Ричард Воллхайм: Философ, сурет және психология сарапшысы

Кіріспе

Британдық философ (1923–2003)

Ричард Артур Вуллхайм (5 мамыр 1923 – 4 қараша 2003) – ақыл-ой және эмоциялар, әсіресе бейнелеу өнері, нақтырақ айтқанда, сурет салу саласындағы жаңа еңбектерімен танымал британдық философ. Вуллхайм 1992 жылдан бастап өмірінің соңына дейін, 2003 жылға дейін Британдық эстетика қоғамының президенті қызметін атқарды.

Өмірбаян

Ричард Вуллхайм театр импресариосы Эрик Вуллхайм мен актриса Констанс (Конни) Мэри Бейкердің, Констанс Латрелл сахналық есімін қолданған әйелдің ұлы болды. Ол Лондонның Вестминстер мектебінде және Оксфордтың Баллиол колледжінде оқыды (1941–1942, 1945–1948), бірақ Екінші дүниежүзілік соғыста әскери қызметке шақырылды. 1949 жылы ол философия, саясат және экономика мамандығы бойынша үздік диплом алды және Лондон университетінің колледжінде оқытушылық қызметін бастады. 1963 жылдан 1982 жылға дейін ол Grote атындағы Ақыл және Логика профессоры және кафедра меңгерушісі болды. Ол бұл қызметтен зейнеткерлікке шығып, алдымен Колумбия университетінде (1982–1985), содан кейін Берклидегі Калифорния университетінде (1985–2002) профессорлық қызмет атқарды. 1998–2002 жылдары ол Беркли университетінің кафедрасын басқарды. Берклиден зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол қысқа мерзімге Баллиол колледжінде қонақ лекторы болып жұмыс істеді. Одан басқа, ол Гарвард университетінде, Миннесота университетінде, CUNY, Калифорния университетінде және басқа да оқу орындарында қонақтап оқыды. Вуллхайм бірнеше маңызды лекциялық циклдар өткізді, оның ең танымалдары – Эндрю М. Меллонның Көркем өнердегі лекциялары, Вашингтон, округ Колумбиясы, Ұлттық өнер галереясы (1984), «Сурет салу – өнер» деген атпен жарияланды. 1962 жылы ол «Демократия теориясындағы парадокс» атты мақала жариялады, онда Вуллхайм демократияны қолдаушы адам дауыс бергенде қайшылыққа тап болатынын айтты. Бір жағынан ол белгілі бір партияның немесе үміткердің жеңіске жетуін қалайды, ал екінші жағынан – ең көп дауыс жинаған адамның жеңіске жетуін қалайды. Бұл Воллхаймның парадоксы деп белгілі болды. Оның «Өнер және оның объектілері» еңбегі ағылшыл тіліндегі философиялық эстетика туралы ХХ ғасырдың ең ықпалды туындыларының бірі саналады. 1965 жылғы «Минималды өнер» атты мақаласында ол бұл фразаны авторлаған болуы мүмкін, бірақ оның мағынасы кейіннен өзгеріп кетті. Вуллхайм өнер философиясы бойынша жұмыстарымен қатар, терең психологияны, әсіресе Зигмунд Фрейдтің еңбектерін зерттеуімен де танымал болды. Оның өлімінен кейін жарық көрген жастық шағы туралы автобиографиясы «Микробтар: балалық шақ естеліктері», қосымша эсселермен бірге, оның отбасылық тарихы мен ер жеткенге дейінгі өмірі туралы көптеген мәліметтерді ашады, оның қызығушылықтары мен сезімталдығын түсінуге көмектесетін құнды материал ұсынады.

Richard Wollheim was the son of Eric Wollheim, a theatre impresario, and Constance (Connie) Mary Baker, an actress who used the stage name Constance Luttrell. He attended Westminster School, London, and Balliol College, Oxford (1941–2, 1945–8), interrupted by active military service in World War II. In 1949 he obtained a congratulatory first in Philosophy, Politics and Economics, and began teaching at University College London, where he became Grote Professor of Mind and Logic and Department Head from 1963 to 1982. He retired from that position to take up professorships, first, at Columbia University (1982–85) and then the University of California at Berkeley (1985–2002). He chaired the Department at UC Berkeley, 1998–2002. On retirement from Berkeley, he served briefly as a guest lecturer at Balliol College. Additionally, he held visiting positions at Harvard University, the University of Minnesota, Graduate Center, CUNY, the University of California at Davis, and elsewhere. Wollheim gave several distinguished lecture series, most notably the Andrew M. Mellon lectures in Fine Arts, National Gallery of Art, Washington, D. C. (1984), published as Painting as an Art. In 1962, he published an article "A paradox in the theory of democracy", in which Wollheim argued that a supporter of democracy faces a contradiction when he votes. On the one hand he wants a particular party or candidate to win, but on the other hand he wants whoever wins the most votes to win. This has become known as Wollheim's paradox. His Art and its Objects was one of the twentieth century's most influential texts on philosophical aesthetics in English. In a 1965 essay, 'Minimal Art', he seems to have coined the phrase, although its meaning eventually drifted from his. As well as for his work on the philosophy of art, Wollheim was known for his philosophical treatments of depth psychology, especially Sigmund Freud's. His posthumously published autobiography of youth, Germs: A Memoir of Childhood, with complementary essays, discloses a good deal about his family background and his life up to early manhood, providing valuable material for understanding his interests and sensibility.

Жеке өмір

Воллхайм әдеби сыншы Филип Тоймбиден ажырасқаннан кейін, Гренадер гвардиясының подполковнигі Джордж Пауэллдің қызы Анна Барбара Дениске (1920–2004) үйленді. Олардың Бруно мен Руперт есімді егіз ұлдары болды. 1967 жылы олардың некесі ажырасты. Воллхайм 1969 жылы Мэри Дей Ланьерге үйленді; олардың қызы – Эмилия.