Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нумизматика саласы
Field of numismatics
Скрипофилия – акциялар мен облигациялар сертификаттарын зерттеу және коллекциялау. Нумизматиканың мамандандырылған саласы болып табылатын скрипофилия, кейбір тарихи сертификаттардың көркемдігі мен көптеген құжаттардың тарихи маңызына деген қызығушылықтың нәтижесінде қалыптасқан. Бұған қоса, кейбір акция сертификаттары гравюра өнерінің керемет үлгілерін көрсетеді. Сирек жағдайларда, ескі акция сертификаты табылып, ол бастапқы немесе оның ізбасары компанияның нақты акцияларын көрсетеді.
Scripophily is the study and collection of stock and bond certificates. A specialized field of numismatics, scripophily has developed as an area of collecting because of the inherent beauty of certain historical certificates, and because of interest in the historical context of many of the documents. In addition, some stock certificates serve as excellent examples of engraving. Occasionally, an old stock certificate is found that still has value, representing actual shares in the original or a successor company.
Тарих
Scripophily, ескі акциялар мен облигацияларды жинау хоббисі 1970 жылдар шамасында танылды. "Скрипофилия" сөзі ағылшын және грек тілдерінен алынған сөздерді біріктіру арқылы жасалды. "Скрип" сөзі меншік құқығын көрсетеді, ал "филос" сөзі "жақсы көру" мағынасын білдіреді. Бүгінде әлем бойынша мыңдаған коллекционерлер сирек, құнды және танымал акциялар мен облигациялар сертификаттарын іздеп жүр. Олар жеке инвесторлар немесе бизнесмендер болсын, көптеген коллекционерлер скрипофилияны хобби ретінде ұнатады, ал кейбіреулері оны тиімді инвестиция түрі деп санайды. Көптеген коллекционерлер ескі сертификаттардың тарихи маңызын бағалайды. Басқалары түрлі түстермен, әдемі суреттермен және күрделі өрнектермен басылған ескі акциялар мен облигациялар сертификаттарының сұлулығын артық көреді. Соңғы кезде дотком компаниялары мен даулы компаниялар шығарған сертификаттар скрипофилдер арасында ерекше танымал болып келеді. Скрипофилия хоббисіне жақында қосылған жаңалық – өз атыңызға шығарылған акцияларды жинау. Жекелендірілген акциялар сертификаттарын шығаратын компаниялардың ішінде The Walt Disney Company, Harley Davidson, McDonald's, Starbucks, Google, Ford Motor Company, The Coca Cola Company және Berkshire Hathaway сияқты компаниялар бар. Көптеген автограф коллекционерлары скрипофилиямен айналысады, тарихи немесе белгілі тұлғалардың қол қойған сертификаттарын іздейді. Осындай сертификаттарға Standard Oil Company компаниясы шығарған және Джон Д. Рокфеллер қол қойған акциялар сертификаттары, Генри Чарльз Кэри, Ринглинг Бразерс және Барнум & Бейли циркі, Atari Corporation, компания президенті қызметін атқарган кезде Эдди Риккенбеккер қол қойған Eastern Air Lines сертификаттары, Tucker Corporation және тағы да басқалары жатады.
Scripophily, the collecting of old stocks and bonds, gained recognition as a hobby around 1970. The word "scripophily" was coined by combining words from English and Greek. The word "scrip" represents an ownership right and the word "philos" means "to love". Today, there are thousands of collectors worldwide in search of scarce, rare, and popular stock and bond certificates. Whether they are private investors or business people, many collectors enjoy scripophily as a hobby, while others consider it a good form of investment. Many collectors appreciate the historical significance of old certificates. Others prefer the beauty of older stock and bond certificates that were printed in various colors with fancy artwork and ornate engravings. In recent times, certificates issued by dot com companies and companies involved in scandals have become particularly popular amongst scripophilists. A recent addition to the hobby of scripophily is collecting shares issued in one's name. Common companies that issue personalized stock certificates include The Walt Disney Company, Harley Davidson, McDonald's, Starbucks, Google, Ford Motor Company, The Coca Cola Company, and Berkshire Hathaway. Many autograph collectors engage in scripophily, looking for certificates signed by historic or well known figures. Certificates of this type include stock certificates issued by Standard Oil Company and signed by John D. Rockefeller, Franklin Fire Insurance Company certificates signed by Henry Charles Carey, Ringling Brothers and Barnum & Bailey Circus, Atari Corporation, Eastern Air Lines certificates signed by Eddie Rickenbacker when he served as the company's president, Tucker Corporation, and many others.
Әуесқойлық
Скрипофилияның үлкен бөлігі – қаржы тарихын зерттеу болып табылады. Жылдар бойы миллиондаған компаниялар қаржы жинау қажеттілігіне тап болды. Осы мақсатта, осы компаниялардың негіздеушілері бағалы қағаздар шығарды. Көбінесе, олар акциялар түріндегі немесе облигациялар түріндегі борыштық қағаздар түріндегі акцияларды ұсынды. Дегенмен, акциялар мен борыштық құралдардың көптеген түрлері бар, оның ішінде жай акциялар, артықшылықты акциялар, опциялар және әртүрлі типтегі облигациялар бар. Әрбір сертификат – компанияның және оның бизнесінің тарихының бір бөлігі. Кейбір компаниялар үлкен табысқа жетті, ал басқалары сатып алынып, басқа компаниялармен біріктірілді. Кейбір компаниялар мен салалар жаңа технологиялармен ығыстырылғанға дейін сәтті болды. Ал кейбір компаниялар заңбұзушылыққа немесе алаяқтыққа ұшырады. Скрипофилистер үшін түстер, қағаз, қолтаңбалар, жазылған күндер, мөрлер, жойылған белгілер, шекаралар, суреттер, виньеткалар, сала, брокер, компанияның атауы, тіркеуші агент, баспахана және иесінің аты қызығушылық тудырады. Көптеген компаниялар табысқа жете алмады немесе банкротқа ұшырады, сондықтан олардың сертификаттары скрипофилия хоббисі пайда болғанға дейін құндылығы жоқ қағазға айналды. 1850 жылдардағы кен өндірісінің өркендеуі, 1830 жылдардағы теміржол құрылысы, 1870 жылдардағы мұнай өркендеуі, 1850 жылдардағы телеграф, 1900 жылдардың басында пайда болған автомобиль өнеркәсібі, 1910 жылдардың басында авиация, 1930 жылдардағы электр қуаты мен банктер, 1970 жылдардағы әуе компанияларының соғыстары мен бірігулері, 1980 жылдардың басында ұялы телефондар, 1980 және 1990 жылдардағы қашықтықтан телефон байланысы, соңғы кездегі дотком дәуірі және Enron – бәрі де тарихи маңызы бар сертификаттардың жасалуына және шығарылуына себеп болды. Бүгінде акциялар мен облигациялар көбінесе электрондық түрде шығарылады, яғни шығарылған акциялардың жалпы санына қарағанда қағаз сертификаттардың саны азайды. Интернет осы хоббиге қызығушылықты арттыруға көмектесті. Қазіргі таңда ескі акциялар мен облигацияларды сататын бірнеше веб-сайттар бар.
A large part of scripophily is the study of financial history. Over the years there have been millions of companies that needed to raise money. In order to do so, the founders of these companies issued securities. Generally speaking, they either issued equity securities in the form of stock or debt securities in the form of bonds. However, there are many varieties of equity and debt instruments, including common stock, preferred stock, warrants, and bonds of various types. Each certificate is a piece of history about a company and its business. Some companies became major successes, while others were acquired and merged with other companies. Some companies and industries were successful until they were replaced by new technologies. Some companies have been the center of scandal or fraud. The color, paper, signatures, dates, stamps, cancellations, borders, pictures, vignettes, industry, stockbroker, name of company, transfer agent, printer, and holder name are all of interest to scripophilists. Many companies either were never successful or went bankrupt, so that their certificates became worthless pieces of paper until the hobby of scripophily began. The mining boom in the 1850s, railroad construction in the 1830s, the oil boom in the 1870s, telegraphy in the 1850s, the automobile industry beginning around 1900, aviation beginning around 1910, electric power and banks in the 1930s, the airline wars and mergers in the 1970s, cellular telephones beginning in the 1980s, long distance telephone service in the 1980s and 1990s, and most recently the dot com era and Enron all resulted in historically significant certificates being generated and issued. Today, stocks and bonds are typically issued electronically, meaning fewer paper certificates are issued as a percentage of actual stock issued. The Internet has played a role in raising awareness of the hobby. A number of websites now exist that sell old stocks and bonds.
Нұсқаулар
Сертификаттың құндылығын анықтайтын көптеген факторлар бар. Оларға сертификаттың күйі, жасы, тарихи маңызы, қолтаңбалары, сирек кездесуі, сұраныс деңгейі, эстетикалық келбеті, компанияның түрі, бастапқы номиналды құны, шығаруға қатысқан банктер, аударма мөрлері, жойылғандығын көрсететін белгілер, сертификаттың шығарылған немесе шығарылмаған күйде болуы, басушылар және гравюра процесінің түрі жатады.
There are many factors that determine value of a certificate. These include condition, age, historical significance, signatures, rarity, demand for the item, aesthetics, the type of company, the original face value, bankers associated with the issuance, transfer stamps, cancellation markings, whether the certificate was issued or unissued, printers, and the type of engraving process.