Заңсыз ішімдік сататын орындар мен көне стильді барлар
Speakeasy
Спикизи – заңсыз алкоголь сататын, немесе 1920-1933 жылдарғы құрғақ заман стилін қайта жасайтын барлар. Құрғақ заман, спикизилер тарихы туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Алкогольді сусындарды заңсыз сататын орын; қазіргі кезде ретро стильдегі барлар. Құрғақ заманның (Prohibition) алкоголь сататын мекемелері.
Establishment that illegally sells alcoholic beverages; now, retro style bars
Prohibition era liquor establishments
Спикези, сонымен қатар "соқыр шошқа" немесе "соқыр жолбарыс" деп те аталады, алкогольді сусындарды заңсыз сататын мекеме еді. Бұл термин тарихи спикезилердің ерекшеліктерін қайта жасайтын ретро стильдегі барларды да білдіруі мүмкін. Спикези барлары АҚШ-та Құрғақ заман кезеңінде (1920-1933 жылдар, кейбір штаттарда одан да ұзақ) кеңінен танымал болды. Ол кезде АҚШ Конституциясының он сегізінші түзетуіне сәйкес алкогольді сусындарды сату, өндіру және тасымалдау (контрабанда) бүкіл АҚШ-та заңсыз болды. 1933 жылы Құрғақ заман аяқталғаннан кейін спикезилер көбінесе жойылды. Спикези стилі 2000 жылы Milk & Honey барының ашылуымен басталды.
A speakeasy, also called a blind pig or blind tiger, was an illicit establishment that sold alcoholic beverages. The term may also refer to a retro style bar that replicates aspects of historical speakeasies. Speakeasy bars came into prominence in the United States during the Prohibition era (1920–1933, longer in some states). During that time, the sale, manufacture, and transportation (bootlegging) of alcoholic beverages was illegal throughout the United States, due to the Eighteenth Amendment to the United States Constitution. Speakeasies largely disappeared after Prohibition ended in 1933. The speakeasy style trend began in 2000 with the opening of the bar Milk & Honey.
Этимология
1823 жылы жарық көрген британдық сленг сөздігінде "жасырын орын" деген мағынаны білдіретін "жасқанбас сөйлейтін дүкен" деген тіркес пайда болды. "Спикизи" термині 1837 жылдан бұрын пайда болған, Австралиядағы Сидней Herald газетінде "Боро Крик" аймағындағы "слай-грог дүкендері" "спикизи" деп аталатындығы туралы мақала жарияланған. АҚШ-та бұл сөз 1880 жылдары қолданысқа енді. 1889 жылғы 21 наурыздағы газет хабарында "жеңіл сөйлеу" Питтсбург аймағындағы Пенсильвания штатының Маккиспорт қаласында "лицензиясыз сатуға арналған салонды" атау ретінде көрсетілген. Спикизилердің аталғанының себебі – полицияға немесе көршілерге ескерту жасамау үшін, мұндай орын туралы жұрт алдында немесе ішінде үндемей сөйлеу қажеттігі болды. АҚШ-тағы ертерек қолданылғанды ескермесе де, кең таралған американдық әңгіме бұл терминді 1880 жылдары Маккиспортта лицензиясы жоқ бар иесі Кейт Хестерге байланыстырады. Ол шулы клиенттеріне биліктің назарына ілікпеу үшін "жеңіл сөйлеуге" шақырған екен. Көп жылдар өткен соң, Америкада тыйым салынған кезеңде "спикизи" заңсыз ішімдік алуға болатын орынды атауға айналды. Спикизилерді атау үшін әртүрлі терминдер пайда болды. "Соқыр шошқа" және "соқыр жолбарыс" терминдері 19 ғасырда АҚШ-та туындады. Бұл терминдер алкогольді ішімдіктерді заңсыз сататын орындарға қолданылды және олар бүгінге дейін қолданылып келеді. Мекеме иесі (мысалы, салон немесе бар) клиенттерден бір қызығушылықты көру үшін (мысалы, жануарды) ақы алып, содан кейін "сыйлық" ретінде алкогольді ішімдік ұсынатын, осылайша заңды айналып өтетін. Ең қиын жағдайларда Гренландия шошқаларын және басқа да ерекше жануарларды көрсететін, шошқаны көру үшін 25 цент алып, тегін джин коктейлімен қамтамасыз ететін. Олар "соқыр жолбарыс" деп аталатын құпия орында, тыйым салудың тікелей себебі болған өте нашар виски ішетін. "Соқыр жолбарыс" заңсыз ішімдік сататын орындарды да білдіретін, онда сатушының кім екені жасырылған. Бір жәшік бильярд салонына ұқсайтын қабырғаға кіреді. Сіз жәшікті шығарып, ақшаңызды салып, қайта тығып, қалағаныңызды шақырасыз, содан кейін жәшікті қайта шығарып, сонда ол "Таза" немесе "Қоспалы" болады, сіз қалағандай. Ешкімді естімейсіз де, көрмейсіз, ал күзетшісі жоқ "соқыр жолбарыс" керемет жұмыс істейді.
The phrase "speak softly shop", meaning a "smuggler's house", appeared in a British slang dictionary published in 1823. The precise term "speakeasy" dates from no later than 1837 when an article in the Sydney Herald newspaper in Australia referred to 'sly grog shops, called in slang terms "speakeasy's" [sic] in this part – Boro Creek.' In the United States, the word emerged in the 1880s. A newspaper article from March 21, 1889, refers to "speak easy" as the name used in the Pittsburgh area town of McKeesport, Pennsylvania for "a saloon that sells without a license". Speakeasies were "so called because of the practice of speaking quietly about such a place in public, or when inside it, so as not to alert the police or neighbors". Although failing to account for earlier usage outside the U. S., a common American anecdote traces the term to saloon owner Kate Hester, who ran an unlicensed bar in the 1880s in McKeesport, supposedly telling her rowdy customers to "speak easy" to avoid attention from authorities. Many years later, in Prohibition era America, the "speakeasy" became a common name to describe a place to get an illicit drink. Different names for speakeasies were created. The terms "blind pig" and "blind tiger" originated in the United States in the 19th century. These terms were applied to establishments that sold alcoholic beverages illegally, and they are still in use today. The operator of an establishment (such as a saloon or bar) would charge customers to see an attraction (such as an animal) and then serve a "complimentary" alcoholic beverage, thus circumventing the law. In desperate cases it has to betake itself to the exhibition of Greenland pigs and other curious animals, charging 25 cents for a sight of the pig and throwing in a gin cocktail gratuitously. [They] are in a mysterious place called a blind tiger, drinking the very bad whiskey for which Prohibition is indirectly responsible. "Blind tiger" also referred to illegal drinking establishments in which the seller's identity was concealed. A drawer runs into a wall of what appears to be a billiard saloon. You pull out the drawer, drop in your change, shove the drawer back, call for what you want and then pull out the drawer again and there it is, "Straight" or "Spiked" just as you'd have it. Nobody is heard or seen, and the blind tiger, apparently without any keeper, works like a charm.
Тарих
Тыйым салу жылдарында, заңсыз болғанына қарамастан, спикизилер көптеп таралып, үлкен танымалдыққа ие болды. Олардың кейбірін ұйымдасқан қылмыстық топтар басқарды. Полиция және тыйым салу бюросының агенттері оларды жиі тінту өткізіп, иелерін мен клиенттерін қамауға алғанымен, спикизилердің жоғары табыс әкелетіні сондықтан, олар дамып өркендеуді жалғастырды. Ұзақ уақыттан соң спикизилер американдық мәдениеттің маңызды бөлігіне айналды. Спикизилердің құрылуымен бірге бірнеше өзгерістер болды, соның бірі – интеграция. Әртүрлі нәсілдегі адамдар – ақтар да, қаралар да – жиналып, тіпті араласып сөйлесті. Адамдар бір-бірімен жақсы қарым-қатынаста болып, аздаған немесе ешқандай дау-жанжалсыз өмір сүрді. Тағы бір өзгеріс – әйелдердің белсенді қатысуы. Көптеген кәсіпкерлер спикизилерін әйелдерді қызықтыру үшін, осылайша табысты арттыру үшін ашты. Әйелдер де спикизи бизнесіне қатыса бастады. Бұрынғы кино және сахна актрисасы Техас Гвинан тыйым салу кезінде 300 Club және El Fey сияқты көптеген спикизилерді ашты. Гвинан клиенттерді "Эй, алаяқтар!" деп күтіп алып, тыйым салу болмағанда ол ештеңе істей алмайтынын мойындады. Оның ең басты бәсекелестері Хелен Морган мен Белл Ливингстон болды. Спикизилер тыйым салу кезінде мәдениетке де әсер етті, олар орталыққа айналды. Фильмдерде алкогольді көрсетуге тыйым салынғанымен, кейбіреулер американдықтардың өмір салтын көрсету үшін оны көрсетуді жалғастырды, мысалы, "Біздің биші қыздарымызда" Джоан Кроуфорд спикизидегі үстел үстінде билейтін көрініс. Кейбір спикизилерде сатылатын нашар сапалы контрабандалық алкоголь 19 ғасырдың "классикалық" коктейльдерінен (мысалы, Женевер (тәтті) джинімен жасалған джин коктейлі) айырылып, нашар ай шарабының дәмін жасыруға арналған жаңа коктейльдерге көшуге себеп болды. Бұл дәмін жасыратын сусындар сол кезде "панси" деп аталды (бірақ кейбіреулері, мысалы, Брэнди Александр, қазір "классикалық" деп есептеледі). Спикизилерде сатылатын алкогольдің сапасы иесінің оны қайдан алғанына байланысты өте нашар немесе өте жақсы болатын. Арзан алкоголь көбірек пайда әкелгендіктен, көбінесе оны пайдаланды. Кейде клиенттердің қалаған алкогольін көрсету үшін брендтік атаулар қолданылды. Бірақ кейде брендтік атаулар қолданылғанда, кейбір спикизилер алдап, клиенттерге олар сұраған жоғары сапалы алкогольдің орнына нашар сапалысын берді. Бағасы бір бөтелкеге 4-5 доллар болатын. 2000 жылдары спикизи стильіндегі коктейль-барлар қайта жанданды. 2022 жылы COVID-19 пандемиясы кезінде бұл тақырып қайтадан танымал болды, әсіресе Нью-Йорк қаласында.
Speakeasies, though illegal, were numerous and popular during the Prohibition years. Some were operated by people who were part of organized crime. Even though police and agents of the Bureau of Prohibition would often raid them and arrest their owners and patrons, they were so profitable that they continued to flourish. The speakeasy soon became one of the biggest parts of American culture during this time. Several changes happened as speakeasies formed; one was with integration. People of all races, black or white, would gather together and even mingle. People would mix together and have few or no problems. Another change that occurred was more participation from women. Many businesses would set up their speakeasies to attract women to get more profits. Women also began to insert themselves into the business of speakeasies. Texas Guinan, a former screen and stage actress, opened many speakeasies during Prohibition such as the 300 Club and the El Fey. Guinan greeted customers with "Hey Suckers" and admitted she'd be nothing without Prohibition. Her two biggest competitors were Helen Morgan and Belle Livingston. Speakeasies also affected culture during prohibition, and the speakeasy became a focal point. Films were restricted from depicting alcohol on screen, but some still continued to do so because they felt it showed the way Americans lived, such as the scene in Our Dancing Daughters in which Joan Crawford dances on a table in a speakeasy. The poor quality bootleg liquor sold in some speakeasies was responsible for a shift away from 19th century "classic" cocktails, that celebrated the raw taste of the liquor (such as the gin cocktail, made with Genever (sweet) gin), to new cocktails aimed at masking the taste of rough moonshine. These masking drinks were termed "pansies" at the time (although some, such as the Brandy Alexander, would now be termed "classic"). The quality of the alcohol sold in speakeasies ranged from very poor to very good, depending on the owner's source. Cheap liquor was generally used because it was more profitable. In other cases, brand names were used to specify the liquor customers wanted. However, sometimes when brand names were used, some speakeasies cheated; they lied to their customers by giving them poor quality liquor instead of the higher quality liquor the customer ordered. Prices were four to five dollars a bottle. Speakeasy themed cocktail bars made a resurgence in the 2000s. In 2022, amid the COVID 19 pandemic, the theme again became popular, especially in New York City.
Түрлері
Бастапқыда, спикизи салыстырмалы түрде кішкентай болды және көңіл көтеру шаралары болған жоқ, бірақ біртіндеп өсіп, жаңа ойын-сауық түрлерімен бірге көптеген әртүрлі аймақтарға танымал болып, кеңейді, нәтижесінде тыйым салу кезінде ең ірі бизнеске айналды. Көптеген ауылдарда шағын спикизилер мен "соқыр шошқалар" жергілікті кәсіпкерлермен жұмыс істеді. Бұл отбасылық құпиялар тыйым салу аяқталғаннан кейін де сақталды. 2007 жылы Нью-Йорк штатының Бингемтон қаласындағы "Cyber Cafe West" нысанының аумағында спикизи болған деген күдік туған құпия жер асты бөлмелері табылды. Спикизи жұмыс істеуі үшін үлкен болудың қажеті жоқ еді. "Бір бөтелке мен екі орындықтан артық ештеңе қажет емес еді". Спикизи орнының бір мысалы – Нью-Йорктегі "21" клубы. Бұл 2020 жылға дейін жұмыс істеген, ең танымал спикизилердің бірі. "21" клубы Чарли Бернс пен Джек Криендлерге тиесілі болған бизнес жүйесінің бір бөлігі ғана еді. Олар Гринвичте "The Redhead" деп аталған орынмен бизнесті бастады, кейін "The Puncheon Club" операциясына көшті. "21" клубының ерекшелігі – оның көзге түспеу жүйесі. Бұл бірегей жүйе есік күзетушіге барға қауіп төнгенін ескертуге мүмкіндік берді, ал бар механизм арқылы қарапайым орынға айналды. Спикизи "Bath Club" және "O'Leary's on the Bowery" сияқты орындармен Нью-Йорк қаласының барлық жеріне тарады. "The Bath Club" ерекше болу үшін өз орындарында музыканттарды өнер көрсетуге шақырды. Музыканттар туралы идея спикизи бизнесінің барлық жеріне тарады және көп ұзамай көптеген спикизилерде музыканттар болды.
From the beginning the speakeasy was relatively small with little or no entertainment involved, but through gradual growth it popularized and expanded to many different areas with new additions of entertainment and eventually made the speakeasy one of the biggest businesses during Prohibition. In many rural towns, small speakeasies and blind pigs were operated by local business owners. These family secrets were often kept even after Prohibition ended. In 2007 secret underground rooms thought to have been a speakeasy were found by renovators on the grounds of the Cyber Cafe West in Binghamton, New York. Speakeasies did not need to be big to operate. "It didn't take much more than a bottle and two chairs to make a speakeasy." One example for a speakeasy location was the "21" Club in New York. This is one of the more famous of the speakeasies and operated until 2020. The "21" Club was only part of a series of businesses owned by Charlie Berns and Jack Kriendler. They started the business in Greenwich with a place called "The Redhead" and later moved onto the next operation "The Puncheon Club". The "21" Club was special because of its system to remain under the radar. It was a unique system that used a doorkeeper to send a warning to the bar that it was in danger and the bar would transform into an ordinary place through a mechanism. The speakeasy spread all over New York with businesses such as the "Bath Club" and "O'Leary's on the Bowery". "The Bath Club" had musicians perform in their place to keep it unique. This idea of musicians spread throughout the speakeasy business and soon enough many of them had musicians.