Кіріспе
Көшелер мен жолдар бойында орнатылған жабдықтар
Көше жиһазы – түрлі мақсаттар үшін көшелер мен жолдар бойында орнатылған заттар мен құрал-жабдықтардың жиынтық атауы. Оған орындықтар, қозғалыс кедергілері, бағаналар, пошта жәшіктері, телефон кабиналары, көше шамдары, жол белгілері, автобус аялдамалары, трамвай аялдамалары, такси тұрақтары, қоғамдық дәретханалар, фонтандар, мал суару орындары, ескерткіштер, қоғамдық мүсіндер және қоқыс жинағыштар кіреді.
Сипаттамасы мен қолданылуы
Көше жиһаздары – Америка Құрама Штаттары, Ұлыбритания, Австралия және Канадада қолданылатын жиынды термин. Ол көшелер мен жолдар бойында әртүрлі мақсаттар үшін орнатылған заттар мен құрал-жабдықтарды білдіреді. Жиһаздың дизайны мен орналасуы эстетикалық көрініс, көрнекі сәйкестік, функциялық мақсат, жаяу жүргіншілердің ыңғайлы қозғалысы және жол қауіпсіздігін ескере отырып жасалуы керек. Мысалы, көше жиһаздары негізгі мақсатына қоса, көліктердің артық тоқтауын реттеу үшін де орналастырылуы мүмкін; мысалы, бір орындық пен бірнеше бағаналар жаяу жүргіншілерге арналған тротуарға немесе жол жиегіне көлік кірмеуі үшін қойылуы мүмкін. Көше жиһаздары скейтборд, паркур және көшедегі жаттығулар үшін спорт құралы ретінде ресми емес түрде қолданылады.
Сыртқы жарнама
Плакаттар – үйден тыс медианың (немесе сыртқы медианың) бір бөлігі болып табылады. Артқы жарықпен жабдықталған плакаттар дисплейлік қораптарда немесе мега-дисплейлер, билбордтар сияқты көше жиһаздарының құрамдас бөліктерінде орналастырылады. Мұндай көше жиһаздарын қоғамдық жерге орнату үшін қалалық әкімдіктердің келісімі қажет. Осы келісімдерді алу үшін (Еуропа, Азия және АҚШ-тың бір бөлігінде) сыртқы жарнама берушілер қалаларға қызметтер мен төлемдер ұсынады. Еуропада қоғамдық кеңістікте жарнамалауда қызығушылық өте жоғары. Бұл кең ауқымда әсер ету және танысу мүмкіндігіне байланысты. Қоғамдық жарнамалық құрылыстар қаланың жалпы сәулеттік және қала құрылысы ережелеріне сәйкес келуі керек. Бұл талаптар плакаттарды әртүрлі форматта ұсынуға қатысты әртүрлі дизайндық шешімдерге әкеледі. Көше жиһаздарының түрлері осы қажеттіліктерді ескере отырып жасалған. Уақыт өте келе, оларға қосымша құрылыстар, мысалы, дәретханалар, автоматты дәретханалар және киосктар қосылды. Осы инфрақұрылымды қаржыландыру үшін қалалар мен сыртқы жарнама компаниялары арасында ұзақ мерзімді шарттар (10-15 жылға) жасалады. Қалалар көбінесе жаңа ұсыныстарды қарастыру кезінде мәселенің өзіне жеткілікті хабардар болмағандықтан қиын жағдайға түседі, себебі жаңа шарттар сирек жасалады. Осы білім жетіспеушілігін жою үшін арнайы кеңесші – «Көше жиһаздары туралы есеп» пайдаға асырылады. Бұл кеңесші қалаларға осы ортада қалай әрекет ету керектігі туралы (жай ғана реакция білдірудің орнына) тәуелсіз идеялар ұсынады, өйткені қоғамдық жерлерді кеңейту мүмкін емес.
Тарихи көше жиһаздары
Көше жиһаздарының көп бөлігі тұрмыстық мақсатта жасалғандықтан, билік органдары оларды әдетте жаңартып, үнемі ауыстырып отырады (көбінесе ережелерге, қауіпсіздік талаптарына сәйкес). Осы себепті, ескі, тозығы жеткен, қолданыстан шыққан, тіпті істен шыққан көше жиһаздары сирек кездеседі және көптеген адамдар үшін ерекше қызығушылық тудырып, ностальгия сезімін оятады. Берлиндегі Тиергартен саябағында әлемнің түкпір-түкпірінен әкелінген газ және электр шамдарының жинағы бар.
Телекоммуникация
Кейбір жасырын ұялы байланыс орындары мұнараны көше жиһаздарымен үйлесетін құрылыммен жасырады. Орталық көшелердегі үлкен дисплейлер ақпарат бере алады, шаралар мен өнімдерді жарнамалай алады немесе азаматтарды қысылтаяң жағдайлар туралы ескерте алады. Интерактивті дисплейлер маңызды орындар мен ескерткіштер туралы ақпаратты көрсетіп, тұрақ ақысын төлеуге мүмкіндік береді. Олар көріністің аз болуын қамтамасыз ететін ұялы байланыс орталығы ретінде жұмыс істей алады. Кейбір ұялы байланыс орындарының құрылымы оларды жағымды етіп көрсетеді. Мұндай жағдайда олар жасырылмай, керісінше, көзге түсіп, азаматтардың қызығушылығын тудыратын көше жиһазының бір бөлігіне айналады. Электр қуатын жаңарушы көздерден пайдалану дизайндық талаптардың бірі болуы мүмкін.