Кіріспе

Голландиялық зерттеуші Виллем Гесселц де Вламинг (28 қараша 1640 ж. – 7 тамыздан кейін 1702 ж.) – 17 ғасырдың соңында Жаңа Голландияның (Австралия) орталық-батыс жағалауын зерттеген голландиялық теңіз капитаны. Ол қазіргі Перт қаласының орнында, Сван өзеніне қонды. Экспедиция нәтиже бермесе де, ол континенттің батыс жағалауының бір бөлігін картаға түсірді.

Ерте өмір

Виллем де Вламинг Нидерланд Республикасындағы Ост-Влиланд қаласында дүниеге келген. 1640 жылдың 28 қарашасында крещениеден өтті. 1664 жылы де Вламинг Новая Земляға теңіз саяхаты жасап, Елмерландты ашты. 1668 жылы ол үйленді; ол кит аулауда капитан болды және әлі де Влиланд аралында тұрды. 1687 жылы ол әйелімен бірге Йордан ауданындағы үйлерін сатты. Де Вламинг 1688 жылы Голландиялық Шығыс Үндістан компаниясына (VOC) қосылып, сол жылы Батавияға алғашқы сапарын жасады. Екінші саяхатынан кейін, 1694 жылы Николаес Витсеннің өтінішімен, ол 1694 жылы Батавияға жол аясында 325 жолаушысы мен экипажымен бірге жоғалып кеткен VOC капитальдық кемесі «Ridderschap van Holland»-ты іздеу үшін экспедиция ұйымдастыруды тапсырылды. VOC шенеуніктері оның Австралияның батыс жағалауында құлап кеткен болуы мүмкін деп ойлады.

Құтқару миссиясы

1696 жылы де Вламинг Австралияның батыс жағалауына екі жыл бұрын жоғалған «Риддерсхап ван Голландия» кемесінің құтқарушыларын іздеу үшін миссияға жетекшілік етті. Оның басқаруында үш кеме болды: де Вламингтің өзі басқарған «Geelvink» фрегаты; капитан Геррит Колларт басқарған «Nijptang»; және Виллем де Вламингтің ұлы, капитан Корнелис де Вламинг басқарған «Weseltje» галиоты. Экспедиция 3 мамыр 1696 жылы Тексельден «қатаң түрде жасырын» аттанды. Франциямен тоғыз жылдық соғыс кезінде, Шотландия жағалауын айналып, Тристан-да-Куньяға дейін жүзіп өтті. Қыркүйек айының басында үш кеме Жақсы Үміт мүйісіне жетіп, экипаж арасында скорбут пайда болғандықтан жеті аптаға тоқтады. Ол жерде Лоренс Т. Зиман қайтыс болғаннан кейін Корнелис де Вламинг басшылыққа көтерілді. 27 қазан күні олар Африканың Жақсы Үміт мүйісінен Голландиялық Шығыс Индияға қарай Брауэр жолымен Үнді мұхиты арқылы сапарлады. Шығысқа қарай жолда Сент-Пол және Амстердам аралдарын тексерді, бірақ қираған кемелер мен аман қалғандар табылмады. 5 желтоқсанда олар сапарға шықты. 1696 жылғы 29 желтоқсанда де Вламингтің тобы Роттнест аралына қонды. Ол көптеген квоккаларды (жергілікті сүтқоректі жануар) көріп, оларды үлкен егеуқұйрықтар деп ойлап, аралына «Eylandt 't Rottenest» («Егеуқұйрықтар аралы») деп ат қойды. Кейіннен ол күнделігіне былай деп жазды: «Мен осы аралымды тамашалап, қатты қуандым, ол өте тартымды, және табиғат оны мен көрген барлық аралдардан гөрі ләззат алу үшін ештеңеден айырмаған сияқты. Адамның жақсы өмір сүруі үшін барлық жағдай жасалған, үй салу үшін ағаш, тас және әк жеткілікті, тек осы әдемі жазықтарды игеру үшін еңбекшілер ғана жетіспейді. Тұздың қоры мол, жағалау балыққа толы. Осы хош иісті тоғайларда құстар жағымды ән шырқап, өздерін танытады. Сондықтан, бақытты өмірді іздейтін көптеген адамдардың арасында, біздің елдегі бақытты осы елге баламағандар көп болар, ол жер бетіндегі жұмақ сияқты көрінеді». 1697 жылғы 10 қаңтарда ол Сван өзенінің бойымен жоғары көтерілді. Ол және оның экипажы алғашқы еуропалықтардың бірі болып саналды. Олар қара аққуларды көрген алғашқы еуропалықтар деп есептеледі, де Вламинг оларды көп көргендіктен Сван өзенін (голланд тілінде Zwaanenrivier) деп атады. Экипаж бір аборигенді ұстауға үміттеніп, үш топқа бөлінді, бірақ бес күннен кейін «Оңтүстік жер» тұрғынын ұстауға тырысудан бас тартты. 22 қаңтарда олар «Geelvink» арнасы арқылы жүзіп өтті. Келесі күндері олар он жалаңаш қара адамды көрді. 24 қаңтарда олар Ред-Блаффты басып өтті. Виттекарра маңында олар таза су іздеді. 1697 жылғы 4 ақпанда ол Батыс Австралиядағы Дирк Хартог аралына қонды және 1616 жылы Дирк Хартог қалдырған қалайы тақтаны екі голланд теңіз саяхатшысының сапарларын жазған жаңа тақтамен ауыстырды. Алғашқы тақта Амстердамдағы Риксмузейде сақталады. Де Вламинг, оның ұлы және Колларт 1698 жылғы 3 немесе 11 ақпанда Индиядан қайтып келген флотқа басшылық етті, ол 16 тамызда өзінің туған қаласы Амстердамға келді. Дегенмен, де Вламингтің сол кезде әлі тірі болғаны белгісіз, сондай-ақ осы уақытқа дейінгі Влилендтен жерлеу туралы жазбалар жоқ. Бұрынғы сапарда де Вламинг Витсенге Нью-Голландиядан (Австралия) келген теңіз қабықтары, жемістер және өсімдіктер салынған қорапты, сондай-ақ Виктор Викторц экспедицияда салған он бір суретті жіберген. Де Вламинг қара аққуларды да жіберді, бірақ олар сапар барысында қайтыс болды. Витсен суреттерді Мартин Листерге ұсынды. Саяхатқа қаржы салған Витсен адамдардың ашудан гөрі саудамен айналысқандарына көңілі қалды. 1699 жылы Уильям Дампир Австралия мен Жаңа Гвинея жағалауларын зерттеді.