Кіріспе

АҚШ долларының қазіргі номиналы – бір АҚШ долларына тең АҚШ долларының монетасы. Доллар монеталары АҚШ-та алтын, күміс және базалық металлдан соғылған. Доллар монеталары алғаш рет 1794 жылы АҚШ-та соғылды. Шынайы алтын долларлар енді соғылмайды, бірақ Сакагева, Президенттік және Америкалық Инновация доллары кейде олардың түсіне байланысты «алтын доллар» деп аталады. АҚШ монеталарының бірнеше түрі сияқты, алтын доллар диаметрі мен түсі жағынан канадалық аналогына (Сакагева долларынан он үш жыл бұрын пайда болған «луни» деп аталады) ұқсас. Дегенмен, 11 қырлы канадалық доллар монеталарынан айырмашылығы, АҚШ-тың «алтын доллар» монетасы дөңгелек. Доллар монеталары пайда болғаннан бері айналымға түспеді. АҚШ үкіметі бір долларлық банкноттарды басып шығаруға кететін шығынды үнемдеу үшін оларды қолдануды ынталандыруға тырысқанына қарамастан, Энтони доллары, Сакагева доллары және Президенттік долларлар сериясы айналымда сирек кездеседі, себебі көптеген американдықтар доллар банкнотын пайдалануды жөн көреді. Осы себепті, 2011 жылдың 11 желтоқсанынан бастап, Монетахана жалпы айналымға арналған доллар монеталарын шығармайды, ал одан кейін шығарылған барлық доллар монеталары коллекционерлерге арналған. Бұл коллекциялық монеталарды тікелей Монетаханадан тапсыруға болады, ал 2012 жылға дейінгі айналымдағы долларларды АҚШ-тың көптеген банктерінен алуға болады.

Ертедегі доллар монеталары

Америка Тәуелсіздік соғысы алдында көптеген еуропалық елдердің монеталары Америка колонияларында еркін айналымда болды, сондай-ақ түрлі колониялар шығарған монеталар да болды. Олардың ішінде ең бастысы – Мексикада және басқа колонияларда Солтүстік, Орталық және Оңтүстік Американың кен орындарынан күміс өндірілген испан күміс доллары (соның ішінде сегіз немесе сегіз реал деп те аталады). Бұл монеталар, сондай-ақ басқа да ұқсас өлшемді және құнды монеталар бүкіл колонияларда, кейіннен АҚШ-та қолданылған және 1857 жылға дейін заңды төлем құралы болған. 1776 жылы бірнеше мың қақта Континенттік валюта монеталары соғылды. Көптеген нумизматтар бұл монеталар Континенттік Конгресс тез арада құлдыраған Континенттік валютаны – жаңадан пайда болған АҚШ-тың қағаз ақшасына алғашқы әрекеті үшін рұқсат берген күміс доллар монетасының үлгісі деп санайды. Бірнеше мысалдар мыс пен күміспен соғылды, бірақ айналымға шығарылған монета шығарылмады, көбінесе Революциялық соғысты жүргізудің қаржылық қиындықтарына байланысты. Континенттік валютадағы доллар монетасында 1776 жыл деп жазылған, оның нақты номиналы белгісіз, бірақ ол әдетте кейінгі долларлардың мөлшерімен тең, сондықтан атау берік. Континенттік валютаның құлдырауы саясатшылар мен жалпы халықтың қағаз ақшаға деген сенімсіздіктерін күшейтті. Томас Джефферсонның хаттары АҚШ-тың қағаз ақшадан бас тартып, сол кездегі шетел монеталарына ұқсас баға мен құндылықтағы монеталарды шығаруын қалайтынын көрсетеді. 1792 жылы шыққан Монета жасау туралы заңда доллар монеталарын күмістен жасауға рұқсат берілді. АҚШ-тың Монета жасау зауыты 1794 жылдан 1803 жылға дейін күміс доллар монеталарын шығарды, содан кейін 1836 жылға дейін күміс долларларды тұрақты өндіруді тоқтатты. Бірінші күміс долларлар, дәл 1758 дана, 1794 жылы 15 қазанда соғылды және дереу Монета жасау директоры Дэвид Риттенхаусқа сувенир ретінде мәртебелі адамдарға тарату үшін жеткізілді. Содан кейін 1804 жылға дейін әртүрлі мөлшерде соққы жасалды. Екі аверс дизайны бар: Ағып тұрған шаштар (1794–1795) және Драпталған бюст (1795–1804). Сондай-ақ, Draped Bust сорттарының екі кері дизайны бар: кіші бүркіт (1795–1798) және геральдикалық бүркіт (1798–1804). Бұл кезеңдегі түпнұсқа күміс долларлар монеталар коллекционерлері үшін өте бағалы және ерекше құнды, олар өте жиі кездесетіннен өте сирек кездесетінге дейін. Әр өлшеміне қолмен ойылған ерте дәстүрдің арқасында 1795 және 1803 жылдар аралығындағы барлық даталар үшін ондаған түрлері белгілі. Бұл сондай-ақ, алғашқы онжылдықта жыл сайын соғылатын екі номиналды валютаның бірі (екіншісі – цент). 1772 жылдан кейін жасалған жаңа испан долларында немесе 8 реалда теориялық түрде 130/144 ұнтақталған 417,7 зерде күміс (немесе 377,1 зерде ұнтақ күміс) болса да, сол кезеңдегі сенімді талдаулар айналыстағы орташа испан долларында ұнтақ күміс бар екенін растады. Сондықтан, АҚШ-тың күміс долларымен салыстырғанда, ол жақсы бағаға ие болды және шетелдік төлем үшін испан долларымен тең бағаға ие болды. 1803 жылы президент Томас Джефферсон АҚШ-тың шектелген ресурстарынан жасалған жаңа күміс долларларды тоқтатты, өйткені ол ішкі айналымда бола алмады. Сондықтан экспортқа аз қол жетімді жарты доллар АҚШ-та жасалған ең ірі күміс монетасы болды. Тек 1821 жылы Мексика тәуелсіздік алғаннан кейін, олардың песосының 377,1 дәнді таза күміс құрамында берік ұсталды, кейін АҚШ-қа ауыр күміс сауда долларын қолданумен бәсекелесуге тура келді.

1804 жылғы доллар

1804 жылғы доллар әлемдегі ең сирек және танымал монеталардың бірі. Оның жасалуы қарапайым есептеу қателігінің нәтижесінде болды, бірақ оның жоғары бағалы сирек монета ретіндегі мәртебесі жарты ғасырдан астам уақыттан бері қалыптасқан. Ақша соғу орталығы 1804 жылы соғылған күміс долларлардың 1803 жылы шығарылғанын хабарлады. (19-ғасырдың басында қоймақ болат өте қымбат болғандықтан, олар тозуға дейін пайдаланылды. Сондықтан көптеген ерте АҚШ монеталарында әртүрлі жарықтар, тесіктер, сынықтар, соқтығыс іздері және басқа да тозу белгілері кездеседі. 1793 жылдан 1825 жылға дейін АҚШ соққан әр монетаның басқа жылға соғылған мысалы бар.) 1804 жылғы доллар 1804 жылы соғылмаған, бірақ бұл факт ақша соғу орталығының қызметкерлеріне 1804 жылғы доллар жасалған кезде белгісіз болды. 1804 жылғы күміс доллар іс жүзінде 1834 жылы жасалды, ол кезде АҚШ Мемлекеттік департаменті Азия елдерінің билеушілеріне сауда жеңілдіктері үшін сыйлық ретінде табындалатын АҚШ монеталарының жиынтығын жасауға шешім қабылдады. 1804 жыл доллар мен 10 долларлық «Eagle» монеталарының соңғы соғылған жылы болғандықтан, жиынтықта осы монеталардың 1804 жылғы үлгілері, сондай-ақ қазіргі уақытта соғылып жатқан басқа да номиналдары болуы керек деп шешілді. 1804 жылы соғылған 19 000-нан астам доллардың барлығы 1803 жылы соғылғанын түсінбеген монета соғушылар 1804 жылғы жаңа монеталарды жасауға кірісті. Қазіргі таңда 1804 жылғы күміс доллардың тек 15 данасы ғана белгілі; 1999 жылы олардың бірі аукционда 4 миллион доллардан астамға сатылды. Олардың арасында 1834 жылы аталған жиынтықтар үшін соғылған 8 I класс доллар, 1857 жылғы швейцариялық ату талерінің үстіне соғылған 1 II класс доллар (қазір Смитсонов институтының АҚШ монеталар жинағында сақталады) және коллекционерлердің сұранысын қанағаттандыру үшін 1858 мен 1860 жылдар аралығында жасырын түрде соғылған 6 III класс доллар бар.

Отырған бостандық доллары (18361873)

Отырған бостандық доллары 1836 жылы енгізілді және оған дейін айналымда болған Гобрехт долларынан кем мөлшерде соғылды. Долларлар 1873 жылға дейін жалпы айналымда қолданылды. Жаңа Калифорния кен орындарынан АҚШ-тың көптеген алтын монеталарын (алғашқы 1 долларлық және 20 долларлық алтын монеталар 1849 жылы соғылды) өндіру алтын бағасын төмендетіп, күмістің құнын арттырды. 1853 жылы АҚШ күміс долларының құны алтынмен салыстырғанда 1,04 доллар күмізге тең болатын, ал 1853 жылғы 1,04 доллар бүгінгі күні шамамен <есептелген сомаға> бағаланады. 1853 жылғы Монета туралы заңмен АҚШ-тың барлық күміс монеталары, АҚШ күміс доллары мен жаңа 3 центтік монетадан басқа, салмағы 6,9%-ға төмендетілді, бұл төмендетуді білдіретін жебелермен дата белгіленді. АҚШ күміс доллары негізінен Шығыс елдерімен сауда үшін өте аз мөлшерде соғыла берді. Халықаралық сауда серіктестері АҚШ монеталарының салмағының төмендеуіне риза болмады. Жарты долларларды жиі пайдалану қиындық тудырды, себебі саудагерлерге 1853 жылға дейінгі жоғары құнды монеталарды жаңа, төмендетілген монеталардан ажырату қажет болды. 1853 жылдан бастап Азиямен сауда көбінесе 19 ғасырда салмағы мен тазалығын сақтап қалған мексикалық монеталармен жүзеге асырылды. Бұл 1874 жылы күмістің бағасы төмендеп, күміс долларының құрамында 1 доллардан кем күміс болған кезде (Невада штатындағы Комсток Лод кен орындарынан көп мөлшерде күміс келуінің нәтижесінде) аяқталды. 1876 жылға қарай барлық күміс монеталар ақша ретінде қолданыла бастады, ал 1878 жылға қарай алтын АҚШ қағаз долларымен бірдей құнға ие болды. 1878 жылдан бастап Morgan күміс долларының көп мөлшері соғылды, бірақ олардың көпшілігі ақша ретінде қолданылмады. Олардың үлкен өлшемі бизнес жүргізуге ыңғайсыз болды, сондықтан оның орнына күміс сертификаттары қолданылды. Монета соғу орындары монеталарды жасап, оларды өздерінің сақтау орындарында сақтап, олардың орнына күміс сертификаттарын шығарды. Сондықтан көптеген Morgan және Peace доллары AU немесе UNC жағдайында (жаңа сияқты) сатып алуға болады, себебі олар көбінесе банктерде немесе АҚШ қазынасында сақталды. Әрбір Отырған бостандық доллары 0,77344 трой унция күмістен тұрады. Олар Филадельфия, Нью-Орлеан, Карсон-Сити және Сан-Франциско қалаларында соғылды. Егер күмістің бағасы 1 доллар болса, күміс долларының құны күміс құнына тең болады. Қазіргі күміс бағасы (2021 жылдың 29 қаңтары) – сондықтан күміс долларының еріту құны шамамен 20,90 долларға бағаланады.

Алтын доллар монеталары (1849-1889)

Алтын доллар 1849 жылдан 1889 жылға дейін өндірілді. 1849-1853 жылдар аралығындағы алтын доллар монеталарының диаметрі 13 мм болды және олар I типті деп аталады. II типті алтын долларлар жұқарақ болғанмен, диаметрі 15 мм-ге үлкен болды және 1854 жылдан 1855 жылға дейін өндірілді. Ең көп таралған алтын доллар – III типті, ол 1856 жылдан 1889 жылға дейін соғылды. 1 АҚШ долларынан алтын доллардың өндірісі Азамат соғысына дейін жоғары деңгейде болды, ал 1863 жылы тек үлкен номиналды алтын монеталар көп мөлшерде өндірілді. 1863 жылдан бастап өндірілген алтын монеталардың көпшілігі соғыс материалдарын және кейбір АҚШ үкіметтік облигацияларының сыйақысын төлеу үшін импортқа арналды. Азамат соғысы мен одан кейінгі кезеңдегі көптеген монеталар (күміс монеталарды қоса алғанда) өте жақсы сақталған, себебі олар айналысқа шектеулі мөлшерде түсті, олардың орнын жасыл долларлар мен почта валютасы басты. 90% таза алтыннан тұратын бұл монета, АҚШ федералдық үкіметі өндірген алтын валютаның ең кішкентай номиналы болды. АҚШ монета жүйесі алғашқыда жоспарланғанда алтын доллар монетасы туралы ешқандай ой болған жоқ, бірақ 1840 жылдардың соңында, екі алтын ашудан кейін, Конгресс елдің айналымында алтынды пайдалануды кеңейтуді мақсат етті. Алтын доллар 1849 жылғы 3 наурыздағы заңмен бекітілді, және көп ұзамай "Либерти Хед" түрі айналымға шықты. Алтынның жоғары құнына байланысты, алтын доллар АҚШ монета тарихындағы ең кішкентай монета болып табылады.

Сауда доллары (18731885)

Сауда доллары Азиядағы саудада қолданылатын осы сауда монеталарымен бәсекелесу үшін Ұлыбритания, Испания, Франция және әсіресе Мексика сияқты басқа Батыс державаларының әрекетіне жауап ретінде шығарылды. Бұрынғы испан долларындағы күміс мөлшері стандартты доллар монетасынан кем болды. 1878 және 1904 жылдар аралығында, сондай-ақ 1921 жылы және 2021 жылы ескерткіш монета соғылды. 1921 жылғы монеталар ең көп таралған, ал сирек кездесетін даталар мен монета таңбаларының таза, айналымға шығарылмаған үлгілері үшін коллекционерлер нарығы кең түрде дамыған. Морган доллары коллекционерлер арасында Линкольн центтерінен кейін екінші орында тұрады. Монета авторы Джордж Т. Морганның құрметіне аталған. Морган доллары Филадельфияда (монета таңбасы жоқ), Нью-Орлеанда ("O" монета таңбасы), Сан-Францискода ("S" монета таңбасы), Карсон-Ситиде ("CC" монета таңбасы) және (тек 1921 жылы) Денверде ("D" монета таңбасы) соғылды. Монетахана таңбасы "DOLLAR" сөзіндегі "O" әрпінің үстінде, гүл шоғының астында орналасқан. Морган долларын қайта өндіру 2021 жылы басталды және АҚШ Монетханасының өкілдері оларды 2023 жылдан бастап және одан әрі де өндіруді жалғастыру ниетін мәлімдеді.

Бейбітшілік доллары (1921-1928, 1934-1935, 2021-қазіргі)

1921 жылғы желтоқсанда енгізілген және Морган долларымен күміс пен мыс арақатынасы бірдей болған, медальер Энтони де Франциски жасаған Бейбітшілік доллары, одақтас күштер мен Германия және Австрия арасындағы ресми бейбітшілік шартының жасалуын еске алу үшін жарияланды. Бұл шарттар одақтастардың осы екі елмен арадағы Бірінші дүниежүзілік соғысты ресми түрде аяқтады. 1922 жылы Монета соғу орталығы күміс доллар өндірісін басты басымдыққа қойды, сол жылы басқа номиналдағы монеталар өндірілуі шектеулі болды. 1928 жылдан кейін өндіріс уақытша тоқтатылды; бастапқы жоспарлар бойынша тоқтату бір жылға ғана жоспарланған, бірақ Ұлы депрессия салдарынан мерзімі ұзартылды. 1934 жылы монета соғу қайта жаңғыртылды, бірақ тек екі жыл ғана соғылды. 1965 жылдың мамырында 316 000-нан астам Бейбітшілік доллары соғылды, барлығы Денвер монета соғу орталығында және 1964 D күнімен соғылды. Алайда, бұл монетаны аяқтау жоспарынан бас тартты, ал бұрын соғылған монеталардың көпшілігі балқытылды, екі сынақ монетасы 1970 жылға дейін сақталды (сапаны тексеру мақсатында), олар да балқытылды және ешқайсысы айналысқа немесе коллекциялау мақсатына жіберілмеді. Бір немесе бірнеше монеталар әлі де сақталған болуы мүмкін, әсіресе Конгрестің жетекші мүшелері, президент немесе монета соғу орталығының қызметкерлері алған монеталар. Дегенмен, 1933 жылғы 20 долларлық алтын монета сияқты (2002 жылы 7 миллион доллардан астамға сатылған және кейін табылған 10 монета), бұл монетаны иелену заңсыз және тәркілеуге жатады. Бейбітшілік долларын қайтадан 2021 жылы соғуды бастады. АҚШ Монета соғу орталығының өкілдері Бейбітшілік долларын 2023 жылдан бастап және одан әрі соғуды жалғастыру ниетін жариялады. 1964 жылдың 25 наурызында Қаржы министрі К. Дуглас Диллон күміс сертификаттарды енді күміс долларға айырбастауға болмайтынын мәлімдеді. Кейіннен Конгрес 1967 жылдың 24 маусымында қабылданған заңда күміс сертификаттарды бір жылға, яғни 1968 жылдың 24 маусымына дейін күміс құймасына айырбастауға рұқсат берді. Осыдан кейін Қаржы министрлігі қалған доллар монеталарын санап, 3 миллион монетасы бар шамамен 3000 қап тапты. Қалған монеталардың көпшілігі Карсон-Ситиде соғылған монеталар болды, тіпті сол кезде олардың құны жоғары болды. Монеталар арнайы берік пластик қаптарға салынды және оларды жалпыға бірдей қызмет көрсету басқармасына (GSA) пошта арқылы сатуға рұқсат берілді. 1973 және 1974 жылдары бес сату кезеңі өткізілді, бірақ сату нашар болды және нәтижелер әсерлі болмады. Монета сатып алушылар көптеген шағымдар айтты, АҚШ үкіметі "монета бизнесіне" араласуы керек емес екенін, әсіресе үкімет әрбір монетаны соғу мен сақтауға бір доллардан астам жұмсамағанын айтты. Осы сатудан кейін бір миллионнан астам монета сатылмады. Бұл монеталар 1979-1980 жылдарға дейін сатылмады, осы кезде қымбат металдар нарығындағы ерекше тұрақсыздық (3 Хант бауырларының күміс нарығын басып алуға тырысуы) кезінде қалған монеталар хаостық жағдайда сатылды. 1979 жылдың қарашасында ең төменгі баға ұсыныстарын жариялаған GSA 1980 жылдың 2 қаңтарында бұл ең төменгі баға ұсыныстары жарамсыз екенін және болашақ саудагерлер қазіргі ең төменгі бағаны алу үшін тегін нөмірге қоңырау шалуы керектігін мәлімдеді. Содан кейін, 21 ақпанда, сауда-саттық ресми түрде басталғаннан кейін 13 күн өткен соң, бір саудагерге арналған монеталардың максималды саны 500-ден 35-ке дейін төмендетілді. Осындай шатастыратын жағдайларда көптеген саудагерлер мүлдем монета алмады. Конгресске тағы да шағымдар келіп түсті, бірақ зиян тиді және АҚШ Қаржы министрлігінде сақталған соңғы күміс долларлар жоғалды. Жылдар бойы GSA долларының көптеген монеталары сапасын анықтау немесе басқа мақсаттар үшін арнайы қаптардан шығарылды, ал қазіргі уақытта бұрынғы қаптарында сақталған GSA долларының құны сәл жоғары. Кейбір үшінші тарап сарапшылары GSA қаптарындағы монеталарды сақтау мақсатында сараптап жатыр, бірақ бұл мәселе даулы.

Айзенхауэр доллары (1971 1978)

1971 жылдан 1978 жылға дейін АҚШ Монета жасау орталығы доллар монеталарын шығарды. Монеталардың бет жағында президент Дуайт Дэвид Эйзенхауэрдің суреті, ал арт жағында Аполлон-11 Айға қонған кездегі белгісі бейнеленген. Екеуі де бас гравёр Фрэнк Гаспарроның дизайны бойынша жасалған. 1976 жылғы Екі жүз жылдық мерейтойға арналған еске алу дизайны 1975 және 1976 жылдары шығарылып, арт жағында Азаттық қоңырауы мен Айдың суреті (Деннис Р. Уильямс салған) бейнеленген. Ал монетаның бет жағында Эйзенхауэрдің суреті сақталған, сонымен қатар 1776–1976 жылдарының екі тарихы көрсетілген. Жалпы қолданысқа шығарылған Эйзенхауэр долларында күміс немесе алтын болмаған, олар теңге, ширек және жарты долларға қолданылатын мыс-никель қоспасынан жасалған. Бұл монеталарды тозуға өте төзімді еткен, және кішкентай номиналды монеталар сияқты, олар көп қолданылған кезде де жылтырлығын сақтайды. 1971 жылдан 1976 жылға дейін Монета жасау орталығы коллекционерлер нарығына бағытталған 40% күмістен тұратын долларларды да шығарды. 1971–1974 жылғы монеталар сынақ немесе айналымға шығарылғандығына байланысты қоңыр қораптарда немесе көк қаптамаларда сатылды. Келесі екі жылда сәл өзгеше Екі жүз жылдық жиынтықтар шығарылды. Барлық монеталар әлі де кең таралған. Монеталар өте танымал болған жоқ, себебі олардың үлкен көлемі мен салмағы оларды алып жүруге қолайсыз еткен, сондай-ақ оларды қабылдайтын автоматтары өте аз болды. Олар ең көп казиноларда қолданылды, және көптеген АҚШ казиноларындағы бір долларлық жетондардың мөлшері мен салмағы осы монеталарға ұқсас. Монеталар қолданыстан алынар алдында, олар әлі де заңды төлем құралы болып табылады (кейде банктерде сұраныс бойынша алуға болады), көптеген казинолар өз жетондарын жасамай, Эйзенхауэр долларын қолданды.

Сюзан Б. Энтони доллары (19791981; 1999)

1979 жылдан 1981 жылға дейін және 1999 жылы қайтадан Антони доллары әйелдердің сайлау құқығы үшін күрескен белсенді Сьюзан Б. Энтонидің суретімен шығарылды (дизайнын Фрэнк Гаспарро жасаған). Осылайша Энтони АҚШ айналымдық монеталарында бейнеленген алғашқы тарихи әйел тұлға болды. Бұрынғы көптеген айналымдық монеталарда бейбітшілік немесе бостандық сияқты аллегориялық бейнелер арқылы әйелдердің суреттері болған; Испания королевасы Изабелла 1893 жылғы Колумбия көрмесіне арналған шилің монетасында бейнеленген, бірақ бұл монета жалпы айналымға арналмаған. Антони доллары, Эйзенхауэр доллары сияқты, мыс-никель қоспасынан жасалған. 1981 жылғы монеталар коллекционерлерге арналған, бірақ кейде айналымға да түседі. Антони доллары түсі, мөлшері және дизайнының ұқсастығынан жиі шиліңмен шатастырылатын. Ол ешқашан танымал болған жоқ және 1981 жылдан кейін өндірілісі тоқтатылды. 1999 жылы ол қайтадан соғылды, себебі қазыналықта монета қоры азайған еді, ал Сакагева долларының өндірісіне әлі бір жыл қалған болатын. Монеталардың қоры жеткілікті болғанымен, олар көбінесе сауда автоматтарында, қоғамдық көлік жүйелерінде және почта бөлімшелерінде кездесетін.

Американдық күміс бүркіт (1986 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

Американдық күміс бүркіті – АҚШ-тың ресми күміс тас монетасы. Оны Адольф А. Вайнман мен Джон Мерканти жобалаған, ал АҚШ Монетханасы оны алғаш рет 1986 жылғы 24 қарашада шығарған. Ол тек бір троя унциясы салмақта соғылады, номиналды құны бір доллар және құрамында 99,9% таза күмістен бір троя унциясы бар екені кепілдендірілген. Ол 99-61 мемлекеттік заңының II тармағында (Liberty Coin Act, 1985 жылғы 9 шілдеде бекітілген) және (e) (h) бөлімінде ресімделген. Оның құрамы, салмағы және тазалығы АҚШ Монетханасымен сертификатталған. Күміс тас монетасының құйма нұсқасынан өзге, АҚШ Монетханасы монета коллекционерлері үшін сынап нұсқасын және айналымға енгізілмеген нұсқасын да шығарды. Күміс бүркіті үш монета соғу орындасында өндірілді: Филадельфия, Сан-Франциско және Вест-Пойнт. Американдық күміс бүркіті күміс тас монетасы Жеке зейнетақы шотына инвестициялау үшін қолданылуы мүмкін.

Сакагева доллары (2000 қазіргі)

Сакагев доллары 1997 жылы Конгресс бекітті, себебі 1981 жылы соңғы рет шығарылғаннан бері сақталған Энтони долларларының қоры азайғалы жатқан еді. Бұл монеталардың негізі мыстан жасалған, ал беті мангандан жабық. Сакагев долларын өндіруді ұзарту кешігуі Сьюзан Б. Энтони долларының 1999 жылғы соңғы шығарылымына әкелді. Доллар монеталары көбінесе айналымда қолданылмайды. Бұрын АҚШ почта қызметінің (USPS) марка сату автоматтарында қолма-қол ақша ретінде берілетін, бұл аз, бірақ маңызды сұраныс тудырды. Бірақ USPS 2011 жылға дейін барлық автоматтарынан бас тартты. Олар Бостон және Нью-Йорк метросындағы билет автоматтарында да қолданылды. 1998 жылы АҚШ Монета жасау орталығы жаңа доллар үшін шектеулі дизайндық байқау ұйымдастырды, онда 23 суретші аверсте (беткі жағында) Сакагевьяның және реверсте (сыртқы жағында) американдық ақбас бүркіттің суретін салуға шақырылды. 1998 жылдың қараша айында Вашингтондағы Каса Итальяна залында 123 жобадан тұратын көрме ұйымдастырылып, көпшіліктің және жеке тұлғалардың пікірлері алынды. Жобалар суреттер, эскиздер, мүсіндер және қалыптан жасалған үлгілер түрінде ұсынылды. Аверстің дизайнын суретші Гленна Гудакер жасады. Сакагевьяның нақты суреті болмағандықтан, Гудакер Нью-Мексико университетінің студенті, шошон тайпасынан шыққан Рэнди-Ли Хэдоу Тетонды монетаның үлгісі ретінде пайдаланды. Қазіргі кезде айналымда шамамен 1 миллиард Сакагевья монетасы бар, ал қоймада 250 миллионға жуық монета сақталған. АҚШ Монета жасау орталығы 2001 жылғы шығарылымнан кейін Сакагевья долларын өндіруді қысқартты, себебі жеткілікті қоры бар еді. 2002 жылдан 2008 жылға дейін Сакагевья доллары коллекционерлерге арналған, айналымға шығарылмаған орамалар, монета жинақтары және сынақ жинақтары түрінде сатылды. Бірақ ол 2009 жылы жаңа америкалық сериясы енгізілгенге дейін қайтадан айналымға шығарылмады. Монета жасау орталығы монетаның мөлшері, салмағы және электромагниттік қасиеттерін Энтони долларымен бірдей етіп жасады, бірақ оны алтын түсті етті. Көптеген монеталардан айырмашылығы, таңдалған қорытпа айналымда тез тозады, мыс сияқты, алтын түсін жоғалтады, бірақ беті жоғары жерлерде "патина" жиі сүртіліп, жылтырлығы сақталады. Кейбіреулер қараюды кемшілік деп есептесе, Монета жасау орталығы бұл әсер монетаға "көнеленген" түс береді, Сакагевья мен баласының бейнесін анық көрсетеді және көлемділік қосады деп санайды. Бұл монета АҚШ доллары ресми валюта болып табылатын Панамада да қолданылады. 2007 жылдың 20 қыркүйегінде АҚШ Монета жасау орталығы "Түпкілікті американдықтар мен үнді тайпаларының АҚШ дамуына және тарихына қосқан үлесін" еске алу үшін реверсі өзгертілген Сакагевья долларының сериясын жобалауды бастады. 2009 жылдан 2012 жылға дейін әрқайсысы бір жылға арналған төрт түрлі монета шығарылды. Бірінші америкалық сериясының монетасы 2009 жылдың қаңтарында шығарылды, реверсінде үш әйелдің тұқымдарын себуші америкалық әйел бейнеленген, бұл үнді тайпаларының егіс шаруашылығына қосқан үлесін көрсетеді. Президенттік доллар сияқты, монетаның шығарылған жылы, монета таңбасы және E Pluribus Unum деген ұран монетаның шетінде, ал емес аверсінде немесе реверсінде жазылған, бұл дизайнға көбірек орын береді. 2009 жылға дейінгі президенттік доллардан айырмашылығы, "In God We Trust" аверсте сақталған, ал шетіндегі бос орынды он үш колонияны бейнелейтін он үш жұлдыз толтырады. Сонымен қатар, айналымдағы АҚШ монеталарының басқа номиналдарынан айырмашылығы (бірақ президенттік доллар сияқты), монетаның құны реверсте сандармен көрсетілген. Конгресс қабылдаған заңға сәйкес, Президенттік доллар бағдарламасы кезінде әр жылы шығарылған доллар монеталарының 20% жаңа дизайнды бейнелейтін Сакагевья доллары болуы керек. 2010 жылдың қаңтарында серияның екінші реверс дизайны шығарылды, оның тақырыбы "Үкімет" және "Бейбітшілік ағашы". 2010 жылғы Сакагевья долларының реверсінде Хиавата белдеуі және бес жебе біріктірілген, "Хауденосауне" деген жазу бар, бұл ирокез конфедерациясының синонимі, "Ұзын үйдің халқы" дегенді білдіреді. Реверстің төменгі жағында "Ұлы бейбітшілік заңы" (ирокез конфедерациясының конституциясы) деген жазу бар. Ұлы бейбітшілік заңы АҚШ Конституциясының үлгісі ретінде пайдаланылды. Белдеудегі төрт байланыс ирокез конфедерациясының бес тайпасының төртеуін бейнелейді, атап айтқанда могавк, онейда, каюга және сенека тайпаларын. Белдеудің ортасындағы Шығыс ақ қарағайы бесінші тайпаны, оныңндага тайпасын көрсетеді және Бейбітшілік ағашын бейнелейді.

Президенттік доллар монеталары (20072016; 2020)

2005 жылдың желтоқсан айында Конгресс АҚШ-тың бұрынғы президенттерін құрметтейтін 1 долларлық монеталардың жаңа сериясын жасауға шешім қабылдады. 2007 жылы төрт түрлі дизайндағы президенттік монеталар шығарылды. Жыл сайын тағы төрт үлгі шығарылады, олар президенттерді қызмет еткен кезеңі бойынша құрметтейді. (Гровер Кливленд екі монетада бейнеленген, өйткені ол екі рет қатарынан емес, қызмет етті.) Президенттік 1 долларлық монета туралы заң доллар монеталарына жаңа қызығушылық туғызуды көздейді, мысалы, 50 штаттық кварталдар бағдарламасында болғандай. Шығарылған доллар монеталарының кем дегенде үштен бірі әлі де Сакагева монеталары, ал қалғандары жыл сайын шығарылатын төрт президенттік монетаны құрайды. Федералды заңға сәйкес, тірі президенттің немесе екі жылдан аз уақыт бұрын қайтыс болған президенттің суреті салынған монеталар шығарылмайды. Президенттік доллар монетасы Сакагева долларымен бірдей өлшемде және құрамында. "Құдайға сенім артамыз" деген жазу, шығарылған жыл және монета соғылған орынның белгісі монетаның шетінде орналасқан. Джордж Вашингтонды құрметтейтін алғашқы доллар 2007 жылдың 15 ақпанында айналымға шықты. Бірақ, 2007 жылдың 26 желтоқсанында қабылданған заң "Біз Құдайға сеніп отырмыз" деген жазуды монетаның шетінен беткі жағына көшірді. 300 000 000 монетадан соғылған монеталардың шамамен 80 000-ында шеткі жазудың жоқтығы байқалды, бұл монетаның шетін тегіс етеді. Осы жазудың ішінде "Біз Құдайға сенім артамыз" деген сөздер болғандықтан, бұқаралық ақпарат құралдары оны "құдайсыз" монета деп атады. Бұл туралы бұрын кеңінен хабарланған, бірақ жалған қате – шеткі жазудың кері бұрылып басылғаны туралы мәлімдеме. Шеткі жазу монета соғылған кезде бірден пайда болмайды, сондықтан оның бағыты кездейсоқ болуы мүмкін, бірақ сынақ монеталарында (Proof Coins) дата мен жазу дұрыс бағытта болады.

Американдық инновациялық доллар монеталары (20182032)

2018 жылдың 20 шілдесінде президент Дональд Трамп «Америка инновациялық 1 долларлық монеталар туралы» заңға қол қойды. Бұл бағдарлама 2019 жылдан 2032 жылға дейін әр жыл сайын төрттен жаңа монета шығаруды көздейді, «инновацияны және инноваторларды құрметтеу мақсатында АҚШ-тың 50 штаты, Колумбия округі және бес аумағы – Пуэрто-Рико, Гуам, Американдық Самоа, АҚШ Виргин аралдары және Солтүстік Мариана аралдары үшін 1 долларлық монеталар шығару арқылы». 2018 жылдың желтоқсан айында елдегі алғашқы патентке қол қойған Джордж Вашингтонды еске түсіретін тақырыптық монета шығарылды. Қазіргі таңда монеталар тек коллекционерлер үшін ғана соғылуда.