Циң әулетінің тақ мұрагері Инжэңнің өмірі мен тағдыры

Кіріспе

Юнрең (6 маусым 1674 – 27 қаңтар 1725) – Цинь әулетінің маньчжур ханзадасы, Иньрен атпен туған. Ол Канси императорының ересекке дейін жеткен ұлдарының екіншісі болды және 1675 жылдан 1712 жылға дейін екі рет тәж мұрагері болып тағайындалды, бірақ кейін тақтан алынды. Өлгеннен кейін бірінші дәрежелі Лими ханзадасы атағымен құрметтелді.

Өмірбаян

Юнренг Маньчжу Айсин Гиоро кланында Кангси императорының жетінші ұлы ретінде дүниеге келді, бірақ император ұлдарының арасында ересекке дейін жеткен екіншісі болды. Бала кезінде "Баочэн" (保成) есімі берілді, кейін жасы ұлғайғанда "Йинренг" деп аталды. Анасы – Кангси императорының бірінші император қызы, Хэшэри кланынан шыққан император Сяочэнрэн, сондай-ақ Сониннің немересі (Кангси императорының билігінің басындағы төрт регенттің бірі). Ол Йинренгті дүниеге келтіргеннен кейін көп ұзамай қайтыс болды, және Кангси императоры оны қатты сағынды. Кангси императоры Йинренгке өзі оқыды және Йинренг бір жасқа толғанда оны мұрагерлік ханзада деп жариялады. Бірнеше білімді шенеуніктердің тәрбиесінде Йинренг қытай және маньчжур тілдерін жақсы меңгерді. 1696 және 1697 жылдары Кангси императоры Зунгар хандығының Галдан ханға қарсы екі әскери жорыққа кеткен кезде Йинренг императорлық астана Пекиндегі істерді қадағалау үшін регент болып тағайындалды. Жанжалдар мен әдепсіздік айыптарына қарамастан, Йинренг әкесінің құрметіне ие болып, Пекиннің Батыс бағын (西花園) резиденциясы ретінде алды. 1703 жылы Йинренгтің үлкен ағасы Сонготу Кангси императорын өлтіруге тырысқаны және сыбайлас жемқорлыққа қатысты бірнеше айыптаулар бойынша кінәлі деп танылды, түрмеге қамалды және көп ұзамай қайтыс болды. Осыдан кейін Йинренг әкесінің ықыласынан бірте-бірте айырылды. 1708 жылы Рехедегі аң ауы кезінде Кангси императоры Йинренгті әдепсіздік, жыныстық бұзықтық, билікті басып алу және мемлекетке опасыздық жасауда айыптады. Йинренг мұрагерлік мәртебесінен айырылып, түрмеге қамалды. Кейін бірінші ханзада Йинчжи Йинренгке қарсы зұлым сиқыр салу үшін ламаларды пайдаланғаны анықталғаннан кейін, Кангси императоры 1709 жылы Йинренгке кешірім жасап, оны мұрагерлік ханзада етіп қайта тағайындады. Келесі үш жылда Йинренгтің денсаулығы нашарлап, Кангси императоры Йинренгтің ақыл-есі дұрыс емес екеніне көз жеткізді. Осының салдарынан 1712 жылы Йинренг тағынан алынып, мәңгілікке қамауға алынды. 1722 жылы Кангси императоры қайтыс болды, оның орнына төртінші ұлы Йинчжэнь билікке келді, ол тарихта Юнчжэнь императоры ретінде танылды. Йинренг өзінің есімін Юнренг деп өзгертті, себебі "Йинренгтегі" "Йин" (胤) таңбасы Юнчжэнь императорының жеке есімі "Йинчжэнь" (胤禛) таңбасымен бірдей болды. Юнренг үш жылдан кейін 1725 жылы түрмеде қайтыс болды. Ол қайтыс болғаннан кейін "Бірінші дәрежелі Лими ханзадасы" (和碩理密親王) атағы берілді. Кангси императорының ұлдары арасындағы алауыздық және мұрагерлік дауы Юнчжэнь императорын таққа кім отыратыны туралы құпия императорлық жарлық жазып, осы жарлықты Тыйым салынған қаланың Көк тазалық сарайындағы тақтаның артына жасыру практикасын енгізуге итермеледі. Бұл жарлық тек биліктегі император қайтыс болғаннан кейін ғана жарияланатын болды.

Yunreng was born of the Manchu Aisin Gioro clan as the seventh son of the Kangxi Emperor, but was the second among the emperor's sons to survive into adulthood. He was given the infant name "Baocheng" (保成), and was renamed "Yinreng" when he became older. His mother was the Kangxi Emperor's first empress, Empress Xiaochengren from the Hešeri clan, who was also a granddaughter of Sonin (one of the four regents in the Kangxi Emperor's early reign). She died not long after giving birth to Yinreng, and was greatly lamented by the Kangxi Emperor. The Kangxi Emperor personally taught Yinreng to read and he proclaimed Yinreng as his Crown Prince when Yinreng was only a year old. Under the tutelage of several scholar officials, Yinreng became well versed in the Chinese and Manchu languages. Between 1696 and 1697, when the Kangxi Emperor was away twice on military campaigns against Galdan Khan of the Zunghar Khanate, Yinreng was appointed as regent to supervise affairs in the imperial capital, Beijing. Despite scandals and accusations of immorality, Yinreng remained in his father's favour and was given the Western Gardens (西花園) of Beijing as his residence. In 1703, Yinreng's granduncle Songgotu was found guilty of attempting to murder the Kangxi Emperor, along with a series of corruption charges, and was imprisoned and died shortly afterwards. Yinreng gradually fell out of his father's favour as a result. In 1708, during a hunting expedition in Rehe, the Kangxi Emperor accused Yinreng of immorality, sexual impropriety, usurping power, and treason. Yinreng was stripped of his position as Crown Prince and imprisoned. When it was later discovered that the First Prince Yinzhi had employed lamas to cast evil spells on Yinreng, the Kangxi Emperor pardoned Yinreng in 1709 and restored him as Crown Prince. In the following three years, Yinreng's condition deteriorated and the Kangxi Emperor became convinced that Yinreng was insane. Consequently, in 1712, Yinreng was deposed again and placed in perpetual confinement. In 1722, the Kangxi Emperor died and was succeeded by his fourth son Yinzhen, who became historically known as the Yongzheng Emperor. Yinreng changed his name to Yunreng to avoid naming taboo because the Chinese character for "Yin" (胤) in "Yinreng" is the same as the one in the Yongzheng Emperor's personal name "Yinzhen" (胤禛). Yunreng died three years later in 1725 while still being incarcerated. He was granted the posthumous title of "Prince Limi of the First Rank" (和碩理密親王). The bitter factionalism between the Kangxi Emperor's sons and the dispute over the succession prompted the Yongzheng Emperor to establish a practice of writing a secret imperial edict on who would succeed to the throne, and sealing the edict in a box behind a tablet in the Palace of Heavenly Purity in the Forbidden City. The edict would only be publicly revealed upon the death of the reigning emperor.