Кіріспе

Американдық миссионер және саясаткер (1785–1872)

Питер Картрайт (туған аты Питер Картрайт кіші), сондай-ақ "Питер аға", "Дала уағыздаушысы", "Иеміздің шаруасы", "Иеміздің жыртылған шаруасы" және "Кентукки баласы" (1 қыркүйек 1785 – 25 қыркүйек 1872) – американдық методист, жаңарушы, уағыздаушы, Орта Батыста, сондай-ақ Иллинойс штатында екі рет сайланған заң шығарушы. Методист миссионері Картрайт Американың екінші Ұлы оянуын бастауға көмектесті, жеке өзі он екі мың адамды крещениеледі. Құлдыққа қарсы болған Картрайт Кентуккиден Иллинойсқа көшіп, 1828 және 1832 жылдары Иллинойс Бас Ассамблеясының төменгі палатасына сайланды. 1846 жылы Авраам Линкольн Картрайтты жеңіп, АҚШ Конгресіне өтті. Методисттік аймақтық уағыздаушы ретінде Картрайт Кентукки және Иллинойс штаттарында, сондай-ақ Теннесси, Индиана және Огайо штаттарында сапарлады. Оның "Автобиографиясы" (1856) оны бүкіл елге танымал етті.

Ерте өмір

Питер Картрайт кіші, Питер Картрайт аға мен Кристиана Гарвиннің ұлы, Вирджиния штатының Амхерст округінде, қазіргі Нельсон округінде, Финдлей тауы мен Чистилище батпағы арасында дүниеге келді. Ол туғаннан кейін көп ұзамай Картрайттар отбасы Кентукки округіне, қазіргі Логан округіне көшіп кетті.

Уағыздаушы

1801 жылы 15 жасында Картрайт 1800 жылғы жаңғырумен байланысты лагерь жиынында, пресвитериан Джеймс МакГреди және басқа да пресвитериандық және методист пасторлары өткізген қасиетті дұғалар сериясында дінге келді. Ол кейіннен Методист Епископ шіркеуіне қосылды. 1802 жылы уағызшы болып, 1806 жылы Фрэнсис Асбери мен Уильям МакКендриден қасиетті қызметке бекітілді. Методист шіркеуінде, қадағалаушы ескіше (пресвитериан) уағызшылар мен шіркеулердің жұмысын бақылап, шіркеу басшылығының тізбегінде епископтан төмен тұратын. 19-шы ғасырда қадағалаушы ескішелер "Мәсіх үшін жерді жаулап алуға" тырысқан методист "армиясының" ең маңызды шенеуніктері болды. 50 жыл бойы қадағалаушы ескіше болып қызмет еткен Картрайт, бұл лауазымның әрқашан өзіне бағыныштылармен жақсы қарым-қатынаста болмаған епископтың орынбасары екенін көрсетті. Картрайт лауазымында қатал мінезді болды және оны диктаторлыққа айыптағандар көп болды, бірақ ол ақырында Иллинойс методизмінің әкесі ретінде танылды.

Колледждер

Картрайт формалды білім алған жоқ десе де, бастапқыда оның құндылығына күмән келтірді, бірақ кейіннен пікірін өзгертті және методистік білімді қолдады. Ол Маккендри колледжін (Ливан), Иллинойс Веслиан университетін (Блумингтон) және Джексонвиллдегі Иллинойс конференциясының әйелдер академиясын (қазіргі МакМюррей колледжі) құруға атсалысты.

Өлім

Картрайт 1872 жылдың 25 қыркүйегінде Иллинойс штатының Сангамон округінде, Плезант-Плейнс маңында қайтыс болды.

Жады

Вирджиния тарихи белгісі Картрайттың туған жеріне жақын орналасқан. Кентукки штатының Адервилл қаласы оның балалық шағының мекені. Иллинойс штатының Сангамон округінде Картрайттың үйі мен қабірінің жанында орналасқан тарихи белгі оны құрметтейді. Қазіргі Картрайт шіркеуі 1824 жылы Картрайт үйінде ашылған сынып ретінде бастау алды. 1838 жылы Картрайт жер және 300 доллар көмектесті, соның арқасында ағаштан салынған шағын шіркеу пайда болды, онда қауым 1853 жылға дейін құлшылық етті. Сол кезде шіркеу мүшелерінің саны артып, екі қауымға бөлінді. Бірі батысқа қарай екі шақырымға жылжып, Бетел методистік епископалдық шіркеуін салды (ол 1953 жылы бұзылды). Екіншісі Иллинойс штатының Плезант-Плейнс ауылына көшіп, 1857 жылы қазіргі ғимаратты тұрғызды. Екі қосымша салынды, бірақ қасиетті орын Картрайт заманындағыдай сақталған.