Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жауынгерлік аймақта немесе оның жанындағы жарақат алған жауынгерлер мен жауынгер емес адамдарға емдеу жасау.
Treatment of wounded combatants and non combatants in or near an area of combat
Далалық хирургия және кейінірек жауынгерлік жарақатты күту деп те аталатын жауынгерлік медицина – жауынгерлік қимылдар аймағында немесе оның жанында жарақат алған жауынгерлер мен жауынгер емес адамдарға көрсетілетін медициналық көмек. Жауынгерлік жараларды емдеу үшін алғаш рет әзірленген процедуралар азаматтық медицинаның үлкен дамуына ықпал етті. Медициналық технология мен озық процедуралардың енгізілуімен, қазіргі соғыстарда тіпті көп жарақаттардан да (политравма) аман қалу мүмкіндігі пайда болды. Жауынгерлік медицина – әскери медицинаның бір саласы.
Battlefield medicine, also called field surgery and later combat casualty care, is the treatment of wounded combatants and non combatants in or near an area of combat. Civilian medicine has been greatly advanced by procedures that were first developed to treat the wounds inflicted during combat. With the advent of advanced procedures and medical technology, even polytrauma can be survivable in modern wars. Battlefield medicine is a category of military medicine.
Соғыс медицинасының жетістіктерінің хронологиясы
Александр Македонскийдің біздің заманымыздан бұрынғы IV ғасырдағы әскери жорықтары кезінде, жарақат алған сарбаздардың қан кетуін тоқтату үшін турникеттер қолданылды. Римдіктер оларды, әсіресе ампутация кезінде қан кетуді бақылау үшін пайдаланды. Бұл турникеттер қоладан жасалған тар белдеулер еді, жайлылық үшін былғары қолданылған. Шамамен 1380 жылға жататын қолжазбада, тіпті қайыстан тоқылған ертедегі салғы суреті бар. Қарапайым салғылар 20 ғасырдың ортасына дейін әскерилерде кеңінен қолданылып келді. 1403 жылғы Шрусбери шайқасында ханзада Генридің бетінен арнайы жасалған хирургиялық құралмен жебе алынып тасталды. Жедел жәрдем машиналарын, жараланғандарды тасымалдауға арналған арнайы көліктерді алғаш рет испан сарбаздары 1487 жылғы Малага қоршауы кезінде қолданды. Француз әскери хирургі Амброаз Паре (1510–90) жауынгерлік жараларды емдеудегі қазіргі заманғы әдістерді дамытты. Оның соғыс медицинасына еңбегі – жараларды емдеу үшін таңғыштарды қолдану және ампутация кезінде қан кетуді тоқтату үшін лигатураны пайдалану. Триаж практикасын Наполеон соғыстары (1803–1815) кезінде Доминик Жан Ларри енгізді. Ол сонымен қатар соғыс ошағында жедел жәрдем машиналарын пайдалануды дамытты ("ambulances volantes", немесе ұшатын жедел жәрдем). Бұрын әскери жедел жәрдем ұрыс тоқтағаннан кейін ғана жараланғандарды жинаған, сол кезде көптеген жандар жарақаттарынан көз жұмған. Ресейлік хирург Николай Иванович Пирогов 1847 жылы эфирді анестезия ретінде қолданған алғашқы хирургтардың бірі болды, сондай-ақ Қырым соғысы кезінде далалық операцияда анестезия қолданған тұңғыш хирург атанды. Америка Азамат соғысы хирургы Джонатан Леттерман (1824–72) армиялардағы медициналық ұйымдастырудың қазіргі заманғы әдістерін қалыптастырды. Халықаралық Қызыл Крест комитетінің (ХҚК) алдағы іргетасы болған, жарақат алған сарбаздарға көмек көрсету қоғамы 1863 жылы Женевада құрылды. ХҚК жауынгерлік жараларды емдеу үшін ұлттық көмек қоғамдарын құруды қолдады және 1864 жылғы Бірінші Женева конвенциясын қолдады, ол медицина қызметкерлеріне, жедел жәрдем машиналарына және ауруханаларға бейтараптық берді. 19 ғасырдың соңында Фридрих фон Эсмарх және Сент-Джон орденінің мүшелері сияқты көрнекті медициналық тәжірибешілердің ықпалымен әрбір ересек ер және әйелге алғашқы медициналық көмек негіздерін үйрету курстары әскерилер арасында және әрбір сарбазға арналған стандартты алғашқы медициналық жиынтықтарды енгізуге әкелді. Наполеон соғыстары мен Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде, әсіресе Сомма шайқасында хирургиядағы жетістіктер, соның ішінде ампутация жасау. Медицинаның жетістіктері жауынгерлік жараларды емдеудің жақсы әдістерін ұсынды, мысалы, ампутация жасау үшін қайнаған майдың орнына антисептикалық майларды қолдану. Испания Азамат соғысы кезінде екі маңызды жаңалық пайда болды. Біріншісі – қанды тасымалдаудың тиімді әдісін ойлап табу. Барселонада Дюран и Йорда жасаған бұл әдіс донорлардың қандарын бірдей қан тобымен араластырып, содан кейін Grífols шыны түтіктері мен тоңазытқыш жүк көлігін пайдалана отырып, қанды майдан шебіне жеткізді. Бірнеше аптадан кейін Норман Бетюн осыған ұқсас қызмет ұсынды. Екінші жаңалық – халықаралық бригадаларда жұмыс істеген каталондық Мосес Броггидің мобильді операциялық бөлмені ойлап табуы. Толық жабдықталған және мобильді далалық ауруханалар, мысалы, Мобильді армиялық хирургиялық аурухананы алғаш рет АҚШ Екінші дүниежүзілік соғыста пайдаланды. 2006 жылы оның орнына "Жауынгерлік қолдау ауруханасы" келді. Вертолеттерді жедел жәрдем ретінде, немесе MEDEVAC ретінде алғаш рет 1944 жылы Мьянмада қолданды. 1945 жылы Манила қаласында алғашқы MEDEVAC атыс жасалды, онда бес тікұшақпен 70-тен астам әскер бір және екі адамнан шығарылды. Жедел медициналық көмек көрсетуді ауруханаға дейінгі жағдайларда жедел медициналық техникаларды қолдану арқылы кеңейту. Әскерлердің физиологиялық көрсеткіштерін қашықтан бақылау құрылғыларын қолдану, травма алдында және кезінде дәрігерлер мен MEDEVAC экипажына өмірлік белгілер мен биомеханикалық деректерді беру. Бұл далада және эвакуация кезінде дәрі-дәрмек пен емді мүмкіндігінше ертерек қолдануға мүмкіндік береді. Ұқсас телеметриялық құрылғылар ғарышқа ұшу кезінде де қолданылады, онда Бас басқару орталығындағы ұшу хирургі өмірлік көрсеткіштерді бақылай алады. Бұл көмірқышқыл газының деңгейінің жоғарылауы сияқты үлкен проблемалар туғанға дейін мәселелерді анықтауға көмектеседі немесе инфекцияны көрсететін дене температурасының көтерілуі.
During Alexander the Great’s military campaigns in the fourth century BC, tourniquets were used to stanch the bleeding of wounded soldiers. Romans used them to control bleeding, especially during amputations. These tourniquets were narrow straps made of bronze, using leather only for comfort. An early stretcher, likely made of wicker over a frame, appears in a manuscript from c.1380. Simple stretchers were common with militaries right through the middle of the 20th century. During the Battle of Shrewsbury in 1403, Prince Henry had an arrow removed from his face using a specially designed surgical instrument. Ambulances or dedicated vehicles for the purpose of carrying injured persons were first used by Spanish soldiers during the Siege of Málaga (1487). French military surgeon Ambroise Paré (1510–90) pioneered modern battlefield wound treatment. His two main contributions to battlefield medicine are the use of dressing to treat wounds and the use of ligature to stop bleeding during amputation. The practice of triage, pioneered by Dominique Jean Larrey during the Napoleonic Wars (1803–1815). He also pioneered the use of ambulances in the midst of combat ('ambulances volantes', or flying ambulances). Prior to this, military ambulances had waited for combat to cease before collecting the wounded by which time many casualties would have succumbed to their injuries. Russian surgeon Nikolay Ivanovich Pirogov was one of the first surgeons to use ether as an anaesthetic in 1847, as well as the very first surgeon to use anaesthesia in a field operation during the Crimean War. American Civil War surgeon Jonathan Letterman (1824–72) originated modern methods of medical organization within armies. The Relief Society for Wounded Soldiers, forerunner of the International Committee of the Red Cross (ICRC) was founded in 1863 in Geneva. The ICRC advocated for the establishment of national aid societies for battlefield medical relief, and stood behind the First Geneva Convention of 1864 which provided neutrality for medics, ambulances, and hospitals. In the late 19th century, the influence of notable medical practitioners like Friedrich von Esmarch and members of the Venerable Order of Saint John pushing for every adult man and woman to be taught the basics of first aid eventually led to institutionalised first aid courses amongst the military and standard first aid kits for every soldier. Advances in surgery especially amputation during the Napoleonic Wars and First World War on the battlefield of the Somme. Medical advances also provided kinder methods for treatment of battlefield injuries, such as antiseptic ointments, which replaced boiling oil for cauterizing amputations. During the Spanish Civil War there were two major advances. The first one was the invention of a practical method for transporting blood. Developed in Barcelona by Duran i Jordà, the technique mixed the blood of the donors with the same blood type and then, using Grífols glass tubes and a refrigerator truck, transported the blood to the frontline. A few weeks later Norman Bethune developed a similar service. The second advance was the invention of the mobile operating room by the Catalan Moisès Broggi, who worked for the International Brigades. The establishment of fully equipped and mobile field hospitals such as the Mobile Army Surgical Hospital was first practiced by the United States in World War II. It was succeeded in 2006 by the Combat Support Hospital. The use of helicopters as ambulances, or MEDEVACs, was first practiced in Burma in 1944. The first MEDEVAC under fire was done in Manila in 1945 where over 70 troops were extracted in five helicopters, one and two at a time. The extension of emergency medicine to pre hospital settings through the use of emergency medical technicians. The use of remote physiological monitoring devices on soldiers to show vital signs and biomechanical data to the medic and MEDEVAC crew before and during trauma. This allows medicine and treatment to be administered as soon as possible in the field and during extraction. Similar telemetry units are used in crewed spaceflight, where a flight surgeon at the Command Center can monitor vital signs. This can help to see issues before larger problems occur, such as elevated carbon dioxide levels, or a rise in body temperature indicating a possible infection.
Тактикалық жауынгерлік жарақатты күту тарихы (TCCC)
1989 жылы Әскери-теңіз арнайы операциялар күштерінің (NAVSPECWARCOM) командирі медициналық және физиологиялық мәселелерді зерттеу мақсатында ғылыми зерттеу бағдарламасын құрды. Зерттеулер көрсеткендей, соғыс даласында аяқ-қолдан қан кетудің салдарынан болатын өлім-жұлымның басты себебі осы еді, оны болдырмауға болар еді.
In 1989, the Commander of the Naval Special Warfare Command (NAVSPECWARCOM) established a research program to conduct studies on medical and physiologic issues. The research concluded that extremity hemorrhage was a leading cause of preventable death in the battlefield.
Қауіпсіздік
Өрт астында күтім – жарақат алған адам мен күтім көрсететін адам жаудың тиімді атысының астында болатын жағдайда, жарақат алған жерде дереу көрсетілетін күтім. Жарақат алған адам өз-өзіне көмек көрсетуге және мүмкін болса, атысқа қатысуын жалғастыруға ынталандырылуы керек. Егер мұны істей алмаса, жарақат алған адамды жасырынуға немесе "өлгендей болуға" шақыру керек. Өрт астындағы күтімнің басты мақсаты – атысты жеңіп алу, қосымша жарақаттардың алдын алу және бар жарақат алғандардың жағдайын нашарлатпау. Жарақат алғандарды эвакуациялау туралы сұраулар мен қажетті ақпарат әдетте 9-жолды MEDEVAC және MIST есептері арқылы жіберіледі. Тактикалық бағалау – медициналық эвакуация (MEDEVAC) және жарақат алғандарды эвакуациялау (CASEVAC) екі түрін қамтитын жалпы термин. Медициналық эвакуация платформалары, әдетте, тек өзін-өзі қорғау және пациенттерді қорғау үшін ғана қатысады, соғысқа араласпайды. MEDEVAC қызыл крестпен белгіленген арнайы медициналық құралдарды пайдалану арқылы жүзеге асырылады. Жарақат алғандарды эвакуациялау медициналық емес платформалар арқылы жүргізіледі және әуе көмегімен жедел әрекет ететін күштерді қамтуы мүмкін.
Care under fire is care provided at the point of injury immediately upon wounding while the casualty and care provider remain under effective hostile fire. The casualty should be encouraged to provide self aid and continue remain engaged in the firefight if possible. If unable to do so, the casualty should be encouraged to move behind cover or "play dead". The primary focus during care under fire should be winning the firefight to prevent further casualties and further wounding of existing casualties. Requests for evacuation of casualties and pertinent information are typically communicated through 9 Line MEDEVAC and MIST reports. Tactical evaluation is an umbrella term that encompasses both medical evacuation (MEDEVAC) and casualty evacuation (CASEVAC). Medical evacuation platforms are typically not engaged in combat except in self defence and defence of patients. MEDEVAC takes place using special dedicated medical assets marked with a red cross. Casualty evacuation is through non medical platforms and may include a Quick Reaction force aided by air support.
Жауынгерлік жарақаттанғандарға тактикалық көмек көрсету
Таңдаулы сарбаздар екі апталық қарқынды тактикалық жауынгерлік жарақатты күту курсына қатысу үшін іріктеледі, онда сарбаздарға қосымша оқыту беріледі. Басымдық – жауынгерлік миссияны жалғастыру, отпен басымдыққа ие болу, содан кейін зардап шеккендерге көмек көрсету. MARCH және PAWS аббревиатуралары қызметкерлерге қиын жағдайларда маңызды емдеу қадамдарын есінде ұстауға көмектеседі.
A select number of soldiers are chosen to participate in an intense 2 week tactical combat casualty care course where soldiers are provided with additional training. The priority is to continue the combat mission, gain fire superiority, and then treat casualties. The acronyms MARCH and PAWS help personnel remember crucial treatment steps while under duress.
Наурыз
MARCH аббревиатурасы қызметкерлерге жарақат алғандарды емдеудің дұрыс ретін есте сақтау үшін қолданылады. Ауыр қан кету. Өлімге алып келуі мүмкін ең көп себеп – аяқ-қолдан қан кету, алайда 2001 жылдың 11 қыркүйегінен кейін 4596 жауынгерлік қазаның 90% астамы қан кетумен байланысты жарақаттардан болды. 4596 жарақат алғанның 87% хирургиялық көмек алғанға дейін медициналық мекемеде қайтыс болды. Төрт жылдық ретроспективті талдау көрсеткендей, турникетпен емделген 91 әскердің 78% турникет дұрыс қолданылған. Зерттеу турникеттердің тиімді екенін, бірақ оларды дұрыс пайдалану қажетін көрсетеді. Тактикалық жауынгерлік жарақаттарды күтіп-ұстау оқуларында веналық және артериялық турникеттердің айырмашылығын түсіндіру қажет. Тактикалық жауынгерлік жарақаттарды күтіп-ұстау курстары әскерлерді жаудан қауіп болмағаннан кейін жарақатты қайта бағалау үшін турникеттерді алып тастауға үйретуі керек. Себебі турникеттерді ұзақ қолданудан туындайтын иатрогендік ишемиялық зақымдану қаупі, қан жоғалту қаупінен жоғары. Зерттеу инемен декомпрессия жасау кезіндегі техникалық қателерді де анықтады. Барлық инемен жасалған декомпрессиялар ортаңғы кіндік шегінен кемінде 2 см ішке қарай және жүрек аймағының ішінде жасалған. Бұл жүрекке және оны қоршаған қан тамырларына зақым келтіруі мүмкін. Тактикалық жауынгерлік жарақаттарды күтіп-ұстау оқулары инемен декомпрессия жасау кезінде бағдарламалық белгілерді пайдалануды нығайтуға тиіс. Бұл әсіресе пайдалы, өйткені әскерлерге бұл процедураны нашар жарық жағдайында орындау қажет болуы мүмкін.
The MARCH acronym is used by personnel to remember the proper order of treatment for casualties. Massive hemorrhage. The most potentially survivable cause of death is hemorrhage from extremity bleeds, however more than 90% of 4596 combat mortalities post September 11, 2001 died of hemorrhage associated injuries. Of the 4,596 casualties, 87% died in the pre medical treatment facility, prior to receiving surgical care. A four year retrospective analysis showed that out of 91 soldiers who were treated with tourniquets, 78% of tourniquets were applied effectively. The study concluded that tourniquets are effective, but must be used appropriately. The distinction between venous and arterial tourniquets must be reinforced in Tactical Combat Casualty Care training. Tactical Combat Casualty Care courses must also train soldiers to remove tourniquets for the purposes of reassessing trauma after the patient and caregiver is no longer under enemy fire. This is because the risks of iatrogenic ischemic injury of prolonged use of tourniquets outweigh the risks of increased blood loss. The study also identified technical errors in performing needle decompressions. All needle decompressions were performed at least 2 cm medial to the mid clavicular line and well within the cardiac box. This may result in injury to the heart and surrounding vasculature. Tactical Combat Casualty Care training must reinforce using landmarks when performing needle decompressions. This is especially useful since soldiers may have to perform this procedure in poor lighting conditions.