын жеткізді. 2008 жылдың басында жоспарланған алғашқы рейс кешіктірулер мен қаржылық қиындықтарға байланысты кейінге қалдырылды. EADS 2008 жылдың қаңтар айында қозғалтқыштағы мәселелердің кешіктіруге себеп болғанын мәлімдеді. 2008 жылдың шілдесіне жоспарланған алғашқы рейс тағы да кейінге жылдырылды. EASA CS 25 бойынша азаматтық сертификаттаудан кейін әскери мақсаттағы сертификаттау жүргізілді. 2008 жылдың маусым айында A400M Испания королі Хуан Карлос І төрағалық еткен шарада Севильяда таныстырылды. 2011 жылдың 12 қаңтарында сериялық өндіріс басталды. 2013 жылдың тамызында алғашқы A400M француз әуе күштеріне жеткізілді. 2013 жылдың қыркүйек айында ресми түрде тапсырылды. 2013 жылдың тамызында алғашқы түрік A400M Севильядан алғашқы ұшуын жасады. 2015 жылдың наурыз айында Малайзия өзінің алғашқы A400M ұшағын алды. 2015 жылдың мамыр айында мүше мемлекеттер A400M-нің дамуы мен өндірісінің барысын тексеру және бақылау үшін Бағдарламаны бақылау тобын (PMT) құрғаны белгілі болды. PMT Севильядағы және басқа өндіріс орындарындағы соңғы құрастыру желісін тексереді. Алғашқы қорытындыларда Airbus компаниясының өндіріске, дамуға және жаңартуға интеграцияланған көзқарасы болмағаны, оларды жеке бағдарламалар ретінде қарастырғаны айтылды. 2015 жылдың 9 мамырында A400M ұшағы алғашқы сынақ ұшуы кезінде Севильяда апатқа ұшырады. Германия, Малайзия, Түркия және Ұлыбритания тексеру кезінде ұшуларды тоқтатты. Бастапқы назар отынды жаңа басқару жүйесінің бағдарламалық жасақтамасы апатқа себеп болды ма деген сұраққа аударылды. Тергеушілер қарастырған негізгі сценарий - бағдарламалық жасақтаманы орнату кезінде үш қозғалтқыштағы айналу моментін калибрлеу параметрлерінің деректері кездейсоқ жойылып, FADEC жұмысын тоқтатқаны. 2015 жылдың 3 маусымында Airbus тергеушілердің "бірінші, екінші және үшінші қозғалтқыштардың көтерілгеннен кейін қуаты тоқтағанын және экипаждың қуатты қалыпты жағдайда басқару әрекеттеріне жауап бермегенін" растағанын мәлімдеді. 2015 жылдың 11 маусымында Испанияның Қорғаныс министрлігі прототиптердің сынақ ұшуларын қайта бастай алатынын және жақын арада қосымша рұқсаттар берілуі мүмкін екенін мәлімдеді. RAF 2015 жылдың 16 маусымында A400M ұшуларын тоқтатты, келесі күні Түркия әуе күштері де тоқтатты. 2015 жылдың 19 маусымында жеткізілімдер қайта басталды. 2016 жылдың маусым айында француз әуе күштері тоғызыншы A400M-ді қабылдады, ол әуеден жүк түсіру сияқты тактикалық тапсырмаларды орындауға қабілетті бірінші ұшақ болды. Жаңа стандартқа кабина броньдары мен қорғаныс құралдары жүйесі, сонымен қатар ұшу кезінде отын беру және қабылдау мүмкіндігі қосылды.

Assembly of the first A400M began at the Seville plant of EADS Spain in early 2007. Major assemblies built at other facilities abroad were brought to the Seville facility by Airbus Beluga transporters. In February 2008, four Europrop TP400 D6 flight test engines were delivered for the first A400M. Static structural testing of a test airframe began in March 2008 in Spain. By 2010, Airbus planned to manufacture 30 aircraft per year. The Turkish partner, Turkish Aerospace Industries, delivered the first A400M component to Bremen in 2007. The first flight, originally scheduled for early 2008, was postponed due to delays and financial pressures. EADS announced in January 2008 that engine issues had been responsible for the delay. The rescheduled first flight, set for July 2008, was again postponed. Civil certification under EASA CS 25 was followed by certification for military uses. In June 2008, the A400M was rolled out in Seville at an event presided by King Juan Carlos I of Spain. On 12 January 2011, serial production began. In August 2013, the first A400M was delivered to the French Air Force. It was formally handed over during a ceremony in September 2013. In August 2013, the first Turkish A400M conducted its maiden flight from Seville. In March 2015, Malaysia received its first A400M. In May 2015, it was revealed that the member nations had created a Programme Monitoring Team (PMT) to review and monitor progress in the A400M's development and production. The PMT inspects the final assembly line in Seville and other production sites. Early conclusions observed that Airbus lacked an integrated approach to production, development and retrofits, treating these as separate programmes. On 9 May 2015, an A400M crashed in Seville on its first test flight. Germany, Malaysia, Turkey and UK suspended flights during the investigation. Initial focus was on whether the crash was caused by new fuel supply management software for trimming the fuel tanks to enable certain manoeuvres; Airbus issued an update instructing operators to inspect all Engine Control Units (ECUs). A key scenario examined by investigators is that the torque calibration parameter data was accidentally wiped on three engines during software installation, preventing FADEC operations. On 3 June 2015, Airbus announced that investigators had confirmed "that engines one, two and three experienced power frozen after lift off and did not respond to the crew's attempts to control the power setting in the normal way." On 11 June 2015, Spain's Ministry of Defence announced that prototypes could restart test flights and that further permits could be granted soon. The RAF lifted its suspension on A400M flights on 16 June 2015, followed the next day by the Turkish Air Force. On 19 June 2015, deliveries restarted. In June 2016, the French Air Force accepted its ninth A400M, the first capable of conducting tactical tasks such as airdropping supplies. The revised standard includes the addition of cockpit armour and defensive aids system equipment, plus clearance to transfer and receive fuel in flight.

Дизайн

Airbus A400M жүк көтеру қабілеті, ұшу қашықтығы, ішкі көлемі және операциялық мүмкіндіктері жағынан Transall C 160 және Lockheed C 130 ұшақтарынан едәуір жақсы. Ол кем емес ұзындығы, ені және биіктігі бар жүк бөлімін ұсынады (немесе қанаттың арт жағынан). Онда қанатной басқару жүйесі және жақын қашықтықтан басқару құралдарымен (sidestick) және ұшу шектерін қорғау мүмкіндігі бар. Басқа Airbus ұшақтары сияқты, A400M толыққанды цифрлық пилот кабинасын ұсынады. Көптеген жүйелер A380 негізінде жасалған, бірақ әскери тапсырмаларға бейімделген. Гидравликалық жүйе негізгі және қосымша қанатной басқару механизмдерін, қону шассиін, дөңгелек тежегіштерін, жүк есігін және қосымша жанармай құю жүйесін қамтамасыз ететін екі 207 бар (3000 фунт/квадрат дюйм) арнаға ие. A380 сияқты, үшінші гидравликалық жүйе жоқ. Оның орнына екі электр жүйесі бар: бірі – екі арналы электрмен жұмыс істейтін гидравликалық механизмдер, екіншісі – электр және гидравликалық энергиямен жұмыс істейтін гибридтік механизмдер. Мұндай екі түрлі резервтік жүйе шайқаста зақымданудан қосымша қорғаныс береді. Ұшақтың құрылымының 30 пайызынан астамы композиттік материалдардан жасалған. Қанаттың негізгі бөлігі көміртек талшығымен нығайтылған пластиктен жасалған, оның ішінде қанаттың қаңқасы, ұзын және қалың қанаттың сыртқы қабығы және басқа да бөлшектер бар. Қанаттың салмағы шамамен , және ол дейін отынды тасымалдай және көтере алады. Оның қанаттың еніне қатынасы 8,1, кең тіреуі және 25 пайыздық орташа аэродинамикалық тіреу кезінде 15 градусқа бұрылу бұрышы бар. Сегіз пернелі scimitar (қылыш тәрізді) винттер тоқылған композиттік материалдан жасалған. Ол әрқайсысы 8250 кВт (11000 а.к.) қуаты бар төрт Europrop TP400 D6 қозғалтқышымен жабдықталған. Осы артықшылықтардың нәтижесінде тік қанаттың өлшемі 17 пайызға, ал көлденең қанаттың өлшемі 8 пайызға қысқартылған. Алға қаратылған инфрақызыл көру жүйесі (EVS) камерасы нашар көріну жағдайында жердің жақсартылған бейнесін ұсынады. EVS бейнесі төмен биіктікте ұшу үшін HUD экранында көрсетіледі, бұл оның түнде немесе бұлтты ауа райында тактикалық миссияларды орындаудағы маңыздылығын көрсетеді. A400M пилот кабинасының үстіне орнатылған жанармай құю зонды бар, ол оған жанармай құюға арналған танкерлерден жанармай алуға мүмкіндік береді. Қабылдаушы зондты фюзеляжда орнатылған UARRSI розеткасымен алмастыруға болады, ол буммен жабдықталған танкерлерден отын алу үшін қолданылады. Ол екі қанатқа орнатылған жанармай құю құрылғыларымен немесе орталық сызықтағы жанармай құю блогымен жабдықталғанда танкер ретінде де жұмыс істей алады.

The Airbus A400M provides substantial improvements to payload, range, internal volume and operational capacity over the Transall C 160 and Lockheed C 130 that it replaces or augments. It can carry up to over The cargo box is long excluding ramp, wide, and high (or aft of the wing). It features a fly by wire flight control system with sidestick controllers and flight envelope protection. Like other Airbus aircraft, the A400M has a full glass cockpit. Most systems are loosely based on those of the A380, but modified for the military mission. The hydraulic system has dual 207 bar (3,000 psi) channels powering the primary and secondary flight control actuators, landing gear, wheel brakes, cargo door and optional hose and drogue refuelling system. As with the A380, there is no third hydraulic system. Instead, there are two electrical systems. One is a set of dual channel electrically powered hydraulic actuators, the other an array of electrically/hydraulically powered hybrid actuators. The dissimilar redundancy provides more protection against battle damage. More than 30 percent of the airplane's structure is made of composite materials. The span wing is primarily made of carbon fibre reinforced plastic components, including the wing spars, the long, thick wingskins, and other parts. The wing weighs about , and it can carry and lift up to of fuel. It has an aspect ratio of 8.1, a wide chord of , and a sweep angle of 15 degrees at 25 percent mean aerodynamic chord. The eight bladed scimitar propellers are made from a woven composite material. It is powered by four Europrop TP400 D6 engines rated at 8,250 kW (11,000 hp) each. Due to these benefits, the vertical stabilizer can be reduced by 17 percent in size, while the size of the horizontal stabilizer can be shrunk by 8 percent. A forward looking infrared enhanced vision system (EVS) camera provides an enhanced terrain view in low visibility conditions. The EVS imagery is displayed on the HUD for low altitude flying, demonstrating its value for flying tactical missions at night or in cloud. The A400M has a removable refuelling probe mounted above the cockpit, allowing it to receive fuel from drogue equipped tankers. Optionally, the receiving probe can be replaced with a fuselage mounted UARRSI receptacle for receiving fuel from boom equipped tankers. It can act as a tanker when fitted with two wing mounted hose and drogue under wing refuelling pods or a centre line Hose and Drum unit.

Пайдалану тарихы

2013 жылдың 29 желтоқсанында француз әуе күштері A400M ұшағының алғашқы операциялық миссиясын орындады: ұшақ Малиге «Серваль» операциясын қолдау үшін ұшты. 2015 жылдың 10 қыркүйегінде RAF төрт ұшақтың құрамындағы 900 сағатты 300-ден астам рейспен ұшып, A400M паркінің көшбасшысы деп жарияланды. RAF-тың ауыр ұшақтарды сынақтан өткізу эскадрильясының аға лейтенанты Глен Уиллкокс ұшақтың мансабының басындағы сенімділік деңгейінің жоғары екенін растады, сондай-ақ түнгі көру құралдарымен сынақтар, ыстық және суық температурада сынау, шудың сипаттамасын анықтау және жүктерді бекітудің алғашқы схемалары аяқталғанын мәлімдеді. 2015 жылдың наурыз айында RAF-тың алғашқы операциялық миссиясы орындалды, ол жүктерді Кипрдегі RAF Акротири әуе базасына жеткізді. 2017 жылдың қыркүйек және қазан айларында Франция, Германия және Ұлыбританиядан келген A400M ұшақтары Кариб теңізіндегі «Ирма» даулынан кейін апаттан зардап шеккендерге көмек көрсету операцияларына қатысып, «Пума» тікұшағын, азық-түлік, су және басқа да көмек заттарын жеткізіп, тұрғындарды эвакуациялады. 2018 жылдың шілдесінде неміс әуе күштері алғаш рет A400M ұшағын жауынгерлік жағдайда қолданды, ол 75 сарбазды Уунсторфтан Мазар-и-Шарифке тасымалдады. Неміс әуе күштерінің инспекторы Инго Герхартц бұл оқиғаны «маңызды кезең» деп атады, өйткені бұл белсенді соғыс аймағындағы алғашқы миссия болды және бронь жиынтығының толыққанды жұмыс істейтінін көрсетті. 2018 жылдың қыркүйегінде француз әуе және ғарыш күштері 14 A400M паркімен 10 000 сағат ұшқанын, оның көп бөлігі «Бархан» операциясы үшін жабдықтау миссияларына жұмсалғанын хабарлады. Германия үкіметі 53 ұшақтан тұратын тапсырысынан соңғы 13 A400M ұшағын сатуды жоспарлаған еді, бірақ сатып алушы таба алмады. Оның орнына үкімет оларды пайдалануға шешім қабылдады. 2019 жылдың қаңтарында Уунсторф әуе базасына барған Германияның қорғаныс министрі Урсула фон дер Ляйен 13 A400M ұшағынан көпұлттық әуе көлігі қанатын құру үшін пайдаланылатынын мәлімдеді. Уунсторфтағы орынның жетіспеуіне және икемділік үшін болашақ әуе қанаты Германияның оңтүстігіндегі Лехфельд әуе базасында орналасады. 2019 жылы неміс A400M жанармай құюшысы Иорданиядағы Муваффак Салти әуе базасына орналастырылған Airbus A310 MRTT ұшағын ауыстырды, ол ИМИЛ-ге қарсы неміс операциясының бөлігі ретінде одақтас ұшақтарға жанармай құюға арналған. 2021 жылдың тамызында Бельгия, Франция, Германия, Испания, Түркия және Ұлыбритания Кабул әуежайынан эвакуациялауға көмектесу үшін барлығы 25 A400M ұшағын жөнелтті. Неміс A400M ұшақтары 35 рейс барысында 5347 адамды эвакуациялады.

On 29 December 2013, the French Air Force performed the A400M's first operational mission: an aircraft flew to Mali in support of Operation Serval. On 10 September 2015, the RAF was declared the A400M fleet leader in terms of flying hours, with 900 hours flown over 300 sorties, achieved by a fleet of four aircraft. Sqn. Ldr. Glen Willcox of the RAF's Heavy Aircraft Test Squadron confirmed that reliability levels were high for an aircraft so early in its career, and that night vision goggle trials, hot and cold soaking, noise characterization tests and the first tie down schemes for cargo had already been completed. In March 2015, the RAF's first operational mission occurred, flying cargo to RAF Akrotiri, Cyprus. In September and October 2017, A400Ms from France, Germany and the UK participated in the disaster relief operations following Hurricane Irma in the Caribbean, delivering a Puma helicopter, food, water and other aid supply, and evacuating stranded people. In July 2018, the German Luftwaffe used an A400M in combat conditions for the first time, transporting 75 soldiers from Wunstorf to Mazar i Sharif. German Air Force Inspector Ingo Gerhartz called this a "milestone" because it was the first such mission in an active war zone and showed that the armoring kit was fully functional. In September 2018, the French Air and Space Force announced that they had logged 10,000 flying hours with their fleet of 14 A400Ms, mostly flying supply missions for Operation Barkhane. The German government had planned to sell the last 13 A400Ms out of its order of 53 aircraft but failed to attract any buyers. Instead, the government decided to employ them in service. During a visit to the Wunstorf Air Base in January 2019, the German Minister of Defence Ursula von der Leyen announced that the 13 A400Ms will be used to form a multinational airlift wing. Due to a lack of space at Wunstorf and for greater flexibility, the future air wing will be based at Lechfeld Air Base in southern Germany. In 2019, a German A400M tanker replaced the Airbus A310 MRTT deployed to Muwaffaq Salti Air Base in Jordan, to refuel allied aircraft as part of the German intervention against ISIL. In August 2021, a total of 25 A400Ms were deployed by Belgium, France, Germany, Spain, Turkey and the UK to assist in the Kabul Airport evacuations. German A400Ms evacuated 5,347 people over the course of 35 flights.

Экспорт

Чили В июле 2005 года ВВС Чили подписали меморандум о взаимопонимании по трем самолетам, но заказ не был размещен. Чили начала переговоры о покупке бразильского Embraer KC 390. Чехия В феврале 2017 года министерства обороны Чехии заявили о своей заинтересованности в совместной аренде A400M у Германии. Венгрия В сентябре 2020 года Венгрия была названа первым партнером Многонационального транспортного авиационного подразделения, которое будет создано на авиабазе Лехфельд, с контрактом на 10 A400M, заключенным с Германией. В марте 2017 года Pelita Air Services, представляющая консорциум индонезийских авиакомпаний, подписала письмо о намерениях с Airbus. В марте 2018 года ВВС Индонезии и государственная организация Indonesia Trading Company (ITC) объявили о рассмотрении заказа двух A400M, которые будут обслуживаться ВВС Индонезии и выполнять роль воздушных грузоперевозок, помогая сбалансировать цены на товары по всему архипелагу. Стороны были заинтересованы в способности самолета работать с грунтовых взлетно-посадочных полос, где обычный грузовой самолет не мог бы, а также в возможности промышленных компенсаций. В ноябре 2021 года Airbus подтвердил, что Министерство обороны Индонезии подписало с Airbus соглашение о поставке двух A400M с опционом, в форме письма о намерениях, на четыре дополнительных самолета. Казахстан В сентябре 2021 года Казахстан подписал соглашение с Airbus о покупке двух A400M для Военно-воздушных сил Казахстана. 5 апреля 2024 года первый самолет был представлен на здании окончательной сборки A400M в Севилье. Ожидается, что он будет поставлен в Казахстан до 2025 года. Малайзия В декабре 2005 года Королевные ВВС Малайзии заказали четыре A400M для пополнения своего парка C 130 Hercules. Южная Африка В декабре 2004 года Южная Африка объявила о намерении приобрести восемь A400M стоимостью около 837 миллионов евро, присоединившись к команде Airbus Military в качестве промышленного партнера. Поставки ожидались с 2010 по 2012 год. В 2009 году Южная Африка отменила заказ на все восемь самолетов, ссылаясь на рост затрат. В ноябре 2011 года Airbus Military достиг соглашения о возмещении предоплаты в размере 837 миллионов евро компании Armscor. Южная Корея В феврале 2019 года Администрация программы оборонных закупок Южной Кореи (DAPA) подтвердила предложение Испании об обмене неопределенного количества учебно-тренировочных самолетов KAI T 50 Golden Eagles и KAI KT 1 Woongbi на военно-транспортные самолеты A400M.

Chile In July 2005, the Chilean Air Force signed a Memorandum of understanding for three aircraft, but no order was placed. Chile began talks on buying the Brazilian Embraer KC 390. Czech Republic In February 2017, the Czech Ministries of Defence stated they were interested in a joint lease of A400Ms from Germany. Hungary In September 2020, Hungary was named as the first partner of the Multinational Air Transport Unit to be established at Lechfeld Air Base, with 10 A400Ms contracted to Germany. In March 2017, a letter of intent with Airbus was signed by Pelita Air Services, representing a consortium of Indonesian aviation companies. In March 2018, the Indonesian Air Force and state entity Indonesia Trading Company (ITC) announced they were considering ordering two A400Ms, which would be crewed by the Indonesian Air Force and act in an air freight role helping to balance the prices of goods across the archipelago. The parties were interested in the aircraft's ability to operate from rough landing strips, where a normal air freighter could not, as well as the possibility of industrial offsets. In November 2021, Airbus confirmed that the Indonesian Ministry of Defense had signed a deal with Airbus for two A400Ms, with an option, in the form of a letter of intent, for four additional aircraft. Kazakhstan In September 2021, Kazakhstan signed an agreement with Airbus to buy two A400Ms for the Kazakh Air Defense Forces. On 5 April 2024, the first aircraft was rolled out at the A400M Final Assembly building in Seville. It is expected to be delivered to Kazakhstan before 2025. Malaysia In December 2005, the Royal Malaysian Air Force ordered four A400Ms to supplement its fleet of C 130 Hercules. South Africa In December 2004, South Africa announced it would purchase eight A400Ms at a cost of approximately €837 million, with the nation joining the Airbus Military team as an industrial partner. Deliveries were expected from 2010 to 2012. In 2009, South Africa cancelled all eight aircraft, citing increasing costs. In November 2011, Airbus Military reached an agreement to refund pre delivery payments worth €837 million to Armscor. South Korea In February 2019, South Korea's Defense Acquisition Program Administration (DAPA) confirmed a proposal from Spain to swap an undetermined number of KAI T 50 Golden Eagles and KAI KT 1 Woongbi trainers for A400M airlifters.