Кіріспе
1865 жылғы АҚШ президенті Абрахам Линкольннің сөзі. 1865 жылдың 4 наурызында, АҚШ президенті ретінде екінші рет қызметке кірген кезде, ол екінші инаугурациялық сөзін сөйледі. Америка Азамат соғысында сепаратистерді жеңуге бірнеше күн қалғанда және АҚШ-тың барлық аймақтарында құлдық жойылуға жақын болғанда, Линкольн қуаныш емес, қайғы туралы айтты. Кейбір сарапшылар бұл сөзді оның Реконструкцияға қатысты сақтықпен қарауын қорғау ретінде қарастырады, онда ол соғыс басталған төрт жыл бұрын екі тараптың да болашақты дұрыс болжамағанын еске салып, жеңілгендерге қаталдық танытпауға тырысты. Бірақ Линкольн бұл жеңіске масаттанудан бас тартумен қатар, құлдықтың зұлымдығын мойындады. Бұл сөз Геттисбург сөзімен бірге Линкольн ескерткішіне жазылған.
Abraham Lincoln delivered his second inaugural address on Saturday, March 4, 1865, during his second inauguration as President of the United States. At a time when victory over secessionists in the American Civil War was within days and slavery in all of the U. S. was near an end, Lincoln did not speak of happiness, but of sadness. Some see this speech as a defense of his pragmatic approach to Reconstruction, in which he sought to avoid harsh treatment of the defeated rebels by reminding his listeners of how wrong both sides had been in imagining what lay before them when the war began four years earlier. Lincoln balanced that rejection of triumphalism, however, with recognition of the unmistakable evil of slavery. The address is inscribed, along with the Gettysburg Address, in the Lincoln Memorial.
Ақпарат көздері мен тақырып
Линкольн өзінің екінші инаугурациялық сөзінде Құдайдың тағдыры туралы мәселеге тоқталды. Ол соғысқа неліктен жол берілгенін және оның неге осыншалықты ауыр салдарға ие болғанын ойлады. Осы дилеммалардың кейбіреулерін шешуге тырысып, Киелі кітаптан алған тілдік ерекшеліктерді пайдаланды. Линкольн соғыстың себебі – құлдықты қайталай келіп, «құлдар ерекше және күшті мүдде құрады. Барлығы осы мүдде соғыстың себебі екенін білді» деді. «Басқалардың еңбегімен нан табу» деген сөздер – Жаратылыс кітабындағы Адамның күнәға түсуіне сілтеме жасайды. Адамның күнәсінен кейін Құдай Адамға былай деді: «Жүз теріңмен нан жейсің, топыраққа қайтасың, себебі сен топырақтан алынғансың, топыраққа қайтасың». Линкольннің «Өздеріңіз сотталмау үшін соттамаңдар» деген сөзі Исаның «Өздеріңіз сотталмау үшін соттамаңдар» деген сөздеріне сілтеме жасайды. Линкольн Исаның тағы бір сөзін келтіреді: «Дүниеге қасірет болсын, себебі күнәлар болады, бірақ осы күнәларға себепкер болған адамға қасірет болсын». Линкольннің келтірген сөздері; Исаның осыған ұқсас сөзі Линкольнде соғыстың салдарынан болған өлім мен қирату АҚШ-тың құлдыққа ие болғаны үшін Құдайдың жазасы екенін көрсетеді, соғыс «әр қан тамшысы қанмен төленгенше» жалғасады және соғыс елдің «жазасы» екенін айтады. «Раббының үкімдері шындық және әділ» деген цитатадан алынған. Сөз соңында «елдің жараларын бітіруге тырысайық» деген екі қосымша сілтеме бар. Сондай-ақ, «жауынгерге, оның жесірі мен жетіміне қамқорлық жасау» Линкольннің ойларына сүйенеді. Линкольн қайтыс болғаннан кейін, оның хатшылары оның қағаздарынан күні белгісіз қолжазбаны тапты, ол қазір «Құдайдың еркі туралы толғаныс» деп аталады. Сол қолжазбада Линкольн былай деп жазды:
Lincoln's phrase, "but let us judge not, that we be not judged," is an allusion to the words of Jesus in which in the King James Version reads, "Judge not, that ye be not judged." Lincoln quotes another of Jesus' sayings: "Woe unto the world because of offenses; for it must needs be that offenses come, but woe to that man by whom the offense cometh." Lincoln's quoted language comes from ; a similar discourse by Jesus appears in
Lincoln suggests that the death and destruction wrought by the war was divine retribution to the U. S. for possessing slavery, saying that God may will that the war continue "until every drop of blood drawn with the lash shall be paid by another drawn with the sword", and that the war was the country's "woe due". The quotation "the judgments of the Lord are true and righteous altogether" is from
The closing paragraph contains two additional glosses from scripture "let us strive on to bind up the nation's wounds" is a reworking of Also, "to care for him who shall have borne the battle and for his widow and his orphan" relies on
Lincoln's point seems to be that God's purposes are not directly knowable to humans, and represents a theme that he had expressed earlier. After Lincoln's death, his secretaries found among his papers an undated manuscript now generally known as the "Meditations on the Divine Will." In that manuscript, Lincoln wrote:
«Құдайдың еркі үстемдік етеді. Үлкен дауларда әр тарап Құдайдың еркімен әрекет ететінін мәлімдейді. Екеуі де дұрыс болуы мүмкін, бірақ біреуі міндетті түрде қате болады. Құдай бір уақытта бір нәрсеге де жақтас, де қарсы бола алмайды. Азаматтық соғыста Құдайдың мақсаты екі тараптың мақсатынан өзгеше болуы мүмкін, бірақ адамдардың күш-жігері осы мақсатқа жету үшін ең жақсы жол болып табылады». Линкольннің Құдайдың еркінің білуге келмейтіні туралы пікірі сол кездегі көпшілік пікірден өзгеше болды. Көпшілік ойынша, Азамат соғысының екі тарапы да Құдайдың еркін біле алады және олардың қарама-қарсы істерінде Оның қолдауын күтеді. Джулия Уорд Хоудың «Республиканың соғыс әні» АҚШ мүддесін қолдаушылардың ортақ сезімдерін білдірді, АҚШ Құдайдың мақсатына қызмет ететін әділ соғыс жүргізіп жатыр. «Менің көзім Иеміздің келуінің мәнін көрді». Сонымен қатар, Конфедерация «Deo vindice» деген ұранды таңдады, оны көбінесе «Құдай бізді ақталады» деп аударады. Линкольн Терлоу Уидтің сөзіне жауап ретінде: «Менің ойымша, бұл бірден танымал болмайды. Адамдар Құдіреті шексіз Құдайдың олармен бір мақсатта еместігін білгенде қуанбайды» деді.
Танымал мәдениетте
Стивен Спилбергтің 2012 жылы түсірілген "Линкольн" фильмінде сөйлеген сөзінің бір бөлігі драматизацияланды, онда Дэниел Дей-Льюис Линкольн рөлін ойнады. Сөздің бір бөлігі 2013 жылы National Geographic Channel телеарнасының екі сағаттық саяси докдрамасы "Линкольнді өлтіру" ("Killing Lincoln") фильмінде де драматизацияланды, мұнда Билли Кэмпбелл Линкольн рөлін сомдады. Америкалық композитор Винсент Персичетти сөйлеген сөзден мәтін үзінділерін "Линкольнның сөйлеуі" ("A Lincoln Address") атты шығармасында пайдаланды. Бұл шығарма президент Ричард Никсонның 1973 жылғы 19 қаңтардағы инаугурациялық концертінде орындалуы жоспарланған еді, бірақ әкімшіліктің бірі мәтінді оқып, президенттің "Біз осы қаһарлы соғыс азабының тез арада тоқталуын шын жүректен тілейміз" деген сөздерінен ұялатынын шешіп, концерт бағдарламасынан алынып тасталды. Алайда, төрт күннен кейін Вьетнам бейбіт келісіміне қол қойылды.