Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Қоңыр бас құс (Molothrus ater) – Солтүстік Американың қоңыржай және субтропикалық аймақтарында таралған міндетті түрде ұяға қосылатын паразиттік иктеридтер отбасының құсы. Ол өмір сүретін аймағының оңтүстік бөлігінде жыл бойы қоныстанады; солтүстік құстар қыс айларында АҚШ пен Мексиканың оңтүстігіне ұшып, наурыз немесе сәуір айларында жазғы мекендеріне қайта оралады. Бұл құс Франсуа Николас Мартинеттің "Табиғи тарихтың жарқын суреттерінде" қолмен боялған суретінде де бейнеленген, ол Эдме Луи Даубентонның қадағалауымен Буффонның мәтініне қосымша жасалған. Суреттегі жазуда да, Буффонның сипаттамасында да ғылыми атау болмаған, бірақ 1783 жылы голланд натуралисі Питер Боддарт өзінің "Жарқын суреттер каталогында" Oriolus ater деген екі атауын енгізді. Қазіргі кезде қоңыр бас құс 1832 жылы ағылшын натуралисі Уильям Джон Суэйнсон енгізген Molothrus туысына жатқызылған, осы құс – туыстың типтік түрі. Туыс атауы ежелгі грек тіліндегі "күрес" немесе "шайқас" мағынасын білдіретін mōlos және "тудыру" немесе "ұрықтандыру" мағынасын білдіретін thrōskō сөздерінен құралған. Аter деген сөз латын тілінде "қоңыр қара" дегенді білдіреді. "Cowbird" (қоңыр бас құс) деген ағылшынша атауы алғаш рет 1839 жылы тіркелген, ол осы түрдің көбінесе малдың жанында көрінетінін көрсетеді. Үш түршесі бар: Дене салмағы , аналықтарының орташа салмағы , ал еркектерінің орташа салмағы .
The brown headed cowbird (Molothrus ater) is a small, obligate brood parasitic icterid native to temperate and subtropical North America. It is a permanent resident in the southern parts of its range; northern birds migrate to the southern United States and Mexico in winter, returning to their summer habitat around March or April. The bird was also illustrated in a hand colored plate engraved by François Nicolas Martinet in the Planches Enluminées D'Histoire Naturelle, which was produced under the supervision of Edme Louis Daubenton to accompany Buffon's text. Neither the plate caption nor Buffon's description included a scientific name, but in 1783, Dutch naturalist Pieter Boddaert coined the binomial name Oriolus ater in his catalogue of the Planches Enluminées. The brown headed cowbird is now placed in the genus Molothrus that was introduced by English naturalist William John Swainson in 1832 with the brown headed cowbird as the type species. The genus name combines the Ancient Greek mōlos meaning "struggle" or "battle" with thrōskō meaning "to sire" or "to impregnate". The specific name ater is Latin for "dull black". The English name "cowbird", first recorded in 1839, refers to this species often being seen near cattle. Three subspecies are recognised: Body mass can range from , with females averaging against the males' average of .
Таралуы және мекендейтін ортасы
Бұл түр ашық немесе жартылай ашық жерлерде тіршілік етеді және көбінесе үйірмен қоныс аударады, кейде қызыл қанатты қара құстармен (әсіресе көктемде) және боболинктермен (әсіресе күзде), сондай-ақ қара қарғалармен немесе еуропалық сүйректерімен араласады. 2012 жылы Калифорния штатының Риверсайд округінің солтүстік-батыс бөлігіндегі қоңырбас торғайларында Батыс Нил вирусы анықталды.
The species lives in open or semiopen country, and often travels in flocks, sometimes mixed with red winged blackbirds (particularly in spring) and bobolinks (particularly in fall), as well as common grackles or European starlings. In 2012, brown headed cowbirds in northwest Riverside County, CA tested positive for West Nile Virus.
Ұялағы паразиттер
Қоңыр бас құс – міндетті ұрық паразиті; ол жұмыртқаларын басқа шағын тұтқыр құстардың ұяларына салады, әсіресе тостаған тәрізді ұя салайтындарына. Қоңыр бас құстың жұмыртқалары кем дегенде 220 түрдің ұяларында табылды, оның ішінде колибрилер мен жыртқыш құстар да бар. Жас қоңыр бас құстың балапандарын қоныс иелері өз балаларының есебінен тамақтандырады. Қоңыр бас аналықтары маусым бойына 40-қа дейін жұмыртқа сала алады.
The brown headed cowbird is an obligate brood parasite; it lays its eggs in the nests of other small passerines (perching birds), particularly those that build cup like nests. The brown headed cowbird eggs have been documented in nests of at least 220 host species, including hummingbirds and raptors. The young cowbird is fed by the host parents at the expense of their own young. Brown headed cowbird females can lay up to 40 eggs in a season.
Хосттың жауабы
Кейбір қоныс тегінің иелері, мысалы үй қышқыры, балаларын вегетариандық диетамен қоректендіреді. Бұл жас қоңыр бас құстар үшін қолайсыз, сондықтан олардың небары бірі ұшып кетіп құтыла алады. Қоңыр бас құс жұмыртқасын қабылдап, балапанын өсіру қоныс тегінің иесі үшін қымбатқа түсуі мүмкін. Американдық қызылқұс тұяғында, қоңыр бас құстар паразиттеген ұялардың жыртқыштарға шалдығу деңгейі жоғары екені анықталды, бұл, әрине, қоңыр бас құс балапанының қатты сұраныс дауысына байланысты, бірақ сондай-ақ, паразиттелуі мүмкін ұялардың жыртқыштардың назарына ілігу ықтималдығы жоғары екендігімен де түсіндіріледі. Қара құс сияқты, қоңыр бас құс жұмыртқалары белгілі бір қоныс тегінің иесінің жұмыртқасын еліктейтін топтарға бөлінбейді. Қоныс тегінің иелері кейде қоңыр бас құс жұмыртқасын байқайды, және әр түрлі иелер жұмыртқаға әр түрлі реакция жасайды. Кейбіреулері, көк сұр құс тұяғы сияқты, ұяларын тастап, өз жұмыртқаларын да жоғалтады. Басқалары, мысалы, американдық сары құс, шетел жұмыртқасын ұя материалдарының астына көміп, онда олар өлдіреді. Қоңыр құс жұмыртқаны ұядан физикалық түрде шығарып тастайды. Қоңыр бас құс балапандары да кейде ұядан қуылдырылады. Қоныс тегінің иесінің балапандары қоңыр бас құс балапанының болуына жауап ретінде өз мінез-құлқын өзгерте алады.
Some host species, such as the house finch, feed their young a vegetarian diet. This is unsuitable for young brown headed cowbirds, meaning few survive to fledge. Accepting a cowbird egg and rearing a cowbird chick can be costly to a host species. In the American redstart, nests parasitized by cowbirds were found to have a higher rate of predation, likely due in part to the loud begging calls by the cowbird nestling, but also partly explained by the fact that nests likely to be parasitized are also more likely to be preyed upon. Unlike the common cuckoo, the brown headed cowbird is not divided into gentes whose eggs imitate those of a particular host. Host species sometimes notice the cowbird egg, with different hosts reacting to the egg in different ways. Some, like the blue grey gnatcatcher, abandon their nest, losing their own eggs as well. Others, like the American yellow warbler, bury the foreign egg under nest material, where it perishes. The brown thrasher physically ejects the egg from the nest. Brown headed cowbird nestlings are also sometimes expelled from the nest. Nestlings of host species can also alter their behavior in response to the presence of a cowbird nestling.
Паразиттердің реакциясы
Паразиттік ұялардағы әнші құстың балапандары дауыс жиілігі мен күшін өзгертеді, осылайша олардың дауысы ковбирд балапанына ұқсайды, және мұндай балапандар паразиттік емес ұялардағы балапандармен салыстырылатын жиілікте тамақтанады. Қоңырбас ковбирдтер жұмыртқаларын салғаннан кейін оларды және балапандарын мерзімімен тексеріп отырады. Паразиттік жұмыртқаны алып тастау "мафиялық мінез-құлық" деп аталатын қарсы шараға алып келуі мүмкін. Бір зерттеуге сәйкес, ковбирд өз жұмыртқасы алынып тасталған кезде, мезгіл-мезгіл 56% жағдайда түрлі үй иелерінің ұяларын қиратып қайта оралған. Бұдан өзге, ковбирд "фермерлік мінез-құлық" сияқты ұяларды бұзып, үй иелерін жаңа ұялар салуға мәжбүрлейді. Содан кейін ковбирд жаңа ұяларға 85% уақыт жұмыртқаларын салады.
Song sparrow nestlings in parasitized nests alter their vocalizations in frequency and amplitude so that they resemble the cowbird nestling, and these nestlings tend to be fed equally often as nestlings in unparasitized nests. Brown headed cowbirds seem to periodically check on their eggs and young after they have deposited them. Removal of the parasitic egg may trigger a retaliatory reaction termed "mafia behavior". According to one study the cowbird returned to ransack the nests of a range of host species 56% of the time when their egg was removed. In addition, the cowbird also destroyed nests in a type of "farming behavior" to force the hosts to build new ones. The cowbirds then laid their eggs in the new nests 85% of the time.
Ерлердің мінез-құлқы және репродуктивті жетістігі
Ковбирд аталарының әлеуметтік мінез-құлқына басқа аталармен агрессивті, бәсекелестік ән айту, жұп құру және аналармен моногамиялық қарым-қатынас жатады. Демографиялық жағдайды өзгерту арқылы жасөспірімдерге тек аналармен қарым-қатынас жасау мүмкіндігі берілді, нәтижесінде жас аталардың әлеуметтік мінез-құлқы өзгеше болды; олар басқа аталармен әдеттегі ән айту сайыстарына қатыспады, аналармен жұп құрмады және көп әйелділікке бейім болды. Бұл ковбирдтердің мінез-құлқында үлкен икемділік бар екенін және олардың мінез-құлқын қалыптастыруда әлеуметтік ортаның маңызды рөл атқаратынын көрсетеді. Жас аталармен бірге ұсталған ересек аталар, басқа ересек аталармен салыстырғанда көбірек көбейді. Жас аталармен бірге болу ересек аталардың көбею дағдыларын жақсартты, себебі оларға күрделі әлеуметтік орта жасалды. Бұл нәтижелер одан әрі зерттелді, динамикалық үйірде (құрамы үздіксіз өзгеретін үйір) тұратын аталардың мінез-құлқы мен көбею табысы, статикалық үйірде (тұрақты құрамы бар үйір) тұратын аталармен салыстырылды. Бір үйірде тұратын аталардың (статикалық үйір) әлеуметтік мінез-құлқы мен көбею табысы арасында тұрақты, болжамды байланыс болды; аналарға жиі ән шырқаған аталар ең жоғары көбею табысын көрсетті. Жаңа аталардың тізімімен алмаса ұшыраған ересек аталардың (динамикалық үйір) әлеуметтік факторлар мен көбею табысы арасындағы байланыс болжамсыз болды; бұл аталар әлеуметтік стратегиялардың көптеген түрлерін қолдана отырып, жұптаса алды. Статикалық үйірде өмір сүрген аталардың мінез-құлқы мен көбею табысы бірнеше жыл бойы тұрақты болды, ал динамикалық үйірдегі аталардың басқа аталарға қатысты үстемдік деңгейі, аналарға ән шырқау деңгейі және көбею табысы әртүрлі болды.
Social behaviors of cowbird males include aggressive, competitive singing bouts with other males and pair bonding and monogamy with females. By manipulating demographics so juveniles only had access to females, juvenile males developed atypical social behavior; they did not engage in the typical social singing bouts with other males, did not pair bond with females, and were promiscuous. This demonstrates that great flexibility occurs in the behavior of cowbirds, and that the social environment is extremely important in structuring their behavior. Adult males housed with juvenile males were shown to have greater reproductive success compared to adult males housed with other adult males. Being housed with juvenile males honed the reproductive skills of the adult males by providing them with a more complex social environment. This finding was further studied by comparing the behaviors and reproductive success of males exposed to a dynamic flock, consisting of changing individuals, with males exposed to a static group of individuals. The individuals that stayed with the same group (i. e., static flock) had a stable, predictable relationship between social behavior and reproductive success; the males that sang frequently to females experienced the greatest reproductive success. The adult males that were exposed to a rotating roster of new individuals (i. e., dynamic flock) had an unpredictable relationship between social variables and reproductive success; these males were able to copulate using a much greater variety of social strategies. The males that lived in static flocks had high levels of consistency in their behaviors and reproductive success across multiple years, whereas the males in dynamic flocks experienced varying levels of dominance with other males, differing levels of singing to females, and differing levels of reproductive success.
Адамдармен қарым-қатынасы
Қоныстану аймағының кеңеюі және паразиттік мінез-құлқының болуымен қоңыр баслы ковбирд көбінесе зиянкес саналады. Адамдар кейде ковбирдтердің ұялау паразиттигінен зардап шеккен түрлерді қорғау үшін ковбирдтерді бақылау бағдарламаларына қатысады. Белл вирусының ұяларын зерттеу осы бақылау бағдарламаларының мүмкін шектеуін көрсетті, яғни ковбирдтерді алып тастау нәтижесінде сол аймақта ковбирдтердің өнімділігі күрт артуы мүмкін екенін анықтады, себебі ковбирдтердің саны азайғанда, паразиттік ұяларды тастап кету көрсеткіші төмендеп, ковбирдтер үшін ұялау табыстылығы артады.
With the expansion of its range and its parasitic behavior, the brown headed cowbird is often regarded as a pest. People sometimes engage in cowbird control programs, with the intention of protecting species negatively impacted by the cowbirds' brood parasitism. A study of nests of Bell's vireo highlighted a potential limitation of these control programs, demonstrating that removal of cowbirds from a site may create an unintended consequence of increasing cowbird productivity on that site, because with fewer cowbirds, fewer parasitized nests are deserted, resulting in greater nest success for cowbirds.