Кіріспе

Жинақтар теориясында кардиналдық тұжырымдамасы, теорияның өзінде кардиналдық сандарды объектілер ретінде нақты анықтамай-ақ, айтарлықтай дамытылуға болады (шын мәнінде, Фреге осы көзқарасты ұстанған; Фреге кардиналдары – эквинумерозиті арқылы жинақтардың бүкіл ғаламшарындағы эквиваленттік сыныптар). Тұжырымдамалар функциялар арқылы эквинумерозитіні, сондай-ақ біртен-бірге және бетке (инъективтілік және сюръективтілік) тұжырымдамаларын анықтау арқылы дамытылады; бұл бізге көлем бойынша бүкіл ғаламшарға қатысты квази-реттелу қатынасын береді. Бұл толыққанды бөлігіш реттелу емес, өйткені антисимметрия міндетті түрде орындалмайды: егер екеуі де және орындалса, Кантор–Бернштейн–Шредер теоремасы бойынша A және B эквинумеросты, бірақ олар сөзсіз бірдей болуы міндетті емес (изоморфизмді қараңыз). Кем дегенде, және орындалуы таңдау аксиомасына эквивалентті болып шығады. Дегенмен, кардиналдық және оның арифметикасы туралы көптеген қызықты нәтижелер тек =c арқылы ғана айтылуы мүмкін. Кардиналдық тағайындаманың мақсаты – әрбір A жинағына A жинағының кардиналдығына ғана тәуелді болатын нақты, бірегей жинақты тағайындау. Бұл Кантордың кардиналдар туралы бастапқы көзқарасына сәйкес келеді: жинақты алып, оның элементтерін канондық «бірліктерге» абстракциялау және осы бірліктерді басқа жинаққа жинақтау, осы жинақтың ерекшелігі оның мөлшері ғана болуы керек. Бұл қатынас бойынша толық реттелген болады, ал =c – нақты теңдік болады. Алайда, Я.Н. Мошовакис айтқандай, бұл көбінесе математикалық әсемдікпен айналысу, және сіз «индекстерге аллергияңыз» болмаса көп пайда көре алмайсыз. Дегенмен, жинақтар теориясының әртүрлі модельдерінде «нақты» кардиналдық сандардың түрлі құнды қолданыстары бар. Қазіргі жинақтар теориясында біз көбінесе фон Нейманның кардиналдық тағайындамасын қолданамыз, ол реттік сандар теориясын және таңдау мен алмастыру аксиомаларының толық күшін пайдаланады. Кардиналдық тағайындамалар лайықты кардиналдық арифметиканы және барлық жинақтарға тағайындама жасауды қаласақ, таңдау аксиомасын толыққанды қажет етеді.

Таңдау аксиомасы жоқ негізгі тапсырма

Формальды түрде, таңдау аксиомасын қабылдасақ, X жиынының кардиналдығы – X пен α арасында биекция болатын ең кіші ординал α болып табылады. Бұл анықтама фон Нейманның кардиналдық сәйкестендіруі деп аталады. Егер таңдау аксиомасы қабылданбаса, біз басқаша істеуіміз керек. X жиынының кардиналдығының ең ерте анықтамасы (Канторда түсіндірілген, ал Фреге мен Principia Mathematica-да нақты көрсетілген) – X-пен бірдей сандық жиынтықтардың жиыны: бұл ZFC немесе аксиомалық жиын теориясының басқа да жүйелерінде жұмыс істемейді, себебі бұл жиын жиын болу үшін тым үлкен, бірақ ол типтер теориясында және Жаңа негіздер мен оған байланысты жүйелерде жұмыс істейді. Дегенмен, егер осы класс ішіндегі X-пен бірдей сандық және ең төменгі рангіге ие жиынтарға ғана шектесек, онда ол жұмыс істейді (бұл Дана Скотттың тәсілі: ол жұмыс істейді, өйткені кез келген рангідегі объектілердің жиыны – жиын; Скотттың тәсіліне қараңыз).