Кіріспе

Ирландия тарихы, әдебиет және портрет суретшісі, сонымен қатар иллюстратор болған Дэниел Маклайз (25 қаңтар 1806 – 25 сәуір 1870) өмірінің көп бөлігін Англияның Лондонында өткізді.

Ерте өмір

Маклайз Ирландияның Корк қаласында (сол кезде Ұлыбритания мен Ирландияның Біріккен Корольдігінің құрамында) Александр Маклиштің (сондай-ақ Маклайш, Маклиш, Макклисс немесе Маклайз деп те белгілі) ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесі бұрын Шотландия таулы аймағының әскері болған, ал кейін былғаушы немесе аяқкиімші болды. Маклайздың білімі өте қарапайым болды, бірақ ол мәдениетке құштар, оқуға жақын және суретші болуға ниеттенді. Алайда, әкесі оны 1820 жылы Ньюэнхэм банкіне жұмысқа орналастырды, онда ол екі жыл қызмет етті, содан кейін Корк өнер мектебінде оқуға түсті. 1825 жылы сэр Уолтер Скотт Ирландияда саяхаттап жүргенде, жас Маклайз оны кітап дүкенінде көріп, ұлы адамның құпия эскизін жасады, кейін оны литографиялады. Ол кеңінен танымал болды және оған көптеген портреттерге тапсырыс түсті, оларды ол қарындашпен салды. Әртүрлі беделді достары Маклайздың талантын және болашағын мойындап, оған Лондонда оқу үшін жағдай жасауға тырысты; бірақ ол барлық қаржылық көмектен бас тартып, өзі ақша жинап, 1827 жылдың 18 шілдесінде астанаға келді. Ол актер Чарльз Джон Киннің эскизін жасады, ол Скотттың портреті сияқты литографияланып, жарияланды, бұл суретшіге айтарлықтай табыс әкелді. 1828 жылы ол Корольдік академия мектебіне қабылданды, соңынан студенттерге арналған ең жоғары сыйлықтармен марапатталды.

Мансап

Маклайз алғаш рет 1829 жылы Корольдік академияда көрмеге қойылды. Бірте-бірте ол өзін көбірек тақырыптық және тарихи суреттермен шектеді, кейде Лорд Кэмпбелл, романист Летиция Лэндон, Диккенс және басқа әдеби достарының портреттерімен алмастырды. 1833 жылы ол өзінің беделін арттырған екі суретті көрсетті, ал 1835 жылы «Ханымдар мен тана» атты ерлік серті оны Академияның серіктесі етіп таңдады, ол 1840 жылы толық мүшесі болды. Келесі жылдарда тарих пен дәстүрден, сондай-ақ Шекспир, Голдсмит және Ле Садж шығармаларынан алынған тақырыптармен суреттердің ұзақ сериясы жасалды. Ол Диккенстің бірнеше Рождестволық кітаптары мен басқа да шығармаларына иллюстрациялар да жасады. 1830 және 1836 жылдар аралығында ол Фрейзер журналына Альфред Крокис деген псевдониммен сол кездегі әдеби және басқа да танымал тұлғалардың портреттерінен тұратын керемет серия жариялады – кейіпкерлерді зерттеу, контурмен ойылып немесе литографиялық түрде бейнеленген, карикатуристтік еңбелмен аздап толықтырылған, кейіннен «Маклайз Портреттік галереясы» (1871) ретінде жарық көрді. 1834–1850 жылдары Чарльз Барри Лондондағы Парламент ғимаратын қайта жаңарту кезінде 1846 жылы Маклайзға Лордтар палатасында Әділет және Рыцарлық сияқты тақырыптарда фреска салу тапсырылды. 1858 жылы Маклайз өміріндегі екі үлкен монументалды жұмыстың бірін бастады – Ватерлоо шайқасынан кейін Веллингтон мен Блюхердің кездесуін Вестминстер сарайының қабырғаларына бейнеледі. Бұл процесті басқару қиын болды. Суретші тапсырмадан бас тартуды қалады, бірақ принц Альберт оны ынталандырды, ол Берлинде су шынысымен сурет салудың жаңа әдісін зерттеді және осы тақырыпты және оның серігі «Нельсонның өлімі» сол техникада аяқтады, соңғы суретті 1864 жылы бітірді. Маклайздың «Стронгбоу мен Айфтың үйлену тойы» (1854) атты алып суреті Дублиндегі Ирландия Ұлттық галереясында ілулі тұр. Ол Ирландияның негізгі нормандық жаулап алушысы Стронгбоудың өзінің гэльдік одақтасының қызына үйленгенін бейнелейді. 1863 жылы аяқталған Галифакс қалалық залының баспалдағының жанында Маклайздың қабырғаға салған суреті бар. Осы үлкен тарихи жұмыстарға салған тынымсыз еңбегі мен тапсырысқа байланысты жағдайлар суретшінің денсаулығына күшті әсер етті. Ол бұрын қуанған компаниядан қашықтап, көңіл-күйінің бұрынғы шаттығы жоғалды, ал 1865 жылы оған Корольдік академияның президенті болу ұсынылғанда ол осы құрметтен бас тартты. Ол 1870 жылдың 25 сәуірінде Челсидегі 4 Cheyne Walk мекенжайындағы үйінде жедел пневмониядан қайтыс болды. Оның туындылары күшті интеллектуалдық және қияли қасиеттерімен ерекшеленеді, бірақ, Монкхауздың пікірінше, викториялық дәуірдің сыншысы, бояуының қаталдығымен, беті мен текстурасының металл қаттылығымен, кейіпкерлердің қимылдары мен поздарындағы театрлық әсерлермен сәл бұзылған. Оның атағы Вестминстердегі екі ең үлкен жұмысына негізделген. Оның досы Уильям Джастин О'Дрисколлдың 1871 жылы жарық көрген Маклайз туралы естеліктері.

Ұлттық портрет галереясы, 1972 жыл

1972 жылы Ұлттық портрет галереясында Маклиздің портрет салудағы еңбектері көрсетілді және мақтауға ие болды.

Кроуфорд өнер галереясы, 2008 жыл

Ирландияның Корк қаласында, Маклис туған қаласындағы Кроуфорд өнер галереясы оның туындыларының ірі көрмесін – «Даниел Маклис: Өткенді романсалау» (2008 жылдың 28 қазаны – 2009 жылдың 14 ақпаны), Дэвид Путтем ашқан болатын.

Корольдік академия, 2015 жыл

"Веллингтон мен Блюхердің кездесуі" атты дайындама эскизі 2015 жылдың 2 қыркүйегінен 2016 жылдың 3 қаңтарына дейін Ватерлоо шайқасының 200 жылдығын еске алу мақсатында Корольдік өнер академиясында қойылды. Бұрын ол 23 мамырдан 23 тамызға дейін Лидстегі Корольдік қару-жарақ залында "Ватерлоо 1815: шайқас өнері" көрмесі аясында көрсетілген болатын.