Кіріспе

Бұрынғы саяси өлтірулерді тергеу комитеті

АҚШ Өкілдер палатасының Саяси өлтірулер жөніндегі арнайы комитеті (HSCA) 1976 жылы Джон Ф. Кеннеди мен Мартин Лютер Кингтің 1963 және 1968 жылдары жасалған саяси өлтірулерін тергеу үшін құрылды. HSCA тергеуді 1978 жылы аяқтады және келесі жылы соңғы есебін жариялады, онда Кеннедидің, басынан бастап, құпия сөз байластың нәтижесінде өлтірілгені деген қорытынды жасалды. Қазірге сенімсіз деп танылған полиция байланыс желісінің диктабельт жазбасының акустикалық талдауынан басқа, HSCA Уоррен комиссиясының қорытындыларын растайтын, саяси өлтіруге қатысты көптеген басқа ғылыми зерттеулерге тапсырыс берді. HSCA Кеннедидің өлтірілуін зерттеген комиссия мен түрлі агенттіктер мен департаменттер Ли Харви Освальдты адал ниетпен және мұқият тергегенмен, олардың жұмысы "біліктіліктің әртүрлі деңгейлерімен" атқарылғанын және құпия сөз байласты іздеу жеткіліксіз болғанын анықтады. Алайда, кейінірек комитет мүшелерінің бірі осы топтардың бірінің саяси өлтіруге қатысы бар екеніне жеке сенім білдірді, ал өкіл Флойд Фитиан Кеннедидің өлтірілуін ұйымдасқан қылмыстың мүшелері ұйымдастырғанына сенді. 1988 жылы қылмыстық істер жөніндегі бас прокурордың көмекшісі Уильям Ф. Уэлдтың Палатаның Сот комитетіне жазған хатында HSCA есебінің ұсыныстары ресми түрде қарастырылды және белсенді тергеулер аяқталғаны туралы хабарланды. ФБР-дің Техникалық қызметтер бөлімінен және Ұлттық ғылым академиясы комитетінен алынған тергеу есептерінде "сенімді акустикалық деректер Кеннедидің өлтірілу кезінде екінші оқ атушы болғанын растамайды" және Әділет министрлігіне белгілі екі саяси өлтіруге қатысты барлық тергеу жолдары "толыққанды зерттелгені" анықталды. Осыған байланысты министрлік "Президент Кеннедидің немесе доктор Кингтің өлтірілуінде құпия сөз байластың теориясын қолдайтын нақты дәлелдер жоқ" деген қорытындыға келді. 1975 жылдың 6 наурызында "Good Night America" телебағдарламасында "Life" журналында он екі жыл сақталғаннан кейін Zapruder фильмінің видео фрагменті алғаш рет көрсетілгенде, қоғамдық қызығушылық арта түсті. Видеода президенттің лимузиндегі оқ тиген сәтте басы кері қарай қатты домағанын көрсетті, ал Ли Харви Освальд 80 метрден астам қашықтықта болды. Уоррен комиссиясының қорытындыларын қабылдау қиындықтары артқандықтан, Конгресс мүшелері саяси өлтірулерді жаңадан тергеуді сұрады, бұл жаңа Тергеу комиссиясының аясында жүзеге асырылды. Комитет даулы және ішкі келіспеушіліктерге толы болды. Алғашқы төраға Вирджиниядан Томас Н. Даунинг 1977 жылдың қаңтарында зейнеткерлікке шықты және оның орнына 1977 жылдың 2 ақпанында Генри Б. Гонсалес тағайындалды. Гонсалес пен бас кеңесші Ричард А. Спраг комитеттің бақылауы, бюджеті және тергеу әдістеріне қатысты келіспеушіліктерге ұшырады, нәтижесінде Гонсалес отставкаға кетті. Спраг та, жаңа екі жылдық конгресс мерзімі үшін HSCA-ны қайта құруға Конгресс дауыс беру мүмкіндігін арттыру мақсатында отставкаға кетті. Спрагтың пікірлесін бөліскен орынбасары Роберт К. Таненбаум да көп ұзамай қызметтен кетті. Луис Стоукс Гонсалестің орнына төраға болып сайланды, ал Г. Роберт Блэки Спрагтың орнына бас кеңесші және штаб директоры болып тағайындалды.

Тергеулер

HSCA тапсырмасы бойынша бірнеше сарапшы ғылыми зерттеулер жүргізіліп, Кеннедиге жасалған қастанға қатысты физикалық дәлелдер қайта тексерілді. Куәгерлердің куәліктерімен және үкіметтік құжаттармен салыстырғанда, комитет мұндай зерттеулердің, әсіресе Уоррен комиссиясынан кейінгі он бес жылдағы ғылыми жетістіктерден үлкен пайда көретініне сенді. Нейтрондық белсендіру талдауы (NAA) қолданылатын әдіс, салыстырмалы оқ-дәрі қорғасын талдауы (CBLA) деп белгілі болған техника, Кеннедиге жасалған қастанға қатысты оқ-дәрінің қорғасын құрамын талдау үшін пайдаланылды. Ол, төмендегі барлық дәлелдердің көзі тек екі қорғасын оқ болған деген жорамастың жоғары ықтималдығын көрсетті: көбінесе зақымдалмаған таспадан жасалған оқ, президенттік лимузиннің алдыңғы орындығында және кілемшесінде табылған сынықтар, Кеннедидің миын қазған кезде алынған сынықтар және губернатор Коннеллидің білегінен алынған сынықтар. Сонымен қатар, атушының орналасқан жері (Техас мектеп кітап қоймасының 6-қабаттағы терезесі) траекториялық талдау арқылы анықталды. Оқтардың бастапқы орны президенттік лимузиннің және оның ішіндегі адамдардың орналасқан жерімен, сондай-ақ президент пен губернатордың денесіндегі оқ жараларының орнымен салыстырылып есептелді. Кеннедидің мәйітін қазған кезде алынған фотосуреттер, рентген суреттері және жазбалардың негізінде, тоғыз дәрігерден құралған сарапшы патологтар тобы Уоррен комиссиясының медициналық қорытындыларын қарап, растады. HSCA медициналық комиссиясы бастапқы қазған кездегі зерттеудің толықтығы мен әдістемесіне сын айтқанмен, олар, Сирил Вехт қарсы дауыс бергенімен, Уоррен комиссиясының екі және тек екі оқ жарақаты жоғарыдан және арттан (Кітап қоймасындағы Освальдтың орналасқан бағыты) кірген деген қорытындысына келісті. Олардың президенттің бас сүйегінің оң артқы жағына, шашының түбіне жақын жерден кіріп, бас сүйегінің оң алдыңғы жағынан шыққан оқтан қаза тапқаны туралы қорытындысы, Уоррен комиссиясының баяндамасындағы оқ кірген жері бас сүйегінің артқы жағында төмен орналасқан деген суреттен өзгеше болды.

саусақ іздері мен қолтаңбасының талдауы

Бірнеше саусақ іздері мен алақан іздері, қастандыққа қатысты заттарда табылған, саусақ іздері сарапшысымен қайта расталды. Ли Харви Освальдтың іздері президентке оқ ату үшін қолданылған Манлишер-Каркано мылтығының құлпынағы мен астыңғы жағынан, мылтықты тасымалдауға пайдаланған қоңыр қағаз контейнерден, снайперлік позициядағы бірнеше картон қораптан және мылтықты сатып алуға арналған тапсырыс нысанынан табылды.

Диктабельдік аудио жазу

HSCA Уоррен комиссиясының жалғыз атқыш туралы теориясын растайтын және қастандыққа қатысты ешқандай дәлел таба алмаған баяндама жобасын дайындағанмен, соңғы сәтте комитет полиция байланыс арнасының диктабельді таспасының күмәнді акустикалық талдауына ықпалданды. Соңғы кезде түрлі зерттеушілер арасында пікір алмасып жатқан болса да, HSCA-ның акустикалық талдауы кеңінен жоққа шығарылған деп есептеледі.

Куәгерлерді тыңдау

Уоррен комиссиясы мен ФБР-дың бұл аспектідегі тергеуінде Ли Харви Освальдтың болғанын анықтамағандықтан, одан әрі зерттеуді қажет деп санамаған, марқұм теңізшінің өміріне шамалы ғана қызығушылық танытқан еді. Ал ХСКА 544 Camp Street17 мекенжайында Ли Харви Освальдтың ЦРУ-дың заңсыз тармағында болғанын куәландырған бірнеше куәгерлерді анықтады, олардың ішінде Гай Банстердің бұрынғы теңізшілерден шақыртқан Аллен мен Дэниел Кэмпбелл ағайындылары, оның хатшысы Дельфин Робертс және тіпті оның өзінің інісі де болды. Ли Харви Освальдтың адрес кітапшасынан бірнеше танымал антикастролықтардың координаттары да табылды.

Жалпы қорытындылар

Әсіресе, АҚШ үкіметі жүргізген түрлі тергеулер әрбір жағдайда қастандық болу мүмкіндігін жеткіліксіз қарастырғаны анықталды. Комитет өз есебінде заңнамалық және әкімшілік жақсартулар бойынша ұсынымдар жасады, соның ішінде кейбір кісі өлтірулерді федералдық қылмыс ретінде қарауды ұсынды.

Корольге жасалған қастандық туралы қорытындылар

Кингтің қатылымен болған өлтіру туралы комитет өз баяндамасында, Кингті Джеймс Эрл Рейдің бір мылтығынан атқаннан өлтіргенін, бірақ "конспирацияның нәтижесі болуы мүмкін" екенін, және АҚШ үкіметтік ешбір агенттігі бұл конспирацияға қатыспағанын; керісінше, бұл Рей мен оның бауырлары арасындағы мәміле болуы ықтимал екенін мәлімдеді.