Кіріспе

Орхидеялар туысы
Автоматты таксобокс
| сурет = Stanhopea insignis Orchi 001. jpg
| сурет түсірілімі = Stanhopea insignis
| ата-аналарды көрсету = 3
| таксон = Stanhopea
| авторы = J. Frost ex Hook. 1829
| түрінің типі = Stanhopea insignis
| түрінің типі авторы = J. Frost ex Hook.
| синонимдер ref = Бау-бақша саудасында қолданылатын аббревиатура - Stan. Бұл туыс Лондонның Медициналық-ботаникалық қоғамының президенті (Филип Генри Стэнхоп) (1781–1855) – Стэнхоптың 4-ші графының (1829–1837) құрметіне аталған. Оған 55 түр және 5 табиғи гибрид кіреді. Бұл эпифиттік, бірақ кейде құрлықта өсетін орхидеялар Мексикадан Тринидадқа дейін және Аргентинаның солтүстік-батысына дейінгі ылғалды ормандарда табалады. Олардың жұмыртқа тәрізді псевдобульбаларынан жоғарыдан бір ұзын, бүктелі, эллипстік жапырақ шығады. Stanhopea күрделі және әдетте хош иісті, әдетте керемет әрі қысқа ғұмырлы гүлдерімен танымал. Олардың төмен қарай иілген гүлшоғырлары гүлдейтін контейнерлердің түбінен гүл атуымен ерекшеленеді, бұл гүлшоғырға орын беру үшін жеткілікті ашық кеңістігі бар себеттерде өсіруге мүмкіндік береді. Оларды кейде "кері орхидеялар" деп те атайды. Көптеген түрлері – өсіруде оңай өсетін, күшті өсімдіктер. Stanhopea туыстастары үшін Stanhopeinae және оған жақын туысқан Coeliopsidinae туыстарын қараңыз.

Сипаттама

Көптеген станопея гүлдерінің эпихилесінде айқын, әдемі мүйіздер болады. Бірақ S. annulata, S. avicula, S. cirrhata, S. ecornuta және S. pulla түрлері бұл ережені бұзады. Екінші топқа қысқа немесе қиық мүйіздер тән, оларға S. candida, S. grandiflora, S. reichenbachiana, S. tricornis және табиғи гибрид S. x herrenhusana жатады. Бұл топтағы лабеллумның құрылымы, әдетте, осы туыстың басқа өкілдеріне қарағанда кем күрделі болады. Көптеген станопея гүлдері үш күн немесе одан да аз уақытқа созылатындықтан, гүлдер тозаңдаушыларды өте жылдам тартуы керек. Бұл химиялық тартымды заттар гипохильде түзіледі, еркек еуглоссинді араларды гүлге шақырады. Осы еркек еуглоссинді аралар станопея гүлдерінің маңызды тозаңдаушылары болып табылады, өмір бойы осы гүлдерден хош иістер жинап, артқы тібіктерінде сақтайды. Эуглоссини тайпасының аралары, соның ішінде Eulaema meriana, осы гүлдерді тозаңдайды, себебі орхидеялар әйел араның пішіні мен оның жыныстық феромонын алдап еліктей алады. Ара гүлге қонғанда, химиялық иіс сезу үшін көп күш жұмсайды, соңында гипохильдің майлы бетімен сырғанап, гүлден шығу үшін жылғытқыш ерінге қарай домалайды. Осы процесте ұзын жотаға тиіп, ара жотаның ең шетіндегі тозаңды жинап алады. Ара келесі гүлге сырғанағанда, тозаң гүлдің жабысқақ бетіне түседі.

Табиғи будандар

Stanhopea × fowlieana Jenny (S. costaricensis × S. ecornuta) (Коста-Рика)
Stanhopea × herrenhusana Jenny (S. reichenbachiana × S. tricornis) (Колумбия)
Stanhopea × horichiana Jenny (S. ecornuta × S. wardii) (Коста-Рика)
Stanhopea × lewisae Ames & Correll (S. ecornuta × S. inodora) (Гватемала)
Stanhopea × quadricornis Lindl. (S. grandiflora × S. wardii) (Колумбия)
Stanhopea × thienii Dodson (S. annulata × S. impressa) (Эквадор)