Кіріспе

Сирияның туын ұстаушы әуе компаниясы

Syrian Airlines (السورية للطيران), SyrianAir (السورية) атымен жұмыс істейді, Сирияның туын ұстаушы әуе компаниясы болып табылады. Азия, Еуропа және Солтүстік Африкадағы бірнеше бағыттарға жоспарлы халықаралық рейстерді жүзеге асырады, бірақ 2011 жылдан бері Араб көктемі мен одан кейінгі Сирия соғысының салдарынан рейстер саны күрт азайды. SyrianAir бұрын әлемнің 50-ден астам бағытына қызмет көрсеткен. Оның негізгі базалары – Дамаск халықаралық әуежайы және бұрынғы Алеппо халықаралық әуежайы. Компанияның бас кеңсесі Дамаскідегі Әлеуметтік қамсыздандыру ғимаратының бесінші қабатында орналасқан.

Алғашқы жылдары: Syrian Airways 19461958

Syrian Airways компаниясы 1946 жылы екі винтті ұшақпен құрылды және Дамаск, Алеппо, Дейр-эз-Зур, Пальмира және Камышлы сияқты ішкі бағыттар бойынша рейстерді бастады. 1953 жылдың 21 желтоқсанында Дамаск маңындағы апатта әуе компаниясының бір Дуглас ұшағы құлап, бортындағы тоғыз адамның барлығы қаза тапты. Апаттан кейін авиакомпанияның жұмысқа рұқсаты жойылды. 1954 жылы әуе компаниясына қайтадан рейстер жасауға рұқсат берілді. D-18 ұшақтары 1949 жылы Сирия Әуе күштеріне қайтарылды, ал 1952 мен 1956 жылдар аралығында тағы төрт Дакота ұшағы сатып алынды. 1958 жылдың 25 желтоқсанында әуе компаниялары бірігіп, Біріккен Араб Әуе Жолдары (UAA) құрылды. Бірігу кезінде Syrian Airways әлі де шағын аймақтық авиакомпания болса, оның египеттік әріптесі Misrair араб әлеміндегі ең ірі және ең көне авиакомпания болып, Каирден кең желі бойынша рейстерді жүзеге асырды. UAA кезеңінде Сирияда тек аймақтық және ішкі бағыттарда рейстер орындалды, ал алыс қашықтықтарға жасалатын рейстер Каир транзиттік пункті арқылы жүзеге асырылды. 1959 мен 1961 жылдар аралығында Syrian Airways ұшақтарынан мұрагерлікке өткен екі ұшақ жарамсыз деп танылды: 1960 жылдың 1 қыркүйегінде Аккрадан Леопольдвиллге жүк тасымалдау кезінде Конго өзеніне құлаған Douglas DC-4 1009 және 1961 жылдың 6 мамырында Алепподан Камышлыға ішкі рейсте келіп қонғанда апатқа ұшыраған Dakota. Бақытымызға орай, екі апатта да адам өлімі болған жоқ. Египет пен Сирия арасындағы одақ 1961 жылдың 26 қыркүйегінде Біріккен Араб Республикасының екі провинциясы басшылары арасындағы шиеленіс салдарынан тоқтатылды. Сирияда Сирия Араб Республикасы жарияланды, ал Египет 1971 жылға дейін БАӘ атағын сақтап қалды. Осы одақтан шығумен бірге Сирия да UAA құрамынан шықты. UAA Сирия билігіне Syrian Airways-қа бұрын тиесілі барлық ұшақтарды, екі Douglas DC-6B және бір Douglas DC-6B жүк ұшағын тапсырды. Алғашқыда паркте үш Douglas C-47 Dakota, екі Douglas C-54 Skymaster, екі Douglas DC-6B және бір Douglas DC-6B жүк ұшағы (кейіннен LAC Colombia компаниясына сатылды) болды. Ішкі және аймақтық рейстер дереу қайта жандандырылды, ал парктің алғашқы түсі Syrian Airways түстерін еске түсіретін жасыл түспен боялды. Бұл әдемі ұшақтар авиакомпанияға желісін кеңейтуге және Люксембург, Прага, Афина, Стамбул, Тегеран және Бахрейнге рейстер қосу арқылы нығайтуға мүмкіндік берді. Дегенмен, S.A.A.L. операциялары біртіндеп қалпына келтірілді және 1968 жылға қарай төмендегі кестеде көрсетілгендей, қалыпты деңгейге жетті. Ол кезде паркте екі Super Caravelle және үш DC-6B болды.

Сирия әуе компаниясының ұшып кетуі: 1970-1980

Жетпісінші жылдардың басында С.А.А.Л. 1970 жылы Мәскеуге рейстер енгізу және 1971 жылдың маусымында Sterling Airways компаниясынан тағы екі Super Caravelle ұшағын сатып алу арқылы тұрақты дамуын жалғастырды. Елорданың оңтүстік-шығысына 25 шақырым қашықтықта Дамаск халықаралық әуежайы салынды және 1973 жылы пайдалануға берілді. Бұл әуежай С.А.А.Л.-дің заманауи хабына айналды, француз мандатынан қалған ескі Мецце құрылысын алмастырды. Дегенмен, Сирияда ондаған жылдар бойы саяси жағдайдың тұрақсыздығы мен төңкерістерден кейін сенімділік, прагматизм және саяси тұрақтылық атмосферасы қалыптасты. Ел бойынша ауқымды даму бағдарламалары іске қосылды. Сириялық Араб Әуе Жолдары үкіметтің басымдықтарының біріне айналды, жаңа жаңғырту және кеңейту бағдарламасы басталды. 1973 жылы әуекомпанияның жаңа логотипі – Жерорта теңізінің көк дискісінің үстінен көтерілген мифтік құс жаңа корпоративтік стилі ұсынылды. Бұл шиеленістер нәтижесінде АҚШ Конгресі Сирияны заңсыз оппозициялық қозғалыстарды қолдауда айыптап, экономикалық санкциялар салды. Осы қиын экономикалық жағдай әуежайдағы қызмет көрсетудің төмендеуіне және ұзақ әрі көп ауысулары бар маршруттардың сақталуына әкелді, ал бәсекелес әуекомпаниялар тікелей рейстер ұсына бастады. SyrianAir паркін кеңейту үшін кеңестік жасалған ұшақтарды пайдалануға мәжбүр болды. 1988 жылы SyrianAir тасымалдаған жолаушылар саны 353 355-ке дейін төмендеді, бұл жетпіс жылдардың ортасынан бері ең төменгі көрсеткіш болды, бұл әуекомпанияны одан әрі реформалауға итермеледі. 1989 жылы жұмыс күші 1,5 пайызға қысқартылып, 3 526 адамға жетті, ал жолаушылар саны сол жылы 509 659-ға дейін өсті. 1990 жылы жұмыс күші 3 615-ке дейін артты, ал жолаушылар саны 655 644-ке жетті, бұл Кувейттегі соғысқа қарамастан рекордтық көрсеткіш болды, және әуекомпания жылды зиянсыз аяқтады. Санкциялар мен қатал экономикалық жағдай бәсекелестерінен қалып қоюына себеп болды, ал Кеңес Одағының ыдырауы Туполев ұшақтарының болашағына күмән тудырды. Бірақ 1990 жылғы шығанақ соғысынан кейін SyrianAir-тің жағдайы өзгерді. Сирия Кувейтке Ирактың басып кіруіне қарсы АҚШ бастаған коалицияны қолдағандықтан, Батыс елдерінің құрметі мен сүйіспеншілігін қайтадан иеленді. 1991 жылы Лондонға рейстер қайта жаңғыртылды, ал жолаушылар саны 700 819-ға дейін өсті. Алайда, 2011 жылы Сириядағы қақтығыстардың басталуынан кейін АҚШ бастаған Сирияға қарсы эмбарго күшейтілді, бұл жоспарларға кедергі келтірді, және ресейлік жабдықтарды пайдалану арқылы паркті жаңарту мәселесі қайта қарастырылды. 2020 жылдың 9 қаңтарында Сирия президенті Башар әл-Асад Сирия Араб Әуе Жолдарының атауын Сирия Әуе Жолдары деп өзгерту туралы заңдық жарлыққа қол қойды. 2022 жылдың шілде және желтоқсан айларында Иран арқылы тағы екі Airbus A320-200 ұшағы жеткізілді (тіркеу нөмірі YK-AKG, YK-AKH).

ЕО мен АҚШ санкциялары

2012 жылдың 23 шілдесінде Сирияда азаматтық соғыс жалғасып жатқан кезде Еуропалық Одақ Сирияға жаңа санкциялар салды, оның ішінде SyrianAir әуе компаниясына да санкциялар енгізілді. Бұл санкциялар әуе компаниясына Еуроодаққа (ЕО) ұшуға немесе еуропалық құрамдас бөліктері бар жаңа ұшақтар сатып алуға тыйым салды. Осының салдарынан Syrian Air компаниясы Еуроодаққа (ЕО) барлық рейстерін тоқтатуға мәжбүр болды. Компания Еуропалық Одақ елдеріне қарсы сотқа шағымдану мүмкіндігін қарастырып жатыр, себебі Сирия әуе компаниясы "ешқандай заңды бұзған жоқ және қауіпсіздікке қауіп келтірген жоқ". Дегенмен, Еуроодақ (ЕО) министрлері бұл санкцияларды осы компанияның "Сирия үкіметін қаржылық және логистикалық тұрғыдан қолдауымен" қатысты деп түсіндірді.

2012 жылдың 10 қазанында түрік әуе кеңістігінде Syrian Air әуе компаниясының рейсіне екі истребитель сүйемелдеп ұшып, елге қонуға мәжбүр етті. Ұшақта Ресейден Сирия әскеріне арналған жүк болған деген күдік туды. Түркияның сол кездегі Сыртқы істер министрі Ахмет Давутоглу Түркияның "ұшақта азаматтық авиация ережелеріне қайшы келетін жүк бар екені туралы ақпарат алғанын" мәлімдеді. Ресейлік "Интерфакс" ақпарат агенттігі Ресейдің қару-жарақ экспорттау агенттігінің аты-жөні жарияланбаған өкіліне сілтеме жасап, ұшақта қару-жарақ немесе әскери техника жоқ екенін хабарлады.

Үкімет пен VIP флоты

Авиакомпания үкіметтік VIP чартер рейстері үшін бірнеше Dassault Falcon 20, Dassault Falcon 900 және Tupolev Tu 134 ұшақтарын, сондай-ақ барлығы Syrian Air бояуымен боялған Ilyushin Il 76 әскери жүк ұшақтарын пайдаланады. + Сирияның мемлекеттік әуе флотыҚызметтегі ұшақтарТәртіп саныЖолаушылар саныЕскертпелер/көздерCYЖалпыDassault Falcon 202—14—14Mystère 20F нұсқасы. YK ASA және YK ASB тіркеуіндеDassault Falcon 9001—19—19YK ASC тіркеуіндеYakovlev Yak 40 1—32—32YK SQF тіркеуіндеIlyushin Il 76 4—ЖүкYK ATA, YK ATB, YK ATD, YK ATF тіркеуіндеTupolev Tu 1343——8080YK AYB, YK AYE, YK AYF тіркеуінде Барлығы11—

Әскери флоттың дамуы

Компания АҚШ және Еуропалық Одақ оған салған санкцияларды жоймаса, жаңа Airbus немесе Boeing ұшақтарын сатып ала алмайды. SyrianAir компаниясы жаңа Tupolev, Ilyushin және Antonov ұшақтарына тапсырыс сақтаған. Дегенмен, Сирия азамат соғысының салдарынан 10 Антонов 158 ұшағына жасалған тапсырыс жойылды. 2018 жылдың қараша айында, әуе компаниясы 15-20 Irkut MC-21-300 ұшағына тапсырыс беру мүмкіндігін қарастырып жатқаны хабарланды, оларды АҚШ және Еуропалық Одақтың санкцияларына қарамастан паркіне қосуға болады. Егер тапсырыс берілсе, ұшақтарды жеткізу 2024 жылы басталуы мүмкін.

Апаттар мен оқиғалар

1963 жылы 7 сәуірде Дуглас DC 6, YK AEB, Хама әуежайынан ұшып кету кезінде басқаруды жоғалтып, апатқа ұшырады. Ұшақ өртеніп кетті, 26 жолаушының бірі қаза болды, ал қалған 25 жолаушы мен 4 экипаж мүшесі аман қалды. 1964 жылы 2 қазанда Дамаск халықаралық әуежайында Дуглас C 54 Skymaster, YK ADA, қалған қашықтықта тоқтау қиындықтарына тап болды, тоқтамай, тұмсық тірегін жоғалтып, тоқтады. Ешкім зардап көрмеді, бірақ ұшақ жөндеуге келмейтіндей зақымдалды. 1967 жылы 6 ақпанда Дуглас C 47 Skytrain (DC 3), YK ACB, Алеппо Неджраб әуежайына қонған кезде нашар көріну жағдайындағы ауа райына байланысты ғимаратқа соқтығысып, құлап түсті. 8 адам қаза тауып, 11 адам жарақат алды. Экипаж қону кезінде глиссададан төмен түсті. 2012 жылдың 20 қыркүйегінде Сирия әуе компаниясының RB 501 рейсі (Дамаск – Латакия), Airbus A320 200 ұшағымен, көтерілу кезінде әскери тікұшақпен ауада соқтығысты. Ұшақ Дамаскіге қауіпсіз қонды. A320 ұшағының вертикальды стабилизаторының шамамен жартысы сынды. Тікұшақ құлап, үш экипаж мүшесі де қаза тапты.