Кіріспе

Шексіз реттік сан класы

Множталар теориясында, лимит ординал – нөл емес және кейінгі ординал емес ординал сан. Басқаша айтқанда, λ ординалы лимит ординал болып табылады, егер λ-дан кіші ординал болса, және егер β λ-дан кіші ординал болса, онда β < γ < λ болатын γ ординалы бар. Кез келген ординал сан нөл, немесе кейінгі ординал, немесе лимит ординал болып табылады. Мысалы, ең кіші лимит ординал – ω, барлық натурал сандардан үлкен ең кіші ординал. Бұл лимит ординал, себебі кез келген кіші ординал үшін (яғни, кез келген натурал сан үшін) n, одан үлкен басқа натурал санды табуға болады (мысалы, n+1), бірақ ол ω-дан кіші болады. Келесі ең кіші лимит ординал – ω+ω. Бұл туралы мақалада толығырақ талқыланады. Фон Нейманның ординалдар анықтамасын қолдану арқылы, әрбір ординал – барлық кіші ординалдардың жақсы реттелген жиыны болып табылады. Ең үлкен элементі жоқ бос емес ординалдар жиынының біріктірілісі әрқашан лимит ординал болып табылады. Фон Нейманның кардиналдарға тағайындауын қолдану арқылы, әрбір шексіз кардинал сан да лимит ординал болып табылады.

Қасиеттері

Мұрагер ординалдардың және түрлі кофиналдылықтары бар шекті ординалдардың кластары, сондай-ақ нөл, ординалдардың бүкіл класын қамтиды, сондықтан осы жағдайлар трансфиниттік индукция арқылы дәлелдеулерде немесе трансфиниттік рекурсия арқылы анықтамаларда жиі қолданылады. Шекті ординалдар мұндай процедуралардағы "түбірлі өзгеріс нүктесін" білдіреді, онда барлық алдыңғы ординалдардың біріктірілуін алу сияқты шектеу операцияларын қолдану қажет. Принцип бойынша, шекті ординалдарда кез келген амал жасауға болады, бірақ біріктірілу реттік топологияда үздіксіз болып келеді, және бұл әдетте қажет. Егер біз фон Нейманның кардиналдарға тағайындауын қолдансақ, әрбір шексіз кардинал саны да шекті ординал болып табылады (бұл латын тіліндегі *cardo* сөзінен, яғни "біліктік" немесе "түбірлі өзгеріс нүктесі" деген мағынадан туындаған орынды байқау): осы фактіні дәлелдеу әрбір шексіз мұрагер ординалдың шекті ординалға эквивалентті екенін көрсету арқылы жүзеге асырылады. Кардинал сандардың өзі мұрагерлік және шектілік туралы өз ұғымдарына ие (барлығы жоғары деңгейге көтеріледі).