Кіріспе

850 акрлық қоғамдық саябақ

Брэдгейт паркі (,/b//r//æ//d//g//ə//t/) – Англияның Лестершир графтығындағы Чарнвуд орманындағы қоғамдық саябақ, Лестер қаласының солтүстік-батысында орналасқан. Парк Ньютаун Линфорд, Ансти, Кропстон, Вудхаус Ивс және Суитленд ауылдарының арасында жатыр. Лин өзені парктің ішінде ағып өтеді және парктің бір бөлігінде салынған Кропстон су қоймасына құяды. Солтүстік-шығысында Свитленд орманы орналасқан. Парктің екі белгілі нысаны – Олд Джон және соғыс ескерткіші – екеуі де контурдың үстінде орналасқан. Парк 399,3 гектарлық Брэдгейт паркі мен Кропстон су қоймасы арнайы ғылыми маңызы бар жердің бір бөлігі болып табылады, ол биологиялық және геологиялық критерийлер бойынша белгіленген. 2017 жылдың сәуір айында болған өрттен кейін, Брэдгейт қорының иелері барлық келушілердің өрт қаупіне сезімтал болуын қалады, бірақ маусым айында болған тағы бір өрт көне емен ағаштарының бірін қиратты.

Тарих

Қазіргі Брэдгейт паркі деп белгіленген аймақ, Чарнвуд орманын айнала қоршаған көптеген саябақтардың бірі болған. Орта ғасырлардан бері ол Гроби иелігінің бір бөлігі болып келді. Эдуард Исповедник тұсында бұл жерге Ульф деген жер иесі иелік еткен. Лестершир және оның төңірегіндегі тағы 100-ге жуық иелікпен бірге, бұл иелік 11 ғасырда Уильям I-ге шайқаста көмектескені үшін Хью де Грандменилге сыйға берілді. Брэдгейт атауының скандинавиялық немесе англосаксон тілдерінен шыққандығы айтылады, ол тиісінше "кең жол" немесе "кең есік" деген мағынаны білдіреді. Грей әулеті оны келесі 500 жыл бойы сақтап келді, ал 19 ғасырда аптаның бірнеше күні халыққа ашылды. 1928 жылы Чарльз Беннион оны сатып алып, паркте орналасқан тақташада жазылғандай, "Лестершир халқының тыныш демалысы үшін өз табиғи күйінде сақталсын" деп тапсырды.

Ортағасырлық елендер паркі

Бастапқыда саябақ тік емен қақпақтарымен жабдықталған, жағалау мен арықтан тұратын қоршаумен қоршалған. Бұл алғашқы арықтар Кіші Матлок шатқалының шығысында Лин өзенін кесіп өтеді. Қоршалған үйінде тұратын паркер, Гроби мырзалығының иесі үшін аң аулауға арналған елендерді бағып, күткен жалғыз адам болды. Сэр Томас Грей 1530 жылы қайтыс болды, ал оның орнына король Генрих VIII-нің кіші қарындасы Мэри Тюдорға үйленген, 3-ші Дорсет графы Генрих келді. Олардың қызы, Леди Джейн Грей, шамамен 1537 жылдың қазан айында Брэдгейт үйінде дүниеге келді. 1553 жылдың шілдесінде, он бес жасқа толғанда, Нортумберленд герцогы (оның күйеуінің әкесі) оны Мэри Тюдорға қарсы Англия мен Ирландияның патшайымы деп жариялады. Алайда Мэриге қолдау көп болды, және Лондонның лорд-мэрі 19 шілдеде Мэриді патшайым деп жариялағаннан кейін Нортумберленд герцогы барлық қолдауын жоғалтты, ол, оның ұлы және Тоғыз күндік патшайым аталған Леди Джейн Грей, мемлекетке қарсы қылмыс жасады деген айыппен басы кесілді. Брэдгейттегі емен ағаштары Леди Джейннің өлімімен бірге кесілген деген ұзақ жылдардан бері келе жатқан дәстүр бар. Ағаштарды кесіп тастау – бұрынғыдай, содан кейін де қолданылған тәжірибе, себебі ол жаңа өрмелерді бұғылардан алыс, биікке ұстады және ежелгі ағаштардың ұзақ өмір сүруіне мүмкіндік берді. 1554 жылғы саябақ қызметкерлері осы амалға ерекше мән бергені белгісіз.

Ескі Джон

Парктегі ең биік төбенің басында "Олд Джон" деп аталатын ескерткіш орналасқан. 1784 жылы Грейлер салған бұл ескерткіш, жергілікті аңыз бойынша, болашақ алтыншы Стамфорд графының 21 жылдығы тойлағанда өрт сөндіру кезінде қаза болған Джон есімді қызметкердің құрметіне салынған. Мұнараның қабырғасындағы тас жұмысы тұтқаға ұқсатып өзгертілген, мүмкін Джонның сыраға құмар екенін білгендіктен. Алайда, Джон 1786 жылға дейін 21 жасқа толмаған, ал 1745 жылғы картада бұл төбе "Олд Джон" деп көрсетілген. 19 ғасырда мұнара жетінші граф жасаған ат жарысының жаттығу жолына қарау үшін пайдаланылған. 2001 жылы Брэдгейт Парк қоры ғимараттың дизайнын сауда белгісі ретінде тіркеді, ал 2018 жылы жергілікті суретшіге оның суреттерін сатуды жалғастырса, оларға төлеу керектігін хабарлады.

Кропстон су қоймасы

Кропстон су қоймасы 1871 жылы саябақтың оңтүстік-шығыс бұрышында салынды, осының салдарынан бас күзетшінің үйі су астында қалды. Саябақ арқылы өтетін Лин өзені бойында бірнеше тоғандар жасалды, бұл лайдың су қоймасына жеткенге дейін шөгуіне жағдай жасады. 5 миль, 4 фрлонг және 1,4 шынжыр (chain) ұзындығындағы темір жол Ньютаун Линфордтан басталып, Шит Хеджес Вуд арқылы, Брэдгейт жолының астынан өтіп, содан кейін Кропстон арқылы Тюркастон ауданындағы Ұлы Орталық магистральмен қиылысатын жерге, Ротли темір жол станциясының солтүстігіне дейін салынбақ болды. Бұл жобаны қолдағандардың айтуынша, желінің басты мақсаты жолаушыларды тасымалдау еді. Бірақ шындығында, жобаның иелері жаңа темір жолдың Шит Хеджес карьерінен гранитті Ұлы Орталық темір жолына тасымалдауын және Брэдгейт паркінде карьерлер ашуға мүмкіндік беруді көздеген. Алайда, бұл ұсыныс күшіне енбеді, себебі 20 наурызда өткен мәжілістегі Комиссия комитеті темір жол салудың мақсаттылығын дәлелдейтін аргументтердің жеткіліксіз екенін анықтады.

Қоғамдық саябақ

1905 жылы Стемфордтың 7-ші графының жесірі қайтыс болғаннан кейін, егіндік графтың немересі Артюр Данкомбқа мұрагерлікпен қалдырылды. Парк Грейлердің қолында болған кезде оған кіру мүмкіндігі шектеулі болды. 1928 жылы Брэдгейт үйінің қираған қалдықтары бар ежелгі Елік паркі бүкіл Грей иелігінің сатылуына қосылды және паркті жергілікті кәсіпкер және Британдық Біріккен аяқ киім машиналарын құрған Чарльз Беннион сатып алды, ол оны Лестершир халқына мәңгілікке сыйлады. Ескі Джон және парктегі басты жолға орнатылған тақташалар осы сыйлықты еске салады. Беннионның ұлы кейіннен оған іргелес жер телімін сыйға тартты, ал 1936 жылы қалалық кеңес парктің жанындағы 46,5 акр жерді сатып алды. Жақын орналасқан Суитленд орманы бұрын 1921 жылы Лестердегі ағаш саудагері Уильям Гимсонға сатылды, ол ағаштарды коммерциялық мақсатта кесіп бастады, содан кейін жерді құрылыс учаскелеріне бөлу үшін біртіндеп тазартуды жоспарлады. Геологиялық, табиғат тарихы және өнеркәсіптік тарихы тұрғысынан маңызды бұл ежелгі орманның жоғалуына байланысты туған алаңдаушылықтардан кейін, 1925 жылы Лестер Ротари клубы Уильям Гимсонмен бірлесіп, осы орманды "ұлттық мұра" ретінде сақтап қалу және демалыс үшін халыққа қолжетімді ету мақсатымен сатып алды. Ротари клубы Swithland Wood Trust-ты құрды, аумақтың қоршауын жөндеп, жаңартты, тұрақ орнатып, жолдарды қалпына келтірді, ал бастапқы сатып алу, қоршау және ландшафтық жұмыстарға шамамен 6000 фунт стерлинг жұмсады. Клуб Swithland Wood-ты 1925 жылғы 2 тамыздағы банктік демалыс күнінде жұртшылыққа ашты. 1928 жылы клуб Суитленд шіркеуімен бірлесіп, орман ішінде жыл сайынғы көкқызғыш гүлдерге арналған қызметті ұйымдастыра бастады. 1929 жылғы 29 желтоқсанда округтік кеңес пен Ұлттық қор ұсынған сенімділермен басқарылатын Брэдгейт паркі қайырымдылық қоры құрылды. Чарльз Беннионның Брэдгейт паркін сатып алып, сыйға тартуын басқару үшін. Брэдгейт паркінің ресми ашылуы болмағанмен, көп ұзамай 1929 жылы ол жұртшылыққа қолжетімді болды. 1931 жылы, Брэдгейт паркі сенімі толыққанды жұмыс істегеннен кейін, Ротари клубы округтік кеңеске және сенімділерге екі мүлікті және қайырымдылық ұйымдарын Брэдгейт паркі сенімімен біріктіру мүмкіндігі туралы өтініш жасады, және бұл 1931 жылы аяқталды. Қазіргі уақытта парк Брэдгейт паркі және Суитленд орманы қайырымдылық қорымен басқарылады, ал оның сенімділерін Лестершир округі кеңесі, Лестер қалалық кеңесі және Ұлттық қор тағайындайды. Қайырымдылық комиссиясының келісімімен, қайырымдылық ұйымы Брэдгейт паркі сенімі деген қысқаша жұмыс атауын қабылдады.

Азаматтық енші

Бұрын бұл қосымша приходтық аудан болған, 1858 жылы Брэдгейт паркі жеке азаматтық приходқа айналды. 1884 жылдың 25 наурызында приход таратылып, Ньютаун Линфорд, Ансти және Ульверскрофтпен біріктірілді. 1881 жылы приходта 6 адам тұрған.

Геология

Брэдгейт паркінде көрінетін геология Англиядағы ең көне (Прекамбрийге дейінгі) қазбалар бар тау жыныстарынан бастап ең жас (Квартер) дейін қамтиды. Бұл тау жыныстары мұхиттан көтерілген жанартаулар, жер астында аққан магма, тропикалық шөлдер және мұздықтар сияқты әртүрлі жағдайларда қалыптасқан. Парк ішіндегі тау жыныстары Лин өзенінің аңғарлары мен Ескі Джон төбесіндегі беткей жартастар мен шұңқырлар түрінде кеңінен таралған. Олардың арасында Батыс Еуропадағы белгілі ең ертедегі жануарлар тіршілігінің дамыған түрлері сақталған тау жыныстары бар.

Кэмбрийге дейінгі жыныстар

[[Сурет: Брэдгейт паркі геологиялық картасы.png|thumb|Брэдгейт паркінің геологиялық картасы, шамамен 560 миллион жыл бұрын қалыптасқан. Әртүрлі қабаттар кейіннен тереңге көміліп, суретте көрінетін қатты, тікенекті жартастарды ашыққа шығару үшін ұзақ тау құрылысы (орогенез), қызу, қысым және үстіңгі материалдың эрозиясына ұшырады. Бикон-Тұңқыр формациясының үстінде, бірақ оңтүстікке қарай төбеден сәл төмен орналасқан Брэдгейт формациясының қабаттары бар, олардың ең танымалсы – Слайдинг Стоун Слапп Бреччия тау жыныстары. Олд Джонның астындағы жартастардың тізбегін құрайтын бұл қабатталған саз тастар, негізінен жанартаулық шығу тегі бар құмтас қабаттарынан тұрады. Қабаттар айтарлықтай бұрылып, қисайтылып, бүгілген. Көптеген күрделі бүгілулер мен "сағу" үлгілері шөгінділер біртұтас болмаған және суға толы болған кезде пайда болды деп есептеледі, ал кейіннен жоғары көтерілген тау жыныстарының эрозиясымен ашыққа шықты. Диорит – Лин аңғары бойында, Кіші Матлок шатқалы арқылы және Брэдгейт үйінің жанында көрінетін жартастар мен тас блоктары. Бұл – ірі блоктық жартастар. Қазір кіреберістегі хабарламалар иесіздерді басты жаяу жолына жақын белгіленген аймақтарда тізгішпен ұстауға кеңес береді. Иесіздерге парктің 75% аумағында тізгішсіз жүруге рұқсат етіледі, егер олар тиімді бақылауда ұсталса және бұғыларды мазаламаса. Daily Telegraph газеті Брэдгейт туралы мақала жариялады, онда елен туралы есімдер айтылмаса да, осы мәселеге тоқталды.

Кафе және ақпараттық орталықтар

2016 жылдың шілдесінде Брэдгейт үйінің шығысындағы басты жолдан алшақ орналасқан Елік қора ғимаратында, қолданыстағы кафеге қосымша келушілер орталығы ашылды. Геология бөлімінде парктің вулканизм, мұздық тозу және Эдиакара фаунасының қоныстану кезеңдерінде қалыптасуы туралы мәліметтер келтірілген. Сондай-ақ, кейіннен құрлықта өмір сүрген кесірткелердің іздері де көрсетілген. Археология бөлімінде Лестер университетінің 2014 жылдан бастап жүргізіп келе жатқан жұмыстары ұсынылған, сондай-ақ 14 500 жыл бұрынғы Кресвелл мәдениетіне жататын орындардың куәліктері бар. Парктің ортасындағы Deer Barns кафесі аптаның жеті күні жұмыс істейді және сэндвичтер, тосттар, жакет картоп, сондай-ақ басқа да суық тағамдар мен ыстық және суық сусындар ұсынады. 2021 жылдан бастап Ньютаун Линфорд тұрақ орнында сыртқы оператор басқаратын кафе де бар.

Қол жеткізу

Қысқы пейзажға күн сәулесі түсіп тұр.

Көлік

Pay&Display автокөлік тұрақтары Hallgates кіреберісінде және Hunts Hill (Олд Джонның жанында, парктің жоғарғы бөлігінде) орналасқан. Ньютаун Линфордта автоматты номерді тану жүйесі (ANPR) қолданылады, ал келушілер шығарда төлейді. Парк жыл бойы күн шығудан күн батуға дейін ашық, бірақ аумақтан өтетін жаяу жолдарының арқасында, іс жүзінде парктің кіруі әрқашан ашық болады.

Автобус

125 нөмірінің шектеулі бағыты Ньютаун Линфорд кіреберісінен дүйсенбіден сенбіге дейін қатынайды, ал Arriva 29B жексенбі күні сирек рейстермен жүзеге асырылады. Екеуі де Лестер қалалық орталығы мен Коулвиллге қатынайды.

Жүру

Бір жол Линк-роудтағы автобус аялдамасының тіке қарсысында, Кропстон-роуд пен Хейзелхед-роуд аралығында орналасқан. Бұл жол Линк-роудтан белгіленген және парктің негізгі бөлігіне кірмес бұрын бірнеше даладан өтеді. Тағы бір балама жол, бас жолға қосылатын, ауылдың шетінен, Брэдгейт-роудтағы соңғы үйлердің қасындағы жерден қолжетімді.

Велоспорт

Парк Лестер қаласының орталығына велосипедпен оңай жете аласыз.