Кіріспе

2005 жылы көп ойыншылы онлайн-рольдік ойын.

The Matrix Online (қысқаша MxO) – бастапқыда Monolith Productions әзірлеген, кейіннен, шамамен бірнеше айдан соң Sony Online Entertainment компаниясы дамытқан көп ойыншылы онлайн-рольдік ойын (MMORPG) болды. Ол The Matrix фильмдерінің оқиғасының жалғасы ретінде жарнамаланды, себебі франшиза авторлары Вачовскилер ойыншылардың «оқиғаны мұраға алуына» келісім берді. Ойынның жабық бета-тестілеуі 2004 жылдың маусым айында басталды, ал 2004 жылдың қарашасында алдын ала тапсырыс бергендерге ашылды. Warner Bros. және Sega компаниялары MxO ойынын 2005 жылдың 22 наурызында АҚШ-та, ал 2005 жылдың 15 сәуірінде Еуропада шығарды. Маусым айында Warner Bros. ойын құқықтарын Sony Online Entertainment компаниясына сатты, ал ойынды дамыту және жұмыс істеу 2005 жылдың 15 тамызында соңғысына жүктелді. Sony Online Entertainment 2009 жылдың 31 шілдесінде ойынды тоқтатты. Ubisoft ойынды бірлесіп шығару туралы келісімнен бас тартты, содан кейін тағы бір MMORPG жоспарларын да тоқтатты. Ubisoft және Warner Bros. бұл олардың қарым-қатынасына жағымсыз әсер етпегенін мәлімдеді. Ол кезде индустрияда ойынға қатысты күмәндер болды, себебі екінші және үшінші The Matrix фильмдерінің сәлсіз қабылдануы және MMORPG нарығының қанағаттандырылмай тұрғандығы осыған себеп болды.

Ойын процесі

The Matrix Online ойынында ойыншы бұрын Матрицаның ішінде тұтқындалған, содан кейін босатылып, адамзаттың құлдырауының шындығын көрген «қызыл таблетка» рөлін қабылдайды. Жаңа кейіпкер жасау кезінде ойыншыға бұрынғы өміріне оралуға (ойынан шығуға) мүмкіндік беретін «көк таблетканы» немесе санасын Матрицадан босатып, физикалық адамның денесін алып, шындықты сезінуге мүмкіндік беретін «қызыл таблетканы» таңдау ұсынылады. Симуляцияда екендерін білмейтін кейіпкерлер көбінесе «көк таблеткалар» деп аталады, себебі олар көк таблетка ішкен немесе әлі таңдау мүмкіндігіне ие болмаған. Симуляцияны білетін адамдар (ойыншылар) «қызыл таблеткалар» деп аталады, өйткені олар қызыл таблетка ішкен (немесе өте сирек жағдайларда, кейіпкер өздігінен Матрицадан шығып, оны дәлелдеген кезде). Екі таблетканың арасынан таңдау жасағаннан кейін ойыншы ойынның механикасы бойынша негізгі оқулықтан өтеді, оған миссиялармен өзара әрекеттесу және күрес жүйесі кіреді. Оқулықтан кейін олар Мега-қалада (барлық Matrix оқиғасы орын алатын үлкен мегаполис) еркін жүріп-тұруға мүмкіндік алады.

Жауынгерлік

Ойындағы ұрыс екі бөлек бөлімге бөлінеді: еркін атыс және бұғатталу. Еркін атыс режимі ірі қарулы шайқастарға мүмкіндік береді, ал Интерлок көбінесе оқ-дәрілерге әсер ететін жекпе-жек өнерінің қимылдары мен жақын аралықтағы атысқа толы болады. Матрица Онлайн-да үш негізгі класс бар: Кодтаушы, Хакер және Оператив. Кодтаушылар олар үшін күресетін арнайы "симулякр" жасайды. Хакерлер Матрица кодын алыстан достар мен жауларға әсер ету үшін манипуляциялайды, оларды зақымдайды, жауынгерлік қабілеттерін төмендетеді немесе оларды емдеп, күштерін арттырады. Оперативтер – фильмдерден таныс жауынгерлер, мылтық қолдану шеберлері, және жаңа Шпион классы, олар жасырын ұрыс пен пышақ лақтыруға бағытталған. Оқтар ешқашан бітпейді және пышақ лақтырушылардың да шексіз қоры бар. Еркін атыс режимінде оперативтер бір-біріне зақым келтіреді. Мылтық қолдану шеберлері мен Хакерлер осыған жақсы дайындалған, олардың қашықтықтан шабуылдары мен қабілеттері бар. Жекпе-жек шеберлері тиімді болу үшін нысаналарына жақындауы керек, ал Шпионның ең қауіпті қабілеттері Интерлоктан басталатын болса да, олар қарсыластарын Интерлокқа тарта алады. Әр шабуыл немесе қабілет белгілі уақыт интервалдарымен қолданылады, секундына келтірілетін зақым (ДПЖ) жүйесіне сүйене отырып. Мысалы, Матрицадағы ең күшті мылтық секундына 15 зақым келтіреді және 3.5 секундтық ату жылдамдығына ие, бұл еркін атыс кезінде мылтықтың базалық зақымы 52.5-ке тең, ол ойыншының статистикасымен өзгертіледі. Керісінше, Хакердің Logic Barrage 4.0 сияқты күшті шабуыл қабілеті 63 ДПЖ-ға ие, бірақ қысқа зарядтау уақытымен, базалық зақым 120-ден 180-ге дейін жетеді. Интерлокта немесе жақын шайқаста екі ойыншы раундтар бойынша зақым алмасады. Әр раунд дәл төрт секундқа созылады. Әр раундта екі ойыншының дәлдігі бір-бірінің қорғанысына қарсы қойылады, оларға кездейсоқ "сәттілік" факторының әсері тиеді. Раундтың үш мүмкін нәтижесі бар: соққы, қате соққы немесе екеуі де қате соқты. Соққы-қате соққысында ойыншылардың бірі екіншісіне шабуыл жасап, одан қашып құтылады немесе тоқтатады. Екеуі де қате соққы жасаса, екі ойыншы да зақым келтірмей, шабуылды парировать етеді. Соққы-соққыда бір ойыншы екіншісіне зақым келтіреді, бірақ қарсы шабуыл кезінде өзі зақымданады. Дегенмен, арнайы қабілеттер қолданылғанда, соққы-соққы раунды болмайды, бірақ қате соққы раунды әлі де болуы мүмкін. Зақым келтірген немесе алған кезде, бір ойыншының зақым әсері екінші ойыншының сол зақым түріне қарсы кедергі әсерімен салыстырылады (мысалы, мылтық қолдану шеберінің баллистикалық зақымы қарсыластың баллистикалық кедергісімен). Жоғары кедергі, төмен зақым дегеніміз, қорғаныстағы ойыншы аз зақым алады. Шабуыл жасаған немесе қорғанған кезде, бір ойыншының дәлдік әсері екінші ойыншының сол шабуыл түріндегі қорғаныс әсерімен салыстырылады. Матрица Онлайн-да кезекпен ұрыс жоқ. Барлық ұрыстар "нақты уақытта" өтеді, ал ірі шайқастар көбінесе бір жақтың күштерінің саны арқасында шешіледі. Ұрыс алаңын бақылау үшін көптеген ойыншыларды жинау "zerging" деп аталады. Ойын әлемінде кейіпкерлер тастаған заттарды жинап алуға болады, оларды алып жүруші ойыншыға күш береді. Бұлар "тасымалдамалы заттар" деп аталады.

Сыныптар

"Матрикс Онлайн" ойынында ерекше сыныптар жүйесі бар. Ойыншылар Hardlines-те сатып алған немесе өндірген қабілеттерін (ойында кодтау деп аталатын Coder сыныбы арқылы) жүктей алады, егер олардың жеткілікті жады және жүктелетін қабілеттерге дейінгі қабілеттері болса. Бұл қабілеттерді бір сәтте Hardline-да ауыстыруға болады. Бұл ойыншылардың бір сыныпқа тоқтап қалмай, өте икемді сыныптық жүйеге алып келеді. Үш негізгі архетип – хакер, кодтаушы және оператив. Олар басқа MMORPG ойындарындағы Mage, Crafter және Fighter сыныптарына ұқсас. Бұл сыныптар кейін кіші сыныптарға бөлінеді, мысалы, Coder бағдарламашыға (жауынгерлік заттар мен қабілеттер жасаушы) және кодты қалыптастырушыға (көлемдік симуляторлар жасап, олармен шайқасады, басқа MMOG ойындарындағы некромант/шақырушыға ұқсас) бөлінеді. Ойынның барлығында 21 соңғы ойын сыныбы және қосымша екі жартылай дамыған сынып бар.

Әңгіменің жалғасы

"Матрица Онлайн" желісінің тағы бір маңызды және ерекше ерекшелігі – "Үзіліссіз дамып жатқан оқиға" деп аталған тұжырымдамаға жасалған назар және басымдық. Яғни, ойынның өзі – фильмдер трилогиясы, "The Animatrix" қысқаметражды фильмдері, "Enter the Matrix" бейне ойыны және ресми түрде жазылған мен шығарылған "Матрица" комикстері сияқты көркем туындылар сериясының әлемі, оқиғасы және кейіпкерлерінің ресми жалғасы болып табылады. Осы жалғастыруды комикс жазушысы Пол Чадвик жазған. Бұл сондай-ақ, 9-тараудың соңына дейін "Матрица" авторы – Вачовски бірлестігінің тексеруі мен пікірлерімен расталған.

Бөлімнің ұйымдастыруы

Matrix Online бағдарламалық қамтамасының нұсқаларын бақылауға ұқсас ұйымдастыру жүйесін қолданып, оның хронологиялық дамуын қадағалап отырды. Осы жүйеде әрбір "Критикалық" миссия мен жаңарудың өзіндік бірегей таңбасы болады. Мысалы: 1-тарау, 2-тарау, 3-апта 1.2.3 ретінде көрсетіледі. MxO әзірлеушісі Rarebit бұл нөмірлеу жүйесінің мақсаты – тек хронологиялық өлшеу және ойын дизайны екенін (The Mission Archive деп аталатын жүйеде бұрынғы маңызды миссияларды орындау арқылы алынатын түрлі сыйлықтар үшін) айтты. Тараулар мен кіші тараулар жеке-жеке толыққанды бөліктер ретінде қарастырылмаған. Керісінше, олардың әрқайсысы оқиғаның жалпы ағынына бірдей маңызды.

LESIG бағдарламасы

LESIG (Тікелей эфирлік іс-шараларға арналған арнайы қызығушылық тобы) бастапқыда «Монолит» ойынды басқарған кезде әзірленушілерге тікелей эфирлік іс-шараларға қатысты ойыншылардың пікірін білу үшін құрылған. Бағдарламаның ұзақ мерзімді мақсаты – ойын ішіндегі іс-шаралар құралдарын жасау және қоғамдық мүшелерден құралған серверлік іс-шаралар командаларын құру арқылы тікелей эфирлік іс-шаралар бағдарламасын дамыту болды. Бірақ «The Matrix Online» Sony Online Entertainment-ке өткен кезде, бағдарлама басқа да оқиға айту құралдарындағы өзгерістермен бірге түбегейлі өзгерді. Ең маңыздысы, арнайы Тікелей іс-шаралар тобының кеткенінен кейін тікелей эфирдегі іс-шаралардың масштабы мен жиілігі азайды. Топқа болашақ тікелей эфирлік іс-шараларда көмекші рөлдерді (ұйыммен байланыс жасаушылар деп аталады) ойнау немесе ойыншылар арасындағы өзара әрекеттесуді күшейту үшін тұрақты кейіпкерлерді сомдау міндеті берілді. Бұл, әдітепен, LET-тің жалақы алатын қызметкерлерін ерікті ойыншылармен алмастыруға бағытталған шара болды.

Жабылу

2009 жылдың маусым айында Sony Online Entertainment төмен абоненттік сандарға байланысты The Matrix Online сервисін тоқтатты. Сервис 2009 жылдың 1 тамызында ресми түрде жабылды. Ол кезде 500-ден аз белсенді ойыншы болған. Жабылуға дейінгі күндер мен серверлердің өзінің тоқтатылуы Giant Bomb ойын сайтында "Осылай болмайды" ("Not Like This") деп аталатын видеосерияда баяндалды, бұл "Матрица" фильмінің алғашқы бөлімінен алынған сөз. Жабылудан кейін сайт қысқа мерзімге жұмыс істеді. Зейінкерлерге фанаттарға арналған қоштасу сыйы ретінде жарияланған ресми естелік кітапты қарауға шақырумен күшті қарсы алынды. Кітапта оқиғаның қысқаша мазмұны және түрлі ностальгиялық заттар қамтылған.

Қабылдау

Ойын Metacritic ойын шолуларын жинақтайтын сайт бойынша "аралас немесе орташа" бағалар алды.