Кіріспе

Француз теңіз күші офицері (1779–1841)

Луи Клод де Сольсе де Фрейсинет (7 тамыз 1779 – 18 тамыз 1841) – француз теңіз күші офицері. Ол Жер шарын айналып өтіп, 1811 жылы Австралияның жағалау сызығының толық контурын көрсеткен алғашқы картаны жариялады.

Өмірбаян

Ол Дром департаментінің Монтелимар қаласында дүниеге келген. Луи Клод де Сольсе де Фрейсинет – оның толық аты (көпшілік оны Луи де Фрейсинет деп атады). Оның анасы – Элизабет Антуанетта Катерина Арманд. Оның үш бауыры болды: Луи Анри де Сольсе де Фрейсинет, Андре Шарль де Сольсе де Фрейсинет және ең кішісі Фредерик Казимир де Сольсе де Фрейсинет (Шарль де Фрейсинеттің әкесі). Луи Клод екінші бала еді. 1793 жылы ол француз флотына мичман болып қосылды және британдықтарға қарсы бірнеше шайқасқа қатысты. 1800 жылы Фрейсинет Никола Баудин басқаруымен Австралияның оңтүстік және оңтүстік-батыс жағалауларын зерттеу экспедициясына тағайындалды, бұл экспедиция Naturaliste және Géographe кемелерімен жүргізілді. Фрейсинеттің бауыры Луи Анри де Фрейсинет те экспедицияға қатысты. 1802 жылдың қыркүйегінен 1803 жылдың тамызына дейін Фрейсинет Австралия жағалауын зерттеуде Casuarina шхунасының капитаны болды. Кейін ол Naturaliste кемесіне ауысып, 1804 жылы Францияға оралды. Мэтью Флиндерс Маврикий аралында француздықтар тарапынан тұтқынға алынғандықтан, оның көптеген жаңалықтары Франсуа Перон тарапынан қайта қаралып, тікелей талап етуге әкелді, ал экспедиция жаңа атаулар берді. 1824 жылы бұл мәселе «Аустралия жерлерін ашу саяхаты» атты екінші басылымда түзетілді. Ақырында, Баудин мен Фрейсинет Австралия жағалауының картасын 1811 жылы, Флиндерс өзінің картасын жариялағаннан үш жыл бұрын жариялауға қол жеткізді. Батыс Австралия жағалауындағы бір шығанақ Фрейсинет сағасы деп аталады. Кейп Лиувин мен Кейп Натуралист арасындағы Фрейсинет мүйісі және Тасманиядағы Фрейсинет ұлттық паркі бар Фрейсинет түбегі де осы саяхатшының есімімен аталады. 1805 жылы ол Парижге оралды, және үкімет оған экспедицияның карталарын және жоспарларын дайындау жұмысын тапсырды. Ол сондай-ақ баяндаманы аяқтады, және барлық жұмыс «Аустралия жерлерін ашу саяхаттары» (Париж, 1807–1816) деген атпен жарық көрді. Оның құрметіне Freycinetia (Pandanaceae) өсімдік туысы, сондай-ақ Гавайиде өсетін Santalum freycinetianum ағашы/бұтасы аталды.

Ураниді айналып өту

1817 жылы оған жаңа саяхат үшін арнайы жабдықталған "Урани" корветі берілді. "Урани" кемесінде теңіз күштерінің ғылыми қызметкерлерінің бірнеше өкілі болды, олардың ішінде теңіз гидрологы Луи Исидор Дюперре, суретші Жак Араго және оның кіші суретшісі Адриен Таунай кіші есімдері ерекше аталады. "Урани" Рио-де-Жанейроға география, этнология, астрономия, жердің магниттік өрісі, метеорология салаларында мәліметтер жинау және табиғаттану үлгілерін алу мақсатымен маятник өлшемдері сериясын жүргізу үшін аттанды. Фрейсинет әйелі Роза де Фрейсинетті де кемеге жасырып алып кірді. Үш жыл бойы Фрейсинет Тынық мұхитында саяхаттап, Австралия, Мариан аралдары, Гавай аралдары, Оңтүстік Америка және басқа да аймақтарды зерттеді. Қайту жолында Фолкленд аралдарында "Урани" кемесі қаза болғанына қарамастан, ол Францияға табиғаттанудың түрлі салалары бойынша құнды жинақтармен, сондай-ақ саяхат еткен елдердің егжей-тегжейлі жазбалары мен суреттерімен оралды. Бұл сапардың нәтижелері Фрейсинеттің жетекшілігімен "Корольдің бұйрығымен "Урани" және "Физишен" корветтерімен жасалған саяхат" деген тақырыпта 1817, 1818, 1819 және 1820 жылдардағы 13 томдық және 4 томдық суреттер мен карталар жинағы түрінде жарияланды. Фрейсинет 1825 жылы Франция Ғылым академиясына қабылданды және Париж географиялық қоғамын құрушылардың бірі болды. Ол Шолс-сюр-Рон қаласының жанындағы Фрейсинет шатосында қайтыс болды.

Саяхаттың күнделіктері 1817-1820 жылдар

1-том 1-бөлім: 1-кітап Франциядан Бразилияға. 1827 ж. басылған. 1-том 2-бөлім: 2-кітап Бразилиядан Тиморға. 1828 ж. басылған. 2-том 1-бөлім: 3-кітап Тимордан Мариан аралдарына. 1829 ж. басылған. 2-том 2-бөлім: 4-кітап Гуамнан Гавайиға; 5-кітап Гавайиден Порт-Джексонға 1819 ж. 1829 ж. басылған. 2-том 3-бөлім: 5-кітап Гавайиден Порт-Джексонға; 6-кітап Порт-Джексоннан Францияға 1820 ж. 1839 ж. басылған. Зоология. 1824 ж. басылған. Зоологиялық суреттер. 1824 ж. басылған. Ботаника. 1826 ж. басылған. Ботаникалық суреттер. 1826 ж. басылған. Навигация және гидрография, 1-бөлім. 1826 ж. басылған. Навигация және гидрография, 2-бөлім. 1826 ж. басылған. Маятник бойынша байқаулар. 1826 ж. басылған. Жер магниттігі. 1842 ж. басылған. Метеорология. 1844 ж. басылған.