Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Паб жетондары немесе таверна жетондары (Ұлыбритания мен Ирландияда осылай аталады) немесе бар жетондары немесе читтер (АҚШ-та қолданылатын атау) – ішімдік орындарында қолданылатын экзономияның бір түрі.
Pub tokens or tavern tokens (as they are known in Great Britain and Ireland) or bar tokens or chits (United States usage) are a form of exonumia used in drinking establishments.
Қолданылуы
Ұлыбританияда, Ирландияда және АҚШ-та 17-20 ғасырларда қоғамдық үйлер кейде болашақта ішімдіктер үшін төлем ретінде қолданылатын таңбаларды шығарды. Бұл таңбалар көбінесе бір-бірін жақсы білетін шағын отбасылық барларда пайдаланылды. Олар сондай-ақ салондар мен қонақүйлердегі барларда да қолданылды. Достарына ішімдік сатып алушы адамға бармен ішімдік ішіп отырғандарға таңба беріп, ішімдік ақысын толығымен алып отырды. Иесі дереу ақшаны жинап алып, ішімдік ішкендерге кейінірек пайдалану үшін таңбаны қалдыратын. Таңбаны жасау құны ішімдіктің бағасынан арзан болғандықтан, бар иесіне айтарлықтай пайда әкелді. Кейде ішімдік ішкендер таңбаны үйге алып кететін, бірақ қайта әкеліп беруді ұмытып кететін. Осы себепті бар иелері таңбаларды жақсы көретін және олар дерлік барлық ішімдік орнында табылған. Таңбалар сонымен қатар, ішімдіктің бағасы жұп емес болған жағдайда, ақша ретінде де қолданылды. Мысалы, Америкада көп жыл бойы екі ішімдіктің бағасы 25 цент болды, яғни әрқайсысы 1 бит (12,5 цент). Сондықтан бір биттік номиналдағы таңбалар да бар. Алғашқы таңбалар көбінесе латунь немесе алюминийден жасалған, олардың үстінде пабтың аты немесе әріптері жазылған, осылайша оларды басқа жерде қолдануға болмайтын. Көбінесе, паб иесінің аты да жазылған. Бұл паб иесі ауысқанда, жаңа иесінің ескі таңбаларды қабылдауға міндетті болмауын қамтамасыз етті. Көптеген шағын отбасылық барлар бүгінге дейін таңбаларды қолданып келеді, бірақ қазіргі заманғы таңбалар көбінесе пластиктен жасалады (латунь және алюминий таңбалар да жасалады, бірақ олар қымбат болғандықтан, сирек қолданылады). Көптеген таңбаларда тек аттары немесе әріптері болды және олардың қайда жасалғаны белгісіз болғандықтан, оларды «мавериктер» деп атады. Таңба зерттеушілері көптеген сағаттар бойы маверик таңбаларын нақты орнына анықтауға тырысады, себебі сол қаланың коллекционерлері осы таңбаларды іздейді. Белгісіз маверик таңбаларының құны минимал, ал кейбір анықталған таңбалардың құны жүздеген долларға жетеді. Паб немесе бар таңбалары туралы кітаптар көбінесе ел немесе штат бойынша жазылады. Барлық штаттарда зерттеу жүргізілмеген, ал кейбір штаттардың каталогтары қазірде басылымнан тыс.
In Great Britain, Ireland and the US, during the 17th to 20th centuries, public houses sometimes issued tokens which could be used in payment for future drinks. These tokens were sometimes used in small, family bars where patrons knew each other. They were also used in saloons and hotel bars. When buying a round of drinks for friends, the bartender would give a token to those patrons already having a drink, and collect the full sum from the round buyer. The owner would collect immediately, and the drinkers would have a token for later use. As the token cost less to produce than the value of the drink, there was a significant profit to the bar owner. Sometimes, drinkers would take the token home, and forget to bring them back. This has been cited as the reason bar owners loved tokens, and they were found in virtually every drinking establishment. Tokens were also used as change, where the price of the drink was odd. For example, in America for many years, drinks were two for 25 cents, or one bit (12.5 cents) each. Thus tokens exist with one bit denominations. The early tokens were usually made of brass or aluminum and would have the name or initials of the pub on them, so that they could not be used anywhere else. Often, they had the landlord's name on them as well. This ensured that, when the pub changed hands, the new landlord would not have to honor old tokens. Many small, family bars still use tokens today, but modern tokens are generally made of plastic (brass and aluminum tokens are still made, but as they are more expensive, are less used). Many tokens only had names or initials, and are known as mavericks, as their location is often unknown. Token researchers spend many hours attempting to identify maverick tokens to a specific location, as attributed tokens are therefore desired by collectors of that town. Unidentified maverick tokens are worth minimal sums, where some identified tokens can be worth up to hundreds of dollars. Books on pub or bar tokens are generally by country or state. Not all states have been researched, and some state catalogs are out of print.