Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотланд философы және ақыны (1778–1820)
Scottish philosopher and poet (1778 1820)
Томас Браун (9 қаңтар 1778 – 2 сәуір 1820) – шотланд философы және ақыны.
Thomas Brown (9 January 17782 April 1820) was a Scottish philosopher and poet.
Ерте өмір
Браун Кирккдбригширдегі Киркмабректе дүниеге келді, ол Киркмабрек және Киркдейлдің пасторы Сэмюэл Браунның (1779 жылы қайтыс болды) және Мэри Смиттың ұлы еді. Олардың ұлы көп оқыды және білім алуға құлшынды. Лондонның бірнеше мектебінде білім алғаннан кейін, 1792 жылы Эдинбург университетіне түсті, онда Дугальд Стюарттың моральдық философия лекцияларын тыңдады, бірақ курсын бітірген жоқ. Біраз уақыт заңды оқығаннан кейін медицинаға көшті; оның дипломдық жұмысы «Де Сомно» жақсы қабылданды. Дегенмен, оның шеберлігі метафизикалық талдауда еді.
Brown was born at Kirkmabreck, Kirkcudbrightshire, the son of Rev. Samuel Brown (died 1779) (minister of Kirkmabreck and Kirkdale) and Mary Smith. Their son was a wide reader and an eager student. Educated at several schools in London, he went to the University of Edinburgh in 1792, where he attended Dugald Stewart's moral philosophy class, but does not appear to have completed his course. After studying law for a time he took up medicine; his graduation thesis De Somno was well received. But his strength lay in metaphysical analysis.
Мансап
Браун сэр Джон Леслидің математика профессоры лауазымына тағайындалуына қатысты көтерілген наразылықтарға жауап берді (1805). Дэвид Юмның ізбасары Леслиге діншілдер тобы күмәнданушы және дінсіз деп шабуыл жасады, ал Браун осы мүмкіндікті пайдаланып, Юмның себеп-салдар туралы доктринасы дінге ешқандай қастандық жасамасынан қорғады. Оның қорғанысы бастапқыда жай ғана памфлет болған, үшінші басылымында «Себеп пен әсердің байланысы туралы зерттеу» деген атаумен кең көлемді трактатқа айналды және Браунның талдау қабілетінің көрнекті үлгісі болып табылады. 1806 жылы Браун Джеймс Грегоримен (1753–1821) бірлесіп медициналық тәжірибе жасады, бірақ табысқа жеткеніне қарамастан, әдебиет пен философияны жоғары қойды. Университетте профессорлық лауазымға екі рет үміткер болғанымен нәтиже шықпады, 1808–1809 оқу жылында Дугальд Стюарт ауырған кезде оның орнына шақырылды, ал келесі оқу жылында Стюарттың көп бөлігін өзі атқарды. Студенттер оны құлшыныспен қарсы алды, бұл әңгіме айту шеберлігіне және оның көзқарастарының жаңалығы мен тапқырлығына байланысты еді. 1810 жылы ол Стюарттың әріптесі болып тағайындалды және өмірінің соңына дейін осы лауазымды иеленді. Браун 1815 жылы Америкалық Антикварлық қоғамның мүшесі болып сайланды. Ол лекцияларын қарқынды түрде жазды және өмірінің әртүрлі кезеңдерінде жазған көптеген өлеңдерін редакциялауға және жариялауға көп уақыт арнады. Ол сонымен қатар сыныбына оқулық ретінде пайдалану үшін лекцияларының тұжырымдамасын дайындады. Денсаулығы нашар болғандықтан, жұмыстың күшіне шыдамады. Оған Лондонға сапар шегу ұсынылды, онда 1820 жылы 42 жасында қайтыс болды. Оның денесі жерлеу үшін Киркмабрекке қайтарылды.
Brown set an answer to the objections raised against the appointment of Sir John Leslie to the mathematical professorship (1805). Leslie, a follower of David Hume, was attacked by the clerical party as a sceptic and an infidel, and Brown took the opportunity to defend Hume's doctrine of causality as in no way inimical to religion. His defence, at first only a pamphlet, became in its third edition a lengthy treatise entitled Inquiry into the Relation of Cause and Effect, and is a fine specimen of Brown's analytical faculty. In 1806, Brown became a medical practitioner in partnership with James Gregory (1753–1821), but, though successful, preferred literature and philosophy. After twice failing to gain a professorship in the university, he was invited, during an illness of Dugald Stewart in the session of 1808–1809, to act as his substitute, and during the following session he undertook much of Stewart's work. The students received him with enthusiasm, due partly to his splendid rhetoric and partly to the novelty and ingenuity of his views. In 1810 he was appointed as colleague to Stewart, a position which he held for the rest of his life. Brown was elected a member of the American Antiquarian Society in 1815. He wrote his lectures at high pressure, and devoted much time to the editing and publication of the numerous poems which he had written at various times during his life. He was also preparing an abstract of his lectures as a handbook for his class. His health, never strong, gave way under the strain of his work. He was advised to take a trip to London, where he died in 1820 aged 42. His body was returned to Kirkmabreck for burial.