1707-1800 жылдардағы Ұлыбритания Парламенті

Кіріспе

Біріккен ағылшын және шотланд парламенті 1707–1800 жылдар аралығында 1707 жылдан 1800 жылға дейін болған тарихи парламент.

Ұлыбритания Парламенті 1707 жылдың мамыр айында Англия Парламенті мен Шотландия Парламентінің Одақ актілерін ратификациялауынан кейін құрылды. Акттар Ұлыбританияның жаңа біріккен Корольдігін құрған Одақ шартын бекітті және Ұлыбритания Парламентін, Лондондағы Вестминстер сарайындағы бұрынғы ағылшын парламентінің орнында құрды. Бұл шамамен бір ғасырға созылды, содан кейін 1800 жылғы Одақ актілері Ұлыбритания мен Ирландия парламенттерін 1801 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енетін Біріккен Корольдік Парламентіне біріктірді.

Тарих

1706 жылғы Одақ туралы шарттан кейін, шартты ратификациялайтын Одақ актілері Англия Парламенті мен Шотландия Парламентінің екеуінде де қабылданды, бұл Ұлыбританияның жаңа Корольдігін құрды. Акттар бұрынғы ағылшын Парламенті орналасқан жердегі «Ұлыбритания Парламенті» деп аталған жаңа Парламент құрған Одақ туралы шарттың күшіне енуіне жол ашты. Англия Парламентінің барлық дәстүрлері, процедуралары және тұрақты ережелері сақталды, бірақ шартта мұндай ережелер жоқ; сонымен қатар, Англияны ұсынып тұрған қазіргі лауазым иелері мен мүшелер жаңа органның басым көпшілігін құрады. Жаңа жалпы сайлау өткізудің қажеті жоқ деп есептелді. Шотландия заңдары мен шотландық заңнамалары бөлек болғанмен, жаңа заңнамалар одан әрі жаңа Парламентпен қабылданатын болды, жеке құқыққа қатысты мәселелерді ғана халықтың «нақты пайдалылығы» үшін заңмен реттеуге болады. Жаңа Парламентте Англияның де-факто үстемдігі даулы мәселе болып қала береді. 1714 жылы Ганноверлік Георг I 1701 жылғы Елдестік Актісі арқылы британ тағына отырғаннан кейін, нақты билік монархиядан алыстады. Георг неміс билеушісі болды, ағылшын тілін нашар білді және Британиядан гөрі континенттік Еуропадағы иеліктерін басқаруға көбірек қызығушылық танытты. Осылайша ол билікті министрлерінің тобына сеніп тапсырды, олардың ең бастысы – сэр Роберт Уолпол, және оның 1727 жылы билігінің соңында Парламентке сүйенуге тиіс министрлердің орны бекітілді. Георг I-нің мұрагері, оның ұлы Георг II, әкесінің ішкі саясатын жалғастырды және үкіметке монархиялық бақылауды қайта орнатуға аз күш жұмсады, ол қазір Парламент тарапынан берік бақылауда болды. XVIII ғасырдың соңында монархтың әлі де Парламентке, оның үстемдігін ағылшын аристократиясы жүзеге асырған Парламентке айтарлықтай ықпалы болды, бірақ тікелей билікті жүзеге асыруды тоқтатты: мысалы, королева Аннаның соңғы рет патшалық келісімін бермегені 1708 жылға дейін болды, тіпті бұл оның министрлерінің өтініші бойынша жасалды. Жалпы сайлауларда дауыс беру орта ғасырдан бері аз өзгерген сайлау округтерінде еркін иеленушілер мен жер иелеріне ғана шектелді, сондықтан көптеген «бұзылған» және «жекеменшік» округтерде орын сатып алуға болады, ал ірі қалалар, бүкіл округтерді білдіретін Ширдің рыцарларынан басқа, өкілдіксіз қалды. Реформаторлар мен радикалдар парламенттік реформаны іздеді, бірақ Француз революциялық соғыстары дамыған сайын британ үкіметі наразылыққа қарсы репрессиялық шараларға көшті және реформаға қарай ілгерілеу тоқтап қалды. Георг II-нің мұрагері Георг III патшалық үстемдік пен абсолюттік монархияны қалпына келтіруге тырысты, бірақ оның билігінің соңында король министрлерінің позициясы – олар кез келген маңызды өзгерістерді енгізу үшін Парламенттің қолдауын қажет ететінін анықтады – британдық басқарудың рөліне орталық орынға ие болды және содан кейін де солай болып қала берді. Георг III билігінің бірінші жартысында монархтың әлі де Парламентке айтарлықтай ықпалы болды, оның өзінде ағылшын дворяндарының қамқорлығы мен ықпалы басым болды. Палаталарға кандидаттардың көпшілігі Уигтер немесе Торилер ретінде анықталды, бірақ сайланғаннан кейін олар партиялық бағыттар бойынша бөлінудің орнына мүдделердің коалициясын құрды. Жалпы сайлауларда дауыс беру көптеген жерлерде мүлік иелеріне, ескірген және өндіріс қалаларының немесе халықтың ауысуының маңыздылығын көрсетпейтін сайлау округтеріне шектелді, сондықтан бұзылған және жекеменшік округтерде парламенттегі орынды оларды бақылайтын бай жер иелерінен сатып алуға болады, ал ірі қалалар өкілдіксіз қалды. Уильям Бекфорд және Джон Уилкс сияқты радикалдар жүйені реформалауды талап етті. 1780 жылы реформа бағдарламасының жобасын Чарльз Джеймс Фокс және Томас Брэнд Холлис дайындады және Вестминстердің сайлаушыларының кіші комитеті ұсынды. Бұл кейіннен чартистер қабылдаған алты тармақты талап етуді қамтиды. Американың Тәуелсіздік соғысы он үш американдық колонияның өздерінің тәуелсіз мемлекетін құруға жол бермеуді көздеген сыртқы саясаттың жеңілісімен аяқталды, бұл Джордж III қызу қолдаған нәрсе болды, ал 1782 жылдың наурыз айында король өзінің қарсыластары басқарған әкімшілікті тағайындауға мәжбүр болды, ол патшаның қамқорлығын тоқтатуға тырысты. 1783 жылдың қарашасында ол Лордтар палатасындағы ықпалын пайдаланып, Құрметті Шығыс Үндістан компаниясын реформалау туралы заң жобасын жеңілдетті, сол кездегі үкіметті босатты және жаңа үкімет құру үшін Уильям Питт кішісін тағайындады. Питт бұған дейін Парламентке өзін-өзі реформалауға шақырған, бірақ король ұнатпаған реформаларға ұзақ уақыт бойы қысым көрсетпеді. Питт 1785 жылдың сәуір айында «бұзылған» округтерден Лондон мен округтерге орынды қайта бөлу туралы ұсынған ұсыныстар Палаталар палатасында 248 дауысқа 174 дауыспен жеңіліске ұшырады. 1789 жылғы Француз революциясынан кейін, Лондондық сәйкес қоғам сияқты радикалдық ұйымдар парламенттік реформаны талап ету үшін пайда болды, бірақ Француз революциялық соғыстары дамыған сайын үкімет қорқақ ішкі толқуларға қарсы кең ауқымды репрессиялық шаралар қабылдады және француз революциясының демократиялық және теңдік идеалдарын ұстану және реформаға қарай ілгерілеу ондаған жылдар бойы тоқтап қалды.

Following the Treaty of Union in 1706, Acts of Union ratifying the Treaty were passed in both the Parliament of England and the Parliament of Scotland, which created a new Kingdom of Great Britain. The Acts paved the way for the enactment of the treaty of Union which created a new parliament, referred to as the 'Parliament of Great Britain', based in the home of the former English parliament. All of the traditions, procedures, and standing orders of the English parliament were retained, although there is no provision for this within the treaty; furthermore, the incumbent officers and members representing England comprised the overwhelming majority of the new body. It was not even considered necessary to hold a new general election. While Scots law and Scottish legislation remained separate, new legislation was thereafter to be enacted by the new parliament, with the exception of that pertaining to private right which could only legislated on for the "evident utility" of the people. England's de facto prominence in the new parliament was, and remains, a contentious issue. After the Hanoverian King George I ascended the British throne in 1714 through the Act of Settlement of 1701, real power continued to shift away from the monarchy. George was a German ruler, spoke poor English, and remained interested in governing his dominions in continental Europe rather than in Britain. He thus entrusted power to a group of his ministers, the foremost of whom was Sir Robert Walpole, and by the end of his reign in 1727 the position of the ministers – who had to rely on Parliament for support – was cemented. George I's successor, his son George II, continued to follow through with his father's domestic policies and made little effort to re establish monarchical control over the government which was now in firm control by Parliament. By the end of the 18th century the monarch still had considerable influence over Parliament, which was dominated by the English aristocracy, by means of patronage, but had ceased to exert direct power: for instance, the last occasion on which royal assent was withheld was in 1708 by Queen Anne, even this being done only at the request of her ministers. At general elections the vote was restricted to freeholders and landowners, in constituencies that had changed little since the Middle Ages, so that in many "rotten" and "pocket" boroughs seats could be bought, while major cities remained unrepresented, except by the Knights of the Shire representing whole counties. Reformers and Radicals sought parliamentary reform, but as the French Revolutionary Wars developed the British government became repressive against dissent and progress towards reform was stalled. George II's successor, George III, sought to restore royal supremacy and absolute monarchy, but by the end of his reign the position of the king's ministers – who discovered that they needed the support of Parliament to enact any major changes – had become central to the role of British governance, and would remain so ever after. During the first half of George III's reign, the monarch still had considerable influence over Parliament, which itself was dominated by the patronage and influence of the English nobility. Most candidates for the House of Commons were identified as Whigs or Tories, but once elected they formed shifting coalitions of interests rather than dividing along clear party lines. At general elections the vote was restricted in most places to property owners, in constituencies which were out of date and did not reflect the growing importance of manufacturing towns or shifts of population, so that in the rotten and pocket boroughs seats in parliament could be bought from the rich landowners who controlled them, while major cities remained unrepresented. Reformers like William Beckford and Radicals beginning with John Wilkes called for reform of the system. In 1780, a draft programme of reform was drawn up by Charles James Fox and Thomas Brand Hollis and put forward by a sub committee of the electors of Westminster. This included calls for the six points later adopted by the Chartists. The American War of Independence ended in defeat for a foreign policy that sought to prevent the thirteen American colonies from breaking away and forming their own independent nation, something which George III had fervently advocated, and in March 1782 the king was forced to appoint an administration led by his opponents which sought to curb royal patronage. In November of 1783, he took the opportunity to use his influence in the House of Lords to defeat a bill to reform the Honourable East India Company, dismissed the government of the day, and appointed William Pitt the Younger to form a new government. Pitt had previously called for Parliament to begin to reform itself, but he did not press for long for reforms the king did not like. Proposals Pitt made in April 1785 to redistribute seats from the "rotten boroughs" to London and the counties were defeated in the House of Commons by 248 votes to 174. In the wake of the French Revolution of 1789, Radical organisations such as the London Corresponding Society sprang up to press for parliamentary reform, but as the French Revolutionary Wars developed the government took extensive repressive measures against feared domestic unrest aping the democratic and egalitarian ideals of the French Revolution and progress toward reform was stalled for decades.

Ұлыбритания Парламенті

1801 жылы Ұлыбритания Корольдігі мен Ирландия Корольдігі 1800 жылғы Одақ актілеріне сәйкес бірігіп, Ұлыбритания және Ирландия Біріккен Корольдігі құрылғанда Ұлыбритания Парламенті құрылды.