Кіріспе

Юмор түрі
Юмордың түрі

Еспемділік – бұл зиялы юмордың бір түрі – ақылды және көбінесе күлкілі нәрселерді айту немесе жазу қабілеті. Еспемді адам – ақылмен, күлкілі әңгімелер айтуға шебер адам. Еспемділіктің түрлері: тез әзіл, жауапты сөз, қысқа әзіл.

Нысандар

Дороти Паркердің "Алгонкин дөңгелек үстелі" сияқты, өткір ойлар қасақана жарастықсыз болуы мүмкін (көптеген эпиграммаларда да сондай), және көңіл көтеруден гөрі тапқырлыққа жақын болуы мүмкін. Шалақ сөз – бұл ақылға сыятын, бірақ сарказмға ұшыраған немесе мәнісіз болып көрінетін ой немесе сөз. Әзіл-қалжың да шағын-жылдамдықты білдіреді. Репарти – жылдам жауап пен зейінді пікірдің өткірлігі: шапшаң жауап және әдепті қайтар сөз. Метафизикалық поэзия стилі ағылшын драматургі Уильям Шекспир заманында кең таралған, ол мақтанды "Ақымақ ақымақтан жақсы, бірақ тапқыр ақымақтан жаман" деп ескерткен. Ол сөз ойындарын тұжырымдық ойлаумен үйлестіре алады, бұл назарды талап ететін сөздік шеберлік, бірақ күлкілі болуға мұраттанбайды. Шындығында, өлеңдегі әзіл-қалжың терең сезімдерді жасырудың жұқа жамылғысы болуы мүмкін. Осы стильдің өкілі – ағылшын ақыны Джон Донн.

Басқа қолданыстар

Жалпы алғанда, адамның есі – оның барлық түрдегі зихи күштері. Табиғи ес – яғни, адам туғаннан бастап келетін есі – ақылға жақын ұғым. Өз есімен күнелтүру – мүмкіндік іздеушілік, бірақ бұл әрқашан адал болуды білдірмейді. Есі жиі болу – сергек болу және жылдам ойлау қабілетіне ие болу. Есі таусылу ("Есімнен шығып кеттім") – қатты ашуланудың белгісі.