Кіріспе

13 ғасырдағы ағылшын дворяны Гилберт де Клэр, Гертфордтың 6-шы графы, Глостердің 7-ші графы (2 қыркүйек 1243 – 7 желтоқсан 1295) – қуатты ағылшын ақсұлуы. Ол сондай-ақ "Қызыл" Гилберт де Клэр немесе "Қызыл граф" деп белгілі болды, бұл, мүмкін, оның шашының түсіне немесе шайқастағы шарпыған мінезіне байланысты болған. Ол Уэльс шебінің ең күшті және бай иеліктерінің бірі – Гламорган иелігін, сондай-ақ 200-ден астам ағылшын иелігін (Клэр құрметіне 172) иеленді.

Ұрпағы

Гилберт де Клэр Хэмпшир графтығындағы Крайстчерч қаласында, Гертфорд және Глостер графы Ричард де Клэр мен Джон де Лейси мен Маргарет де Квинсидің қызы Мод де Лейсидің ұлы ретінде дүниеге келді. 1262 жылы Гилберт әкесінен мұра ретінде жерлерді иемденді. 1263 жылдан бастап ол Гламорган лорды сияқты атақтарға ие болды. Әкесі қайтыс болғанда кәмелетке толмағандықтан, ол Хемфри де Боунның, 2-ші Херефорд графының қамқорлығына берілді.

Кантербериядағы яһудилердің қырғын

1264 жылы сәуірде екінші барон соғысы кезінде Гилберт де Клэр Кантербериде яһудилерді қырғынға ұшыратты, бұл Симон де Монфорттың жақтастары басқа жерлерде жасаған қырқындармен сабақтас болатын. Гилберт де Клэрдің Кингстон және Тонбридж қалалары король Генрих III тарапынан басып алынды. Дегенмен, король оның немере қызы болғандықтан, соңғы қалада болған Клэрдің әйелі Алиса де Лузиньянды босатып жіберді; бірақ 12 мамырда Клэр мен Монфорт сатқын деп жарияланды.

Льюс шайқасы

Екі күннен кейін, 14 мамырда Льюс шайқасынан бұрын, Саймон де Монфорт графты және оның інісі Томасты рыцарьлық дәрежеге көтерді. Граф Барондық әскердің орталық бөлімшесіне қолбасшылық етті, ол Льюстің батысындағы Даунс үстіртінде орналасты. Принц Эдуард Монфорттың жеңілген сол қанатын қуу үшін шайқас алаңынан кеткен кезде, король мен Корнуолл графы қалаға кері шегінді. Генрих Сент-Панкрас монастырына сиынды, ал Гилберт жел диірменінде жасырынған Корнуолл графының қарсыласуын қабылдады. Монфорт пен граф енді билікке ие болды және Монфорт, іс жүзінде, Англияның корольіне айналды.

Қауымнан шығару

1264 жылғы 20 қазанда Гилберт пен оның серіктестері Папа Клемент IV тарапынан шіркеуден шығарылды, ал оның жерлеріне тыйым салынды. Келесі айда, олар Глостер мен Бристольді басып алғаннан кейін, граф көтерілісші деп жарияланды. Бірақ сол сәтте ол Монфорт пен графпен келіспей, Монфорттың қашуына жол бермеу үшін Бристоль портындағы кемелерді және Глостердегі Северн өзені үстіндегі көпірді қиратты. Жақын ауыстырғаннан кейін, Клэр 16 шілдеде Кенилворттағы және 4 тамызда Монфорт қаза тапқан Эвешем шайқасындағы ханзаденің жеңісіне қатысты. 1268 жылғы 24 маусымда ханзаде Эдуардпен келісіп, ол және ханзаде Нортгемптонда бірге крест алды. 1265 жылғы 6 қазанда ол Папаның шіркеуден шығаруын кері қайтарып алды, ал сол жылдың 9 қазанында король Монфортты бұрын қолдағандығы үшін кешірім берді. 1268 жылдың соңында ол корольдің парламентке шақыруын қабылдамады, себебі Льюэллинның үздіксіз шабуылдарына байланысты оның Уэльс иеліктеріне қорғану үшін оның қатысуы қажет болды. Генрих III қайтыс болғаннан кейін, 1272 жылғы 16 қарашада граф Эдуард I-ге адалдық ант беруге бастама көтерді, ол сол кезде крест жорығынан оралған кезде Сицилияда болды. Ертесі күні ол Йорк архиепискобымен бірге Лондонға кірді және барлық христиандар мен яһудилерге бейбітшілік жариялады, сондай-ақ корольдің үлкен ұлының таққа тікелей мұрагерлік құқығын алғаш рет мойындады. Одан кейін ол корольдің болмаған кезінде Англияның бірлескен қорғаушысы болды, ал 1274 жылдың тамызында Англияға келген жаңа король оны Тонбридж қамалында күтіп алды.

1282 жылғы Уэльс соғысы

Эдуардтың 1282 жылы Уэльске басып кіруі кезінде Клэр оңтүстік Уэльске шабуыл жасауға талап етті. Едуард патша Клэрді Уэльске басып кірген оңтүстік әскерінің қолбасшысы етіп тағайындады. Бірақ, Лландейло Фавр шайқасында ауыр жеңіліске ұшырағаннан кейін Клэр әскері апатқа ұшырады. Осы жеңілістен соң Клэр оңтүстік командирі лауазымынан алынып, оның орнына Пемброктың 1-ші графы Уильям де Валенс (оның ұлы шайқаста қаза болды) тағайындалды.

Жеке маршерлік соғыс

Келесі жылы, 1291 жылы, ол Херефорд графы Хамфри де Боунмен, Херефордтың үшінші графымен, бір кезде оның қамқоршысы болған адамның немересімен, Брекнок иелігі үшін дауласты. Боун Клэрді өзінің жеріне қамал салғаны үшін айыптады, бұл олардың арасындағы жеке соғысқа әкеп соқты. Маркалық лордтарға жеке соғыс жүргізуге құқық болғанымен, король бұл құқықты осы жағдайда сынап көрді: ол екеуін алдымен маркалық әріптестерінің сотына шақырды; бірақ олардың ең маңызды құқықтарының біріне нұқсан келтіруден қашынуы мүмкін екенін түсінген соң, екеуін де жоғары сотқа, корольдің өзінің сотына шақырды. Содан кейін король оларды екеуін де тұтқынға алды, өмір бойына жерлерін жоғалтуға үкім шығарды, ал Глостер графы Клэр, басып кіргіш ретінде, 10 000 марка, ал Херефорд графына 1 000 марка айыппұл салынды. Олар дерлік бірден босатылып, барлық жерлеріне толыққанды қайтарылды. Дегенмен, олар екеуіне де ашық сабақ болды, олардың беделі төмендеді және корольдің билігі баршаға көрсетілді.

Өлім және жерлеу

Ол 1295 жылдың 7 желтоқсанында Монмут қамалында қайтыс болды және Теуксбери аббаттығында, атасы Гилберт де Клэрдің сол жағына жерленді. Оның көптеген жерлерін оның күйеуі Жанна Акр 1307 жылы қайтыс болғанға дейін пайдаланды.