Кіріспе

Американдық саясаттанушы (1920–1993)

Уильям Харрисон Райкер (22 қыркүйек 1920 – 26 маусым 1993) – американдық саясаттанушы, саяси ғылымға ойын теориясы мен математиканы қолданумен танымал. Ол Рочестер университетінің саяси ғылымдағы мінез-құлық революциясының орталығы болуына үлкен үлес қосты.

Ерте өмір

Уильям Харрисон Райкер 1920 жылдың 22 қыркүйегінде Айова штатының Де-Мойн қаласында дүниеге келген. Оның 4 баласы болды – 2 ұлы мен 2 қызы, олардың анасы Мэри Элизабет. 1942 жылы Индиана штатындағы ДеПау университетінде экономика мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды, ал 1948 жылы Гарвард университетінде философия докторы ғылымын қорғады. ДеПау университетінде оқып жүргенде, ол Delta Kappa Epsilon студенттік бауырластығына қабылданды. Докторлық диссертациясын қорғаудан бұрын Райкер RCA (бұрынғы Америка радио корпорациясы) компаниясында уақытты және қозғалысты зерттеуші болып жұмыс істеді.

Мансап

Рикер Висконсин штатының Аплтон қаласындағы Лоуренс университетінде (бұрын Лоуренс колледжі) профессорлық қызмет атқарды, онда ол «Саяси коалициялардың теориясы» (1962) атты еңбегін жариялады. 1962 жылы Рочестер университетінің Саяси ғылымдар кафедрасының меңгерушісі болды және 1977 жылға дейін осы лауазымда қалды, өмірінің соңына дейін белсенді болды. Брюс Буэно де Мескита мен Кеннет Шепсли өз естеліктерінде «Бұл саяси теорияның болжамдық сынақтары үшін өте маңызды болып шықты» деп жазады. Рикер сондай-ақ рационалды таңдау теориясының негізін қалаушы ретінде танымал, ол экономикалық теорияны саясаттың математикалық модельдеріне қолдану жөніндегі жұмыстары арқасында осы құрметке ие болды. Басқа еңбектерімен қатар, Рикер федерализм теориясы мен тарихы және ол «герестетика» деп атаған нәрсе – саяси нәтижелерді өзгерту өнерімен белгілі, бұл адамдардың негізгі қалауларын өзгертпей, шешім қабылдау процесін манипуляциялау арқылы жүзеге асырылады, мысалы, шешімдер қабылдау тәртібін өзгерту арқылы. «Либерализмге қарсы популизм» атты кітабында ол көпшілік билігінің тұрақсыздығы, Ароудың мүмкін емес теоремасы және Маккельви-Шофилдтің хаос теоремасында көрсетілгендей, демократияның «популистік» түсіндірулері халықтың ұжымдық еркіне сәйкес келмейтінін айтты. Керісінше, демократиялық көшбасшылар әртүрлі коалициялар құруға ұмтылады; сәтті коалиция құру сайлауды қайта бағыттуға әкелуі мүмкін, онда сайлаушылардың топтары өз адалдығын жылдам өзгертеді. Азшылықтардың мүддесі үшін саяси коалицияға қатысты Рикер коалицияның көлемі неғұрлым үлкен болса, соғұрлым аз өмір сүретінін мәлімдеді. «Саяси коалициялардың теориясы» (1962) атты кітабында Рикер шектеулі ресурстар үшін күрес жағдайында, қатысушылар ресурстарға қол жеткізуді қамтамасыз ететін жеткілікті көлемде коалиция құруға тырысатынын, бірақ коалиция одан артық болмайтынын (өйткені қатысушылар ресурстарды қажетсіз сұйылтуды қаламайды) айтты. Вильям Х. Рикер атындағы сыйлық Рочестер университетінде оның құрметіне екі жылда бір рет беріледі. Америкалық саяси ғылым қауымдастығының саяси экономика бөлімі де оның атымен жыл сайын кітап сыйлығын тағайындайды.

Жарияланымдар

Райкер, Уильям Х. Штаттардың сарбаздары: Ұлттық гвардияның американдық демократиядағы рөлі. Вашингтон: Қоғамдық істер баспасы, 1957. «Дауыс беру парадоксы және түзетулерге дауыс беру ережелері». Американың саяси ғылымдары журналы. 52, 1958: 349–366. Саяси коалициялар теориясы. Нью-Хейвен: Йель университетінің баспасы, 1962. «Федерализм: шығу тегі, жұмыс істеуі, маңызы». Бостон: Литтл, Браун, 1964. «Позитивті саяси теорияға қарай», Энглвуд-Клиффс, Нью-Джерси: Прентис-Холл, 1973. «Көпшілік билігінің тепе-теңдігінің бұзылуы институттарды зерттеуге қосқан үлесі», Американың саяси ғылымдары журналы, 74, 1980: 432–446. Либерализм популизмге қарсы. Сан-Франциско: В. Х. Фримен, 1982. «Конституция жасаудың ерестетикасы: 1787 жылғы президенттік кезең, детерминизм және рационалды таңдау туралы түсініктемелермен». Американың саяси ғылымдары журналы, 78, 1984: 1–16. Саяси манипуляция өнері. Нью-Хейвен: Йель университетінің баспасы, 1986. Риторика стратегиясы. Нью-Хейвен: Йель университетінің баспасы, 1996.