Жами Рэ Сэйл: Канадалық фигурист және олимпиада чемпионы

Кіріспе

Канадалық жұптық конькимен сырғанаушы (1977 жылы туған)

Джейми Рей Сале (21 сәуір 1977 жылы туған) – канадалық бұрынғы кәсіби жұптық конькимен сырғанаушы, қазіргі мотивациялық спикер және теориялық арзаншыл. Бұрынғы күйеуі Дэвид Пеллетьемен бірге ол 2002 жылғы Олимпиада чемпионы және 2001 жылғы әлем чемпионы атанды. Сале мен Пеллетьенің Олимпиада алтын медальдары 2002 жылғы Қысқы Олимпиададағы фигуралы сырғанау салдарынан туған даудан кейін ресейлік Елена Бережная мен Антон Сихарулидземен бөлісілді.

Ерте өмір

Сале Альберта провинциясының Калгари қаласында дүниеге келген. Ол Ред-Дирдегі бұрыштанған үйde өскен. Оның ата-анасы оның кішкентай кезінде ажырасып, інісінен айырылды.

Ерте мансап

Сале алғаш рет жеке сырғанаушы ретінде жарысқа қатысып, Канада чемпионатында жаңадан бастағандар арасында қола медальді жеңіп алды және жас қыздар арасында сегізінші орынды иеленді. 1994 жылы Сале қысқа бағдарламада жеңіске жетіп, Канада чемпионатында жастар арасында қола медальмен аяқтады. Сол жылы ол жұп серіктесі Джейсон Тернермен бірге ең үлкен жетістігіне қол жеткізіп, ағалар арасында қола медальді жеңіп алды. Олар 1994 жылғы Канаданың Олимпиада құрамасына шақырылып, Лиллехаммер Олимпиадасында 12-орынды алды. 1994 жылы Чиба қаласында өткен әлем чемпионатында 16-орынға табан тіреп, алайда тамыз айында серіктестіктерін аяқтады. Сале жеке сырғанауға қайта оралды. 1995 жылы Канада чемпионатында бесінші орын алды, бірақ жарақаттары салдарынан 1997 жылғы чемпионаттан бас тартуға мәжбүр болды. Сале 1998 жылы қайтадан жарысқа қатысып, қысқа бағдарламада жақсы өнер көрсетті, бірақ ұзақ бағдарламада жоспарланған бес үштік айналымның тек біреуін ғана орындап, алтыншы орынды иеленді.

Жұптық конькимен жүгіруге қайта оралу

1996 жылы жазда Сале Дэвид Пеллетьемен сынақтан өтті, бірақ бұл серіктестікке әкелмеді. Жалғыз сырғанауда орташа сәттілікке қол жеткізген соң, ол жұптық сырғанауға соңғы рет мүмкіндік беруді шешті. Пельтьеге серіктес табуға көмектесіп жүрген жаттықтырушы Ричард Гольтье Салені ұсынды. 1998 жылдың ақпан айында Пельтье екеуі Эдмонтонға Салемен тағы да сынақтан өту үшін барды. "Біз алғаш рет қол ұстасқанда, ол керемет сезім болды", - деді Пельтье, ал келесі айда Сале Монреальге көшіп, Пельтьемен бірге коньки тебуге кірісті. Канаданың сырғанау федерациясы осы жұпты Skate Canada турниріне шақырды, онда олар қысқа бағдарламада екінші орын алды – бұрынғы Канада чемпиондары Кристи Сарджент пен Крис Виртцтен озасып – және ұзақ бағдарламада үшінші орын алып, қола медальді жеңіп алды. Олардың жетістіктерінің арқасында олар Жапониядағы NHK Trophy турниріне шақырылып, тағы бір қола медальді иеленді. Олардың күзге қарайғы жетістіктері оларды Канада чемпионатында жеңіске үміткерлердің қатарына қойды, бірақ техникалық тұрғыдан қиындыққа тап болып, екінші орынға жүрді. Күміс медаль оларға Төрт құрлық және Әлем чемпионаттарына қатысуға мүмкіндік берді, бірақ Пельтьедің арқасы ауырғандықтан, олар екеуі де бұл жарыстардан бас тартуға мәжбүр болды. Олар мұздан екі ай бойы жазылып, денсаулықтарын қалпына келтірді.

1999-2000 жылдар

1999 жылдың жазында Гольтье Мишель Кванмен жұмыс істегенімен танылған, Канаданың табысты хореографы Лори Николдың көмегін алды. Ол олардың қысқа бағдарламасына көңілді танго қойды және жаттықтырушы Марижан Стонгтың ұсынысымен олардың ұзақ бағдарламасын "Love Story" фильмінің музыкасына қойды. Олар осы бағдарламамен бірнеше жарыста жеңіске жетті. 1999 жылғы "Скейт Америка" жарысында олар екі дүркін әлем чемпионы және Олимпиаданың күміс жүлдегерлері Елена Бережная мен Антон Сихарулидзені қысқа және ұзақ бағдарламаларда жеңіп, басып озды. Екінші Гран-при кезеңінде, Ұлттар кубогында, олар ресейлік Мария Петрова мен Алексей Тихоновтан кейін екінші орын алды. Осы сәтті нәтижелермен олар Гран-при финалына үлкен үмітпен және одан да жоғары күтулермен келді. Дегенмен, екі бағдарламада жасаған бірнеше қателік оларды бесінші орынға түсірді. Олар Саленің туған қаласы Калгарида өткен 2000 жылғы Канаданың көркем сырғанау чемпионатында өнер көрсетті. Олар қысқа бағдарламаны жақсы орындады, бірақ ұзақ бағдарламаны дерлік қатесіз орындап, өздерінің күтулерін асырып, чемпионатта жұптар арасында алғаш рет бес 6.0 баға алды. Сонымен қатар, олар тағы бір 6.0 баға және Жапонияның Осака қаласында өткен Төрт құрлық чемпионатында алтын медаль жеңіп алды. 2000 жылғы Францияның Ницца қаласында өтетін әлем чемпионатына дейін үміт күшейді. Сол жерде Сале қысқа бағдарламада айналыс кезінде елеулі қате жіберді, нәтижесінде үшінші орын алды. Ұзақ бағдарламада ол қайтадан қиындыққа тап болды, бұл жолы секірулерімен, және жалпы нәтиже бойынша төртінші орын алды.

2000-2001 жылғы маусым

Сале мен Пеллетье 2000–01 жылғы бағдарламалары үшін Лори Николға қайта оралды. Ол "Come Rain or Come Shine" әніне джаздық стильдегі қысқа бағдарламаны және Вагнердің "Тристан мен Изольда" операсына арналған драмалық, ересектерге арналған ұзақ бағдарламаны хореографиялады. Олар сол күзде Skate America және Skate Canada турнирлеріне қатысып, сәйкесінше Шэнь/Чжао және Бережная/Сихарулидзе жұптарынан жеңіске жетті. Бережная/Сихарулидзе оларды Trophée Lalique турнирінде жеңді. Бұл жұп 2001 жылғы Виннипегте өткен Канада чемпионатында да жеңіске жетті, бірақ бұрынғы жылы "Love Story" бағдарламасы әкелген 6.0 бағасына жете алмады. Олар Солт-Лейк-Ситидегі (2002 жылғы Олимпиада ойындарының өтетін орны) Four Continents турнирінде де жеңіске жетті және Сале жарыстың үш кезеңінде де бірдей үш айналымды секіруді орындамағанмен, Гран-при финалында "Love Story" бағдарламасын қайта орындап жеңіске қол жеткізді. 2001 жылғы әлем чемпионаты Ванкуверде өтті, Сале мен Пеллетье бұл жарысқа басты үміткерлер ретінде қатысты. Жұптық секірулердегі қиындықтар оларды қысқа бағдарламада үшінші орынға тастады, бірақ Сале бірдей қос айналымды секіруді толық орындамағанға қарамастан, команда ұзақ бағдарламада бірінші орынды иеленді. Олар 1993 жылы Изабелла Брассер мен Ллойд Айслерден бері әлем чемпионатында жеңіске жеткен алғашқы канадалық жұп, ал 1984 жылы Барбара Андерхилл мен Пол Мартиниден бері Канадада өткен әлем чемпионатында жеңіске жеткен алғашқы жұп атанды. Кейін олар 2001 жылы үздік канадалық спортшы ретінде Лу Марш кубогын жеңіп алды.

2002 жылғы қысқы Олимпиада ойындары

Сале мен Пеллетье 2001–02 маусымында қайтадан сәттілікке қол жеткізді, олар «Skate America» және «Skate Canada» турнирлерінде Рахманиновтың «Adagio Sostenuto» атты жаңа ұзын бағдарламасымен жеңіске жетті. Бұл бағдарлама гүлдер тақырыбына байланысты «Орхидея» деп аталды. Олимпиадаға дейін бағдарламаларын үздік үміткерлермен сынап көрудің жалғыз мүмкіндігі болғандықтан, Онтарионың Китченер қаласында өткен Гран-при финалы маңызды болды. «Орхидея» әнінің алғашқы ұзақ бағдарламасындағы сәтсіз орындалуына қарамастан, Сале мен Пеллетье екінші ұзақ бағдарламада «Love Story» әнін таза орындап, тағы да жеңіске жетті. Олар 2002 жылы Онтарионың Гамильтон қаласында өткен Канада чемпионатына ең үлкен қарсыластары Бережная мен Сихарулидзеді жеңіп, сенімділікпен қатысты. Ұзақ бағдарламада бірнеше элементтерден қағылғанына қарамастан, олар титул жеңіп алды, ал орындалысы Олимпиада ойындары үшін «Love Story» бағдарламасына қайта оралу мүмкіндігі туралы әңгімелерді күшейтті. Олимпиадаға қатысуға деген қысым өте күшті болды. Бірнеше күміс және қола медальдарға қарамастан, Канада 1948 және 1960 жылдары мәнерлеп сырғанаудан тек екі алтын медаль жеңіп алған болатын. Баршаның назары Сале мен Пельтьеге тізбекті бұзып, жеңіске жету үшін, 40 жыл бойы жалғасқан ресейлік жұптардың үстемдігін жеңу үшін ауды. Олар қысқа бағдарламаны жақсы орындады, бірақ соңғы позицияда сүрініп құлап кетті. Құлдырау элементке байланысты болмағандықтан, ол шегерімге жатпады. Олар Бережная мен Сихарулидзеден кейін екінші орын алды. Ұзақ бағдарламада Сале мен Пельтьеде ешбір анық қателік болған жоқ. Ал Бережная мен Сихарулидзе, бұл арада, Сихарулидзе серігімен бірлікте тез қалпына келуден бұрын, секіру элементінде кішігірім қадам жасады. Ресейліктердің кішігірім қатесі көптеген адамдарды канадалықтардың алтын медальді жеңіп алғанына сендірді, бірақ судьялардың ұпайлары шыққанда, Сале мен Пельтье ұзақ бағдарламада екінші орын алды. Төрт судья Сале мен Пельтьеге бірінші орынды берді, ал бесеуі Бережная мен Сихарулидзені жеңімпаз деп таныды, канадалықтар техникалық ұпайларды, ал ресейліктер көркемдік ұпайларды жоғары алды. Бұл нәтиже Солтүстік Америка БАҚ-ында Сихарулидзенің қадамдап қалғанын ерекше атап көрсетті, бірақ 2001 жылғы әлем чемпионатында Сале мен Пельтье алтын медаль алған кезде БАҚ-та сын болған жоқ, олар қысқа бағдарламада құлап, шегерім алмаған. Комментаторлар Бережная мен Сихарулидзенің күшті жақтарын атамағандары үшін сынға ұшырады. Кейбір бақылаушылар ресейліктер жылдамдықпен, өзара байланысты қимылдармен және ауысулармен, серіктестер арасындағы қашықтықты азайтып, қиын бағдарлама орындады деп мәлімдеді. Келесі күні француз судьясы Мари Рейн Ле Гунье Ресейге ұзақ бағдарламаны марапаттау үшін қысым жасалғанын мойындады, ал оның орнына бірінші орынды Марина Аниссина мен Гвендал Пейзераттың француз мұз биі командасына берді. Бұл жанжал нәтижесінде бірнеше судьялар мен лауазымды адамдар жұмыстан босатылды, ал Ле Гуньнің дауысы жоққа шығарылды, бұл ұзақ бағдарламаны теңестірді. Сол аптаның соңында арнайы рәсімде Сале мен Пельтье алтын медальмен марапатталды. Бұл дау сот жүйесіне бірнеше өзгерістер енгізуге әкелді. Біріншіден, анонимді сот жүргізу судьялардың есімдерін белгілерінен бөліп, «сырттан қысымды жеңілдету» үшін енгізілді, сондықтан қысымшылар судьяның өздері қалағандай әрекет еткенін білмеді. Осы жүйенің екі жылдан кейін Нүктелер коды іске асырылды және 2003–04 жылғы Гран-при маусымында және 2004–05 жылдардағы барлық жарыстарда толық пайдаланыла бастады.

Salé and Pelletier again had early success in the 2001–02 season, winning both Skate America and Skate Canada with their new long program to "Adagio Sostenuto" by Rachmaninoff, nicknamed "Orchid" for its flower theme. The Grand Prix Final, held in Kitchener, Ontario, was important because it was the only chance to test their programs against the top contenders before the Olympics. Despite a rough performance of "Orchid" in the first long program, Salé and Pelletier once again won the event, skating a clean performance of "Love Story" for their second long program. They headed into the 2002 Canadian Championships in Hamilton, Ontario with confidence, having defeated Berezhnaya and Sikharulidze, their biggest rivals. They were able to win the title despite missing several elements in the long program, and the performance increased talks that they would revert to "Love Story" for the Olympic Games. The pressure for the Olympics was intense. Despite several silvers and bronzes, Canada had only won two gold medals in figure skating, in 1948 and 1960. All eyes were on Salé and Pelletier to break the streak and win, overcoming the Russian pairs dominance that had lasted for 40 years. They skated their short program well, only to trip and fall on their closing pose. Because the fall was not on an element, it did not receive a deduction. They placed second behind Berezhnaya and Sikharulidze. In the long program, Salé and Pelletier had no obvious mistakes. Berezhnaya and Sikharludize, meanwhile, skated a more difficult program in which Sikharulidze had a minor step out on a jump element before quickly regaining unison with his partner. The minor error from the Russians had many convinced that the Canadians had won the gold but when the judges' scores came up, Salé and Pelletier were placed second in the long program. Four judges placed Salé and Pelletier first, while five had Berezhnaya and Sikharulidze as the winners, with the Canadians receiving higher technical scores and the Russians higher presentation scores. This result spurred an outcry from the North American media who emphasized Sikharulidze's stepout, although there was no media criticism a year earlier when Salé and Pelletier were awarded gold at the 2001 World Championships, while ignoring that Salé and Pelletier had fallen in the short program and not received a deduction. The commentators received criticism for failing to mention Berezhnaya and Sikharulidze's strengths, with some observers stating that the Russians had performed a more challenging program with greater speed, more interweaving moves and transitions, and less distance between the partners. The next day, the French judge Marie Reine Le Gougne admitted she had been pressured into awarding the long program to the Russians in exchange for a first place vote for the French ice dancing team of Marina Anissina and Gwendal Peizerat, and a judging controversy quickly blew up. The scandal ultimately resulted in the suspension of several judges and officials, and Le Gougne's vote was discarded, leaving the long program a tie. Salé and Pelletier were awarded gold medals in a special ceremony later in the week. The controversy resulted in several changes to the judging system. First, anonymous judging was incorporated to "relieve outside pressure" from judges by separating their names from their marks so pressurers could not know whether the judge had acted as they wished. After two years of this system, the Code of Points was implemented and began use in the Grand Prix season of 2003–04, and full usage for all 2004–05 competitions and thereafter.

Солт-Лейк-Ситиден бастап

Олимпиададан кейін Сале мен Пеллетье кәсіпқойларға айналып, Солтүстік Америкада "Жұлдыздар мұз үстінде" атты фигуралық сырғанау шоуымен гастрольдік сапарға шықты. 2006 жылы Сале мен Пеллетье "Олимпиадалық мұз" бағдарламасының комментаторлары болды, ол 2006 жылғы Қысқы Олимпиада кезінде АҚШ желісінде көрсетілді. Сале мен Пеллетье 2008 жылы Skate Canada Даңқы залына енгізілді. Олар 2009 жылдың 26 наурызында Канада Олимпиадалық Даңқы залына енгізілді. 2009 жылдың қазан айында Сале CBC телеарнасының "Battle of the Blades" бірінші маусымында қатыса бастады. Оның серігі – "Хоккей түні" бағдарламасының жетекші сарапшысы және бұрынғы кәсіби хоккейші Крейг Симпсон болды. Екеуі Эдмонтон қаласының конькимен жүзу ортасы арқылы көп жылдар бойы таныс болған. Олар 2009 жылдың қараша айында бұл жарыстың жеңімпазы атанды. 2010 жылы Сале "Battle of the Blades" екінші маусымында өнер көрсетті, бұл жолы Теорен Флюримен жұптасып. 2013 жылы ол шоудың төртінші маусымында төреші ретінде қайта оралды.

Жеке өмір

Сале мен Пеллетье 2004 жылы Рождество күні Эдмонтондағы Альберта үйінде никелесіп, 2005 жылдың 30 желтоқсанында Альберта штатының Банф қаласындағы Fairmont Banff Springs қонақ үйінде үйленді. 2007 жылдың 30 қыркүйегінде олардың ұлы дүниеге келді. 2010 жылдың 4 маусымында Сале мен Пеллетье ажырасуға шешім қабылдағаны хабарланды, бірақ коньки тебудегі серіктестіктерін сақтап қалуды жоспарлады; олар 2012 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін бірге коньки теуге түсті. Сале мен Симпсонның 2013 жылдың 7 шілдесінде туған бір қызы бар. Осы неке арқылы Сале Симпсонның бұрынғы некесінен болған үш баласына өгей ана болды. 2021 жылдың шілдесіне қарай Сале мен Симпсон енді бірге тұрмады, ал Сале 2022 жылы ажырасуға өтініш берді. Ол, олардың ажырасуына себеп – оның артық ойлы теорияларға сенуі екенін айтты және вакцина талаптарын "медициналық зорлау" деп сипаттады. The Globe and Mail газетінің жазушысы Гэри Мейсон 2022 жылдың қараша айындағы мақаласында: "[Сале] балаға маска кигізуді 'балаға зорлық көрсету' деп айтқан, вакцинаға қарсы белсенді жақтас ретінде танылды. Оның Twitter желісінде сенімсіз көздерден алынған, күмәнді мәлімдемелердің аяғы жоқ. Ол қуана-қуана әлемдік экономикалық форум және 'Ұлы қайта құру' туралы жалған ақпараттарды таратады, конспирологтардың пікірінше, бұл әлемдік элитаның капитализмді жойып, әлемге радикалды өзгерістер енгізуге жасаған әрекеті" деп жазды. 2022 жылдың мамыр айында ол Pfizer COVID-19 вакцинасының тиімділігі тек 12% құрайды деген жалған жаңалық мақаласының суретін бөлісті. Сурет Global News телеарнасынан шыққандай етіп жасалған, бірақ Reuters бұл оқиғаның болмағанын растады. 2022 жылдың тамызында ол тағы бір жалған жаңалық мақаласының суретін жариялады, онда Трюдо климаттың өзгеруі саясаткерлерге деген ашу-ыза мен наразылықтың себебі екенін айтқан. Бұл жолы сурет CBC News телеарнасынан алынғандай етіп жасалды. Agence France-Presse CBC News телеарнасына мақаланың жоқ екенін растады.