Қызылқарға (Pinicola enucleator) – Солтүстік Америка, Канада, Сібірде кездесетін қарғалар тұқымдасының құсы. Жемістермен қоректенеді, жылдар бойы көшіп-қонып жүреді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Қарағай тұқымдасы (Fringillidae) отбасының ірі өкілі. Pinicola туысының жалғыз түрі. Алясканың қылқан жапырақты ормандарынан, АҚШ-тың батыс тауларынан, Канададан, субарктикалық Фенносканиядан және Палеарктика арқылы Сібірге дейін таралған. Бұл түр жеміс жегіш, әсіресе қыс айларында, қауқау (тау күлі) сияқты ұсақ жемістерді ұнатады. Жеміс өнімінің жыл сайын өзгеруіне байланысты, қарағай тұқымдасы – көптеген субарктикалық құстардың бірі, ирруптивті мінез-құлық көрсетеді. Иррупция жылдары, жекелеген құстар қолайлы тамақ көздерін іздеу үшін ұзақ қашықтыққа қозғалуы мүмкін, бұл оларды мол жеміс өсімі бар жылдарға қарағанда оңтүстікке және/немесе төменгі беткейге жеткізеді.
The pine grosbeak (Pinicola enucleator) is a large member of the true finch family, Fringillidae. It is the only species in the genus Pinicola. It is found in coniferous woods across Alaska, the western mountains of the United States, Canada, and in subarctic Fennoscandia and across the Palearctic to Siberia. The species is a frugivore, especially in winter, favoring small fruits, such as rowans (mountain ashes in the New World). With fruit crop abundance varying from year to year, pine grosbeak is one of many subarctic resident bird species that exhibit irruptive behavior. In irruption years, individuals can move long distances in search of suitable food supplies, bringing them farther south and/or downslope than is typical of years with large fruit crops.
Таксономия
Қарағай тұқымдасы (Pinicola) 1758 жылы швед табиғаттанушысы Карл Линней өзінің «Systema Naturae» еңбегінің оныншы басылымында Loxia enucleator деген екі атаумен ресми түрде сипатталған. Типтік орны – Швеция. Қазір бұл, 1808 жылы француз орнитологы Луи Пьер Вийот құрған Pinicola туысына жататын жалғыз түр. Pinicola атауы латын тіліндегі pinus – «қарағай» және colere – «қоныстану» деген сөздерден құралған; ал enucleator сөзі enucleare – «дәнді алып тастау» деген мағынаны білдіреді. Қарағай тұқымдасы пирхула (Pyrrhula) туысының бұлбұл тұқымдасымен (bullfinches) жақын туыс. Алқызыл қаш (Carpodacus subhimachalus) бұрын Pinicola туысына жатқызылған, бірақ 2012 және 2013 жылдары жарияланған митохондриялық және ядролық ДНК тізбектерінің филогенетикалық зерттеулері нәтижесінде розалы қарға тұқымдасы (Carpodacus) туысына көшірілді. Жеті түрі танылған: стандартты өлшемдері бойынша қанаттың ені – , құйрығы – , тұмсығы – және табан сүйегі – . Ересектердің ұзын, екі бөлікті құйрығы, ақ жолақты қара қанаттары және ірі тұмсығы болады. Ересек еркектерінің басы, арқасы және құйрығы қызғылт-қызыл түсті, сондай-ақ қара қанаттары мен құйрығы және конусты тұмсығы бар. Ересек мекеңдерінің басы мен құйрығы зәйтүн сары, ал арқасы мен төменгі жағы сұр түсті. Жастардың қауырсындары аз контрастты, түстес баскауырсындарын ауыстырған кезде түйсіктелгендей көрінеді. Дауысы географиялық жағдайға байланысты өзгереді, оның ішінде «пуи пуи пуи» немесе «чии вили» сияқты сыбызғымен естілетін дыбыстар бар. Әні – қысқа, әуенді ән.
The pine grosbeak was formally described in 1758 by the Swedish naturalist Carl Linnaeus in the tenth edition of his Systema Naturae under the binomial name Loxia enucleator. The type locality is Sweden. It is now the only species placed in the genus Pinicola that was erected in 1808 by the French ornithologist Louis Pierre Vieillot. The generic name Pinicola combines the Latin pinus meaning "pine tree" and colere meaning "to dwell"; the specific enucleator is from the Latin enucleare meaning "to remove the kernel". The pine grosbeak is a sister taxon to the bullfinches of the genus Pyrrhula. The crimson browed finch (Carpodacus subhimachalus) was previously placed in the genus Pinicola. It was moved to the rosefinch genus Carpodacus based on results from phylogenetic studies of mitochondrial and nuclear DNA sequences that were published in 2012 and 2013. Eight subspecies are recognised: Among standard measurements, the wing chord is , the tail is , the bill is and the tarsus is Adults have a long forked black tail, black wings with white wing bars and a large bill. Adult males have a rose red head, back and rump, They also possess black wings and tail, with a conical beak. Adult females are olive yellow on the head and rump and grey on the back and underparts. Young birds have a less contrasting plumage overall, appearing shaggy when they moult their colored head plumage. Its voice is geographically variable, and includes a whistled pui pui pui or chii vli. The song is a short musical warble.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Қайын бүркіттері Солтүстік Еуразия мен Солтүстік Американың солтүстік тайға ормандарында көбейеді және әдетте көбейетін жерлеріне жақын қыстап қалады немесе тайға ормандарының оңтүстік шесіне салыстырмалы түрде қысқа қашықтыққа көшіп барады. Көшпенді жылдары олар оңтүстік тайға ормандарына көбірек ұшып келеді, ал кейбіреулері одан да оңтүстікке жылжып кетеді. Жаңа дүниедегі мұндай жылдары олар әдеттегі қысқы таралу аймағынан оңтүстікке қарай, яғни АҚШ-тағы Ұлы көлдер аймағының солтүстігі мен Жаңа Англияның солтүстігінде кездесе алады. Бұл түр Еуропаның қоңыржай аймақтарына өте сирек келеді; мысалы, Германияда 1980 жылдан бері жылына 4-тен аспайтын, көбінесе тіркелмеген. Бұл құстар шыршалы ормандарда және басқа да осы сияқты ормандарда да өмір сүреді.
Pine grosbeaks breed in the boreal forests of northern Eurasia and North America, and typically either remain resident near their breeding grounds or migrate relatively short distances to the southern extent of boreal forests. During irruptive years, more travel to southern boreal forests and some move further south. In such years in the New World, they can occur well south of their typical winter distribution, which is the northern Great Lakes region and northern New England in the United States. This species is a very rare vagrant to temperate parts of Europe; in all of Germany, for example, not more than 4 individuals per year and often none at all have been recorded since 1980. The birds have also been known to live in coniferous forests, and other woodlands of the sort.
Мінез-құлық және экология
Қайын бұтасының көбею ортасы – қылқан жапырақты ормандар. Олар қылқан жапырақты ағаштардың көлденең тармағында немесе сайында ұя салады. Бұл құс өзінің ареалының көп бөлігінде жыл бойы тұрады; ең солтүстік облыстарда немесе тамақ жетіспеген кезде олар оңтүстікке қарай көшіп кетуі мүмкін. Көбелек шағы кезінде екі жыныс та дамытады, оларды жас құстарға тамақтандыру алдында тұқымдарды сақтау үшін пайдаланады. Қайын бұталары ағаштар мен бұталарда азықтанады. Олар негізінен тұқымдар, бүршіктер, жидектер және жәндіктермен қоректенеді. Ұялау маусымынан тыс уақытта олар көбінесе топтасып тамақтанады.
The breeding habitat of the pine grosbeak is coniferous forests. They nest on a horizontal branch or in a fork of a conifer. This bird is a permanent resident through most of its range; in the extreme north or when food sources are scarce, they may migrate farther south. When breeding both sexes develop which they use to store seeds before feeding them to the young. Pine grosbeaks forage in trees and bushes. They mainly eat seeds, buds, berries, and insects. Outside of the nesting season, they often feed in flocks.