Кіріспе
Шығыс орталық Хьюстон ауданында, Джордж Р. Браун конгресс орталығының жанында орналасқан, "Ескі Қытай ауданы" деп белгілі бір көршілес аудан да бар. Chinatown (немесе) Old Chinatown – АҚШ, Техас штаты, Хьюстонның оңтүстік-батысындағы аудан.
Chinatown ( or ) is a community in Southwest Houston, Texas, United States. There is another Chinatown called "Old Chinatown" located within the East Downtown Houston district near the George R. Brown Convention Center.
Тарих
Жаңа Хьюстон қытай алаңының алғашқы кәсіпорындары 1983 жылы ашылды. 1980-ші жылдары қытайлардың саны артып, Оңтүстік-Батыс Хьюстон және Форт-Бенд округінде қоныстанды, бұл тұрғындар қазіргі Шығыс орталықтағы ескі Қытай ауданынан алыс болды. «Дихо» супермаркеттері желісі орналасқан «Дихо» алаңы салынды, одан кейін 1986-1987 жылдары «Дихо» супермаркеті операторы Цанг Дат Вонгтың сингапурлық досы салған «Династия Плаза» кешені пайда болды; соңғысы бұрынғысын Хьюстон қаласында құрылыс салуға шақырды. Сол кездегі құрылыс салушылар кейіннен гүлденуді үмітпен, экономикалық дағдарысқа байланысты арзан жерлерді сатып алды. 1980 жылдардан 2000 жылдарға дейін Қытай ауданының бөліктерін қамтитын халық санағы учаскелерінде табыс деңгейі мен жылжымайтын мүлік құны төмендеді. Жаңа Қытай ауданы 1990-шы жылдары кеңейе бастады, Хьюстон аймағындағы азиялық американдық кәсіпкерлер өз бизнесін ескі аудандардан, әсіресе Хьюстонның орталық бөлігінің шығыс жағындағы «Ескі Қытай ауданынан» (қайта құрылымдалу процесінде) арзан мүліктерді және қылмыс деңгейінің төмендеуін іздеп көшірді. 1999 жылы этникалық вьетнамдық Хай Ду Дунгқа тиесілі «Гонконг қаласы» сауда орталығы ашылды. 2004 жылы «Хьюстон Хроникасы» газетінің журналисі Нэнси Сарнофф оны Қытай ауданының батысқа қарай жылжуы деп сипаттады. 2005 жылы Қытай ауданына турлар ұйымдастырған тур операторы Кристи Чанг: «Бұл аймақ енді тек Қытай ауданы емес. Керісінше, бұл Азия қаласы» деді, себебі әртүрлі этникалық топтар қауымдастықта қоныстанды. Азиялық американдық бизнес кеңесі 2004-2008 жылдар аралығында Қытай ауданындағы Беллер бульвары бойындағы жер құнының 25-50 пайызға өскенін есептеді. 2008 жылы бұл топ екі жыл ішінде құрылыс жұмыстарының басталатынын болжады, оның ішінде элиталық кондоминиумдар да бар. «Хьюстон Хроникасы» газетінің журналисі Лиза Грей қалған жерлерді дамыту нәтижесінде жалдау бағасының өсуі мүмкін екенін және АҚШ-тағы көптеген басқа Қытай аудандарымен салыстырғанда Хьюстонның Қытай ауданы әлі де салыстырмалы түрде қолжетімді екенін жазды.
Қалалық көрініс
Оңтүстік-батыс басқару округі (бұрынғы Үлкен Шарпстаун басқару округі) оны шамамен шығыстан Реддинг және Гесснер көшелерімен, солтүстіктен Вестпарк драйвымен, батыстан 8-ші белдеу жолымен және оңтүстіктен Бичнут көшесімен шектелген аймас ретінде анықтайды. Үлкен Шарпстаун басқару округі Чайнатаунды өз шекараларында 2,37 шаршы миль (6 км²) аумақ ретінде белгілейді. Үлкен Хьюстон конгресі мен туристер бюросының (GHCVB) мәліметінше, Чайнатаун және оған жақын батыста орналасқан Кіші Сайгон бірігіп, Азия қалашығын құрайды. Осы біріккен аймақтың шекарасы шамамен Фондрен жолы, Бичнут көшесі, 6-шы мемлекеттік трассасы және Вестпарк драйвымен белгіленген, ол Алиф пен Беллэр қалаларының арасында жатыр. Атау мәселесі даулы, себебі кеңейтілген шекарада басқа этникалық топтар да бар. Беллэрдегі Чайнатаун Хьюстон қаласының оңтүстік-батысында шамамен 19 шақырым қашықтықта орналасқан. Бұл қауым Вестчейз және Шугарленд қалаларының арасында жатыр. Хьюстон пресс басылымына берген сұхбатында Кэтрин Шилкатт Чайнатаунды «оңтүстік-батыс жағында 8-ші белдеуді бойлап, дербес қала сияқты» деп сипаттады. Беллэрдегі Чайнатаунда көптеген «сауда үйлері» бар – сауда орталықтары, онда кеңістіктер жалға алынбай, меншікке алынады. Көптеген Шығыс Азия халқы сауда орындарын жалға алудың орнына иеленуді жөн көреді. АҚШ-та «сауда үйлері» Шығыс Азия американдықтары тұратын аймақтардан тыс жерлерде сирек кездеседі. Бұл қауымда түрлі асханалар бар, олар қытай, гонконгтық және тайвандық тағамдарды ұсынады. J округі латын американдықтарға өздеріне жақын саясаткерлерді сайлауға мүмкіндік беру үшін құрылды. Жаңа Чайнатаунға Хьюстон полиция департаментінің екі патрульдік бөлімі – Midwest Patrol Division және Westside Patrol Division қызмет көрсетеді. Midwest бөлімі Дихо сквер кешеніндегі Ранчестер кеңсесінде («Чайнатаун полиция бөлімі») орналасқан. Чайнатаун шекарасындағы өрт сөндіру станцияларына 10-шы Беллэр станциясы («Өрт сөндіру бригадасы №10») және 76-шы Алиф қауымдық станциясы кіреді, екеуі де 83-ші өрт сөндіру округінің құрамында. 10-шы станция бұрын қазіргі Шығыс қаласының орнында болған, ал 1985 жылы қазіргі орнына көшірілді. 76-шы станция 1985 жылы салынды.
Экономика
Онға жуық банк, оның ішінде шетелдегі қытай банктері мен ірі банктер, Беллеир бульварының 2 километрден кем болатын бөлігінде, 8-ші белдеуге жақын орналасқан. Бұл банктердің клиенттері аймақ тұрғындары мен азиялық американдық кәсіпкерлерді құрайды. «Метробанк» атқарушы вице-президенті Роберт Ли: «Оны Қытайдың Уолл-стриті дейді», – деді. 2007 жылға дейінгі үш онжылдық бойында Wells Fargo осы аймақтағы сирек банк филиалдарының бірі болды. Кәсіпкерлер азиялық американдық этникалық азық-түлік дүкендері мен теңіз өнімдері сататын базарларды аша бастады. 1980 жылдары Wells Fargo қытай тіліндегі жарнама тақталарын қосты және кантон, корей және тағы тоғыз тілде сөйлейтін кассирлерді жұмысқа алды. Сол онжылдықта жергілікті кәсіпкерлер банк дағдарысы кезінде «MetroBank» және «Texas First National Bank» ашып, мемлекеттің ірі банктеріне нұқсан келтірді. «Метрокорп Банкшаирс» президенті Джордж Ли: «Барлық банктер қиын жағдайда болды, ал қиындыққа тап болмағандары азиялық қауымдастықтың қажеттіліктерін түсінбеді», – деді. «American First National Bank» Қытай ауданында 12 қабаттан тұратын, құны 30 миллион долларлық штаб-пәтерін сақтап тұрады. «Halliburton» бұрын Хьюстон кеңсесін (Ок Парк кампусы) Чайнатаунда және Вестчез ауданындағы 67 акр жерде пайдаланған. Бұл кешенге «Halliburton» бөлімшесі болып табылатын «Easywell» компаниясының Латын Америкасы бөлімшесі кірді. Бұл ғимарат алғаш рет 1979 жылы «Brown and Root» нысаны ретінде ашылды. 2009 жылы Вестчез кампусында 1700 қызметкер жұмыс істеді; «Halliburton» Oak Park-тағы жұмыс орындарының санын 3000-ға дейін арттыруды жоспарлап отыр. Беллеирде «Halliburton» 16 қабаттан тұратын мұнара, екі қабатты «өмір орталығы», қосымша тұрақ, балаларға күтім көрсету орталықтарын кеңейту, залдар және көптеген ғимараттарды байланыстыру үшін көпірлер салуды жоспарлап отыр. Оук Парктегі кеңсе жоспарлары бір жылға кейінге шегерілді, ал «Halliburton» 2013 жылы аяқтауды күтті. Алайда, 2015 жылы «Halliburton» оны жапты, ал 2020 жылы жоспарланған бұзу туралы хабарланды.
Әлиф тәуелсіз мектеп ауданы
GHCVB-нің Қытай ауданы туралы анықтамасында орналасқан аймақталған бастауыш мектептерге (K 4) A. J. Bush, Chambers, Chancellor, Collins, Hearne, Liestman, Mahanay, Martin және Youens кіреді. Сонымен қатар, Қытай ауданынан тыс жердегі Sneed бастауыш мектебі Қытай ауданының бір бөлігіне қызмет көрсетеді. Канцлер аймағындағы екі тілді оқушылар Youens мектебіне, ал Mahanay аймағындағы екі тілді оқушылар Hearne мектебіне жіберіледі. Owens орта мектебі – Қытай ауданындағы аймақтық орта мектеп. Budewig, Miller және Youngblood мектептері, Қытай ауданынан тыс жерде орналасқан, Қытай ауданының бір бөлігіне қызмет көрсетеді. Қытай ауданындағы орта мектептерге Alief Middle, Killough және O'Donnell кіреді. Ал Albright орта мектебі, Қытай ауданынан тыс жерде орналасқан, ауданның бір бөлігіне қызмет көрсетеді. Аудан ішіндегі орналасқан жеріне қарамастан, Alief ISD-нің барлық тұрғындары кездейсоқ түрде Alief Elsik орта мектебіне, Alief Hastings орта мектебіне және Alief Taylor орта мектебіне бөлінуі мүмкін; олардың барлығы Қытай ауданында орналасқан. Басқа бөліктерге Emerson және Piney Point бастауыш мектептері қызмет көрсетеді. HISD бөлігінің көп бөлігі Sugar Grove орта мектебіне және Sharpstown орта мектебіне аймақталған. Қытай ауданының бір бөлігі Revere орта мектебіне және Wisdom орта мектебіне (бұрынғы Lee орта мектебі) аймақталған. 2011 жылға дейін Sharpstown орта мектебі HISD-нің Қытай ауданы бөлігінің көп бөлігіне қызмет көрсеткен. Жаңа Қытай ауданының HISD бөлігінің Bellaire бульварының оңтүстігіндегі бөлігі Sharpstown орта мектебіне, ал Bellaire бульварының солтүстігіндегі бөлігі Lee орта мектебіне (Lamar және Westside орта мектептерімен бірге) аймақталған. 2011 жылдан кейін Sharpstown аймағы 6-сыныптан 12-сыныпқа дейін Sharpstown International мектебіне берілді.
Жеке мектептер
Стрейк иезуиттік дайындық мектебі және Сент-Агнес академиясы Қытай ауданында.
Демалыс
Қытайдың көптеген мерекелері Қытай ауданында ресми шаралармен тойланады. CCC күнделікті түрде ағылшын тілінен бірнеше деңгейдегі сабақтар ұсынады. 2006 жылғы мәліметтер бойынша, CCC-дегі студенттердің 80 пайызы жоғары білім алған, ал қалған 20 пайызы олардың отбасы мүшелері. Томас Тран жасаған, Азиялық қоғамдық суреті деп аталатын, паназиялық мәдениеттерді бейнелейтін қабырға суреті бар. "Хьюстон әрекетте" ұйымы Вьетнам мәдениет және ғылым қауымдастығына (ВМҒҚ) грант берді, ол Транды жұмысқа алды. 200-ден астам адам ешқандай төлемсіз қабырға суретін жасады, ал сурет 2022 жылы ашылды.