Кіріспе

Латын тілінде "қорқынышты жыл" деген мағына беретін сөз тіркесі. Annus horribilis (көпше түрі: anni horribiles) – "қорқынышты жыл" дегенді білдіретін латынша сөз тіркесі. Бұл сөз тіркесі "жайдарлы жыл" мағынасын беретін annus mirabilis сөзіне қарама-қарсы қолданылады.

Сөздің шығу тегі

"Annus horribilis" деген сөз тіркесі 1891 жылы англикандық басылымда 1870 жылды сипаттау үшін қолданылған, ол жыл католик шіркеуінде папаның қатесіздігі туралы догма қабылданған жыл еді.

2019 жыл

2019 жылды кейбір сарапшылар британдық патша отбасының екінші «annus horribilis» деп сипаттады. Бұл 97 жастағы Филипп ханзадасы екі әйел мен нәресте отырған басқа көлікке соқтығысқан жыл болды. Соңынан, Принс Эндрю сотталған бала зорлаушы Джеффри Эпштейнмен арақатынасы туралы баршаға сынға ұшыраған BBC Newsnight телеарнасындағы сұхбатына қатысты. Королева да премьер-министр Борис Джонсонның парламентті тарату туралы өтінішіне байланысты конституциялық дағдарысқа қатысты (кейін бұл кеңес заңсыз деп танылды), сондай-ақ Кембридж және Сассекс үйлері арасындағы шиеленіс туралы таблоидтардың қысымы артты.

Бен Аффлек

Голливуд актері және режиссер Бен Аффлек бір кезде 2003 жылды өзінің annus horribilis жылы деп атаған. Аффлек "Күреңкесік" және "Гигли" фильмдерінде түсті, екеуі де сыншылар тарапынан жағымсыз бағаланды. "Гигли" прокатта сәтсіздікке ұшырап, Голливуд сыншылары мен көрермендердің наразылығын тудырды, нәтижесінде 24-ші "Алтын малина" сыйлығында алты номинацияда жеңіске ие болды. Бұған қоса, Аффлек пен оның никелес әйелі, кейін екінші жұбайы Дженнифер Лопес, таблоидтардағы әңгімелерге ыңғайлы қарайтындығы және осыдан кейін көп көрсетілуі үшін жұртшылықтың сыны мен қысымына ұшырады.

Кофи Аннан

Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысы Кофи Аннан 2004 жылдың 21 желтоқсанындағы жыл соңындағы баспасөз конференциясында осы сөз тіркесін қолданды. Ол былай деді: «Бұл жыл ерекше қиын болды және осы қиын жыл аяқталып бара жатқанына ризамын». Оның бұл сөздері БҰҰ-ның Ирактағы «Мұнайды азық-түлікпен алмастыру» бағдарламасындағы жемқорлыққа қатысты айыптауларға сілтеме жасады деп түсіндірілді. Ол сондай-ақ Ауғанстан, Конго Демократиялық Республикасы, Ирак, Палестина және Судан елдеріндегі құлпырауыс пен зорлық-зомбылық, БҰҰ-ның ішкі реформасының жалғасып жатқан процесі және «БҰҰ-ға және жеке өзіне қатысты үнемі сын» туралы айтты. Ақпан айында Летицияның кіші қарындасы, сол кездегі Астурия ханшайымы Эрика Ортис Рокасолано өз пәтерінде тыныштандырғыш дәрінің артық дозасынан қайтыс болды. Шілде айында «El Jueves» журналы мұқабасында Фелипе VI (сол кездегі Астурия ханзадасы) мен аталған Летиция ханшайымының жыныстық қатынаста болғанын бейнелейтін сурет жариялады. Суреттің астында: «Егер жүкті болсаң, елестетіп көр. Бұл менің өмірімде жасаған еңбекке жақын нәрсе болар» деген жазу болды. Бұл жаңа туған балалардың ата-аналарына 2500 евро көмек беру туралы үкімет ұсынысын сатиралады. Журналға тыйым салынды және таралымынан алынды, бұл цензураға қатысты дауға әкелді. Қыркүйек айында Каталония сепаратистері король Хуан Карлос пен королева Софияның суреттерін, корольдікке қарсы және Каталония сепаратистік митингісінде өртегені үшін сотталды. Қараша айының басында XVII Иберо-Америкалық саммитте Венесуэла президенті Уго Чавес пен Испания премьер-министрі Хосе Луис Родригес Сапатеро арасындағы ауызша жанжалдан кейін король Чавеске: «¿Por qué no te callas?» («Неге тыныш тұрмайсың?») деп сұрады. Саммит аяқталғаннан кейін көп ұзамай корольдік үй король қызы, Луго герцогинясы мен оның күйеуі Хайме де Маричалардың ажырасқанын жариялады. Олардың екі баласы бар: Фелипе мен Виктория.

COVID-19 пандемиясы

2020 жыл бүкіл әлем үшін, әсіресе 2019 жылдың соңында басталып, 2020 жылы жылдам тараған COVID-19 пандемиясы салдарынан, аса ауыр жыл ретінде кеңінен танылды. 2020 жыл 41-ші "Алтын малина" сыйлығының салтанатында "Ең нашар күнтізбелік жыл үшін арнайы губернаторлар сыйлығымен" марапатталды. Жыл соңында Netflix "2020-ға қош сау бол" атты деректі фильм-пародиясын шығарды, онда осы жылғы оқиғалар талқыланды.