Кіріспе

Американдық саясаткер (1944–2021)

Энзи Вайоминг штатындағы Шетелдегі соғыс ветерандарының командирі Билл Сондерс сияқты көптеген адамдар тарапынан сыналып, Вайоминг Ұлттық гвардиясындағы өзінің қызметін Вьетнам соғысында қызмет еткендермен теңестіруге тырысқандығы айтылды. Бірақ Энзи өзінің сөздері дұрыс түсінілмегенін мәлімдеді. Энзи 1961 жылы Америка Легионының Жастар штатында қалалық кеңесші болып сайланды. 1963 жылы Вайоминг ДеМолай халықаралық ұйымында жас кеңесші болып тағайындалды. 1970 жылы Энзи Жилеттедегі тоғыз мүшелі Халық денсаулығы сақтау мейірбикелік кеңес комитетінің төрағасының орынбасары болып тағайындалды. 1973 жылы Вайоминг штатының АҚШ Жастар палатасының президенті болып сайланды. Ол First Wyoming Bank Gillette банкінің төрағасы қызметін атқарды.

Жергілікті саясат

Энзи 1974 жылы Гиллетт қаласындағы мэр сайлауында Алан Симпсонның өтінішімен кандидат болуға көндігіп, жеңіске жетті және 1978 жылы қарсылықсыз қайта сайланды. 1982 жылдың 7 шілдесінде ол қайта сайлануға қатыспайтынын мәлімдеді. 1976 жылы бір айдың ішінде Эд Герингер мен Джек Бэбкок отставкаға кеткеннен кейін, ол екі бос қалалық кеңес орынды толтырды: Джек Эдмундс Герингердің орнына, ал Роберт Уайт Бэбкок орнына тағайындалды. Энзи қала әкімі болған кезеңде Гиллетт қаласының жоспарлау және аймақтық даму комиссиясы құрылды, ол комиссия құрылғанда жеті лауазымның алтауын тағайындады. Энзи қала әкімі қызмет еткен жылдары су құбыры салынды, ал одан бұрын Гиллеттте су мөлшері шектеліп берілді. 1978 жылғы АҚШ Өкілдер палатасына сайлауда ол республикалық партиядан кандидат ретінде қазынашы Эд Витценбургерді қолдады. Ол Ұлттық қалалар лигасының қоғамдық даму комитетіне мүше болып тағайындалды. Энзи Вайоминг муниципалитеттер қауымдастығының вице-президенті және президенті болды. Энзидің Вайоминг муниципалитеттер қауымдастығының президенті лауазымы 1983 жылдың маусым айында аяқталуға тиіс болған, бірақ ол қаңтарда қызметтен кеткендіктен Джон Никл оның қалған мерзіміне тағайындалды.

Вайомингтің заң шығарушы органы

Энзи 1986 жылғы сайлауда республикашыл ретінде Кемпбелл округінен Вайоминг өкілдер палатасына үш орынның біріне кандидат болды және ол қазіргі республикашыл өкілдер Дик Уоллис пен Джон Хайнспен бірге сайланды. Үш өкілдің де 1988 жылғы сайлауда демократ Ребекка Клэрге қарсы қайта сайлануына қол жеткізді. Үш өкіл 1990 жылғы сайлауда да демократтардың кандидаттары Ребекка Клэр, Дейв Стьюк және Чак Толарға қарсы қайта сайланды. 1978 жылғы сайлауда Энзи Джон Остлунд Вайоминг Сенатында алмастыруға мүмкін кандидат ретінде қарастырылды, себебі Остлунд губернаторлыққа кандидат болған еді, бірақ ол 17 шілдеде қайтадан мэр сайлауына түсетінін хабарлады. Сенатор Келли Мадер 1991 жылдың 9 желтоқсанында отставкаға кетті, себебі ол отбасын Денверге, Колорадо штатына көшіріп, онда бизнес ашқан болатын. 13 желтоқсанда Энзи Мадердің орнына тағайындалды, ал Дэвид Шиппи штаттық палатаға Энзидің орнына сайланды. 1992 жылы республикалық праймеризде де, жалпы сайлауда да ол қарсы кандидат таппады. Штаттық палатада қызмет еткен кезінде ол Білім беру, Корпорациялар мен Сайлаулар, және Тау-кен және минералдар комитеттерінде жұмыс істеді. Ол Бірлескен бюджеттік комитеттің мүшесі болды және штаттық сенаттағы Кіріс комитетінің төрағасы қызметін атқарды. 1996 жылы сенат ережелері штаттық кандидаттардың комитет төрағасы болуына тыйым салғандықтан, ол Кіріс комитеті төрағасы лауазымынан босатылып, оның орнына Грант Ларсон тағайындалды.

Сайлаулар

1978 жылы алғаш рет сайланған сенатор Симпсон 1995 жылғы 3 желтоқсанда 1996 жылғы сайлауда қайта сайлануға түспейтінін хабарлады. Энзи 1996 жылғы 9 сәуірде Симпсонның орнын алу үшін АҚШ Сенатында республикалық партияның тікелей кандидаттығына қатысатынын мәлімдеді. Энзи штаттық конвенцияда өткізілген пікірсауалда 457 дауыстан 159-ын алып жеңіске жетті. Ол республикалық праймериде жеңіске жетіп, сегіз үміткерді жеңді; олардың бірі Джон Баррассо болды, ол кейіннен 2007 жылы Сенатқа тағайындалды. Энзи өмірге қатысты консервативті ұстанымы үшін қолдау алды, ал Баррассо, жеңіске үміткер болған, сол кезде өмірге қатысты либералды көзқарас білдірді. Энзи жалпы сайлауда демократ Кэти Карпанды жеңді. Энзи 2002 жылғы 22 наурызда 2002 жылғы сайлауда қайта сайлануға түсетінін жариялады. Дик Браттон оның сайлау штабының төрағасы болды. Энзи Фримонт округының округтік комиссары Кросби Алленді республикалық праймериде және Ландер қаласының мэрі, Вайоминг штатынан Джойс Коркоранды жалпы сайлауда жеңді. 2002 жылғы сайлау кезінде Энзи 1 443 925 доллар жинап, 1 130 628 доллар жұмсады, ал Коркоран 8 488 доллар жинап, 8 467 доллар жұмсады. Ол 2008 жылғы сайлауда демократ Крис Ротфусты жеңді. Лиз Чейни бастапқыда 2014 жылғы сайлауда республикалық праймериде Энзиге қарсы шықты, бірақ сауалнамалар Энзи оны жеңетінін көрсетті. Чейни отбасы мүшелерінің денсаулығына байланысты жарыстан бас тартты. Ол демократ Чарли Хардиді және тәуелсіз кандидат Курт Готтшаллды жеңді. 2019 жылғы 5 мамырда Энзи 2020 жылғы сайлауда қайта сайлануға түспейтінін мәлімдеді. Синтия Луммис республикалық партияның тікелей кандидаттығын жеңіп, жалпы сайлауда демократ Мерав Бен Дэвидті жеңді. Ол Фрэнсис Э. Уорреннен бері Вайомингтен ең ұзақ қызмет еткен сенатор атанды.

Қызмет мерзімі

Энзи Сенатта қызмет еткен кезеңінде Еңбек және адам ресурстары, Шағын бизнес және кәсіпкерлік, сондай-ақ Банктік, Тұрғын үй және қалалық істер комитеттерінде жұмыс істеді. Энзи Денсаулық сақтау, білім беру, еңбек және зейнетақы, Бюджет комитеттерінің төрағасы болды. Ол сонымен қатар Ұлттық қауіпсіздік және халықаралық сауда және қаржы жөніндегі Банктік кіші комитетінің, Жұмыспен қамту, қауіпсіздік және оқыту жөніндегі Еңбек кіші комитетінің төрағасы қызметін атқарды. Вайоминг Өкілдер палатасының бұрынғы мүшесі Скотт Ратлифф, Винд-Ривер үнді резервациясына қатысты мәселелер бойынша Энзидің штабында жұмыс істеді. 1997 жылы Энзи Сенатқа ноутбугін алып келуге рұқсат сұрады, себебі бірнеше портфель көтеруге қарағанда ыңғайлырақ болатын, бірақ Сенат ережелері сенаторларды алаңдатуға мүмкіндігі бар барлық механикалық құрылғыларды тыйымдады, егер Қару-жарақ сержанты осы құрылғылардың ресми істерді жүргізу үшін қажетті және дұрыс екенін шешпесе. Армиядағы сержант Грегори С. Кейси үш айлық зерттеу жүргізіп, Сенат ережелері мүшелерге еденде ноутбуктерді пайдалануға рұқсат беретінін, бірақ олар сыртқы желіге қосылған жағдайда емес екенін мәлімдеді. Регламенттік комитет төрағасы сенатор Джон Уорнер қыркүйек айында есепті 100 сенатордың барлығына қарау үшін жіберді. Роберт Торричелли ноутбуктердің сенаторларға қалай дауыс беру керектігін түсіндіруге алып келетінін айтып, оған қарсы болды, ал Роберт Бёрд та түйіндеу дыбысының жағымсыз болатынын мәлімдеді. Сенаторлар Венделл Форд, Диан Файнштейн және Кей Бейли Хатчисон да ноутбуктерді еденге алып кіруге қарсы шықты. 5 қарашада Ережелер комитеті Энзиге ноутбугін еденге алып кіруге рұқсат беруге қарсы дауыс берді, Рик Санторум ғана ноутбуктерді еденге алып кіруге рұқсат беруге қолдау көрсетті. Барлық жеке электрондық құрылғыларға әлі де тыйым салынған. 2000 жылғы президенттік сайлау кезінде ол Джордж В. Буштың Дик Чейниді вице-президенттікке кандидат ретінде таңдағанын жоғары бағалады, Чейнидің «тамаша таңдау» екенін және ол «Вайоминг үшін ғана емес, бүкіл ел үшін қуанғанын» айтты. Трент Лотт отставкаға кеткеннен кейін Энзи Билл Фристтің Сенаттың көпшілік көшбасшысы болуы үшін лоббилік жұмыс жүргізді. 1999 жылы ол «Арғылт бүркіт» скаут сыйлығымен марапатталды, Орталық Вайоминг Кеңесі мен Американың скауттары ұсынғаннан кейін бұл сыйлықты алған алғашқы Вайомингтік азамат болды. Энзи мен өкіл Клифф Стернске Ұлттық қауіпсіздік саласындағы еңбегі үшін Авиация қауымдастығының Стюарт Симмингтон сыйлығы табысталды, бұл олардың ең жоғары азаматтық сыйлығы, Конгресс Авиация қауымдастығын құруға атсалысқандары үшін берілді.

Өлім

2021 жылдың 23 шілдесінде Энзи Гиллеттедегі үйінің жанында велосипед апатына ұшырап, мойны мен көптеген қабырғаларын сындырды. Ол Колорадо штатының Лавленд қаласындағы ауруханаға ауыстырылды, онда 26 шілдеде қайтыс болды.

Саяси ұстанымдар

Энзи екі партиялық сайлау кампаниясын реформалау туралы заңға қарсы болды, оған қарсы сөз алуға дауыс берді, бұл 1997 және 1998 жылдары мүдделік топтардың ақшалай көмек беруге конституциялық құқығын бұзады деп мәлімдеді, және 2002 жылы Сенаттың алпыс мүшесі заңды қолдаған кезде оған қарсы дауыс берді. «Энрон» компаниясының жанжалдан кейін берген сайлау үлесімдерін ол қайтарып алды. 2000 жылы Энзи Қаржы комитетінің төрағасы сенатор Уильям Роттан Medicare қаржысын бөлуде ауылдық денсаулық сақтауға географиялық теңдік принципін қолдануды сұрады.

Қылмыс пен қару

Мемлекеттік заң шығарушы органда болған кезде Энзи мен сенатор Джон Перри 65 жастан асқан адамдарға шабуыл жасау және дене күштерін қолдануды ауыр қылмыс деп тануға бағытталған заң жобасын бірлесіп ұсынды. Ол өлім жазасын қолдады. Энзи Бас прокурор Жанет Ренодан Есірткі құралдарына қарсы күрес басқармасының шешіміне сәйкес, өз қолымен өмірден кетуді заңсыз деп жариялауды сұрады. Ол 2006 жылғы Кешенді Иммиграциялық реформа туралы заңға қарсы дауыс берді. Энзи бастапқыда жасөспірімдер жасаған қылмыстарды азайту мақсатындағы Зорлық-зомбылық және қайталап жасалатын жасөспірімдерге қатысты заңды қолдады, бірақ бұл заң Екінші түзетуге қайшы келеді деп салып, қолдауын кері алды. Жастар әділеттілігін қамтамасыз ету туралы заңға енгізілген түзетулерге қатысты дауыс беру кезінде, ол қару-жарақ көрмелері мен блоха базарларында атыс қаруын сату кезінде тексеру жүргізуді міндеттеуге, атыс қаруын интернет арқылы сатуды реттеуге және үлкен сыйымдылығы бар оқ-дәрілерді импорттауға тыйым салуға қарсы болды. Энзи жасөспірімдердің ата-анасының келісімінсіз, автоматты түрдегі қаруды сатып алуына немесе иеленуіне тыйым салатын жастар әділеттілігін қамтамасыз ету туралы заңға түзету енгізуге қарсы дауыс берген екі сенатордың бірі болды. Энзиге NRA Саяси жеңіс қоры бірнеше рет "А" бағасын берді. Энзи 2001 жылы заң жобасын ұсынды, онда полиция қызметкерлері қару сатып алу үшін тексеруден өткен адамдар туралы Федералдық Тергеу бюросы жасаған мәліметтерді жоюға міндеттелген. Энзи АҚШ туын қорлауға тыйым салатын түзетуді қолдады. 2000 жылы Сенат 63-37 дауыспен, Энзи қолдауымен, туды қорлауға тыйым салатын түзетуді мақұлдады, бірақ қажетті үштен екі көпшілік дауыс жиналмады. 2006 жылы Сенат 66-34 дауыспен, Энзи қолдауымен, туды қорлауға тыйым салатын түзетуді мақұлдады, бірақ қажетті үштен екі көпшілік дауыс жиналмады.

Экономика

1994 жылы штаттық сенат мемлекеттік жерді сатуға мораторий қою туралы 29 дауысқа қарсы 1 дауыспен, Энзи ғана қарсы дауыс беріп, шешім қабылдады. Энзи 1998 жылы ең төменгі жалақыны екі жыл ішінде 1 долларға көтеру туралы ұсынысқа қарсы дауыс берді. 1999 жылы Энзи және тағы 22 сенатор Клинтонға АҚШ-та қой шаруашылығын қорғау үшін тарифтер енгізуді сұрап хат жазды. Ол АҚШ Халықаралық сауда комиссиясының Канададан бидай импортына тарифтер салуға рұқсат беретін шешімін қолдады. Энзи теңгерімді бюджет туралы түзетуді жақтады және егер түзету болмаса, президент теңгерімді бюджеттің талаптарын «алдаумен» орта жолмен айналып өте алатынын айтты. Ұлттық салық төлеушілер одағы 1999 жылғы есебінде Энзиге «Салық төлеушінің досы» сыйлығын табыс етті. Энзи мұра салығына қарсы болды және Клинтонды федералдық деңгейде мұра салығын он жыл ішінде кезең-кезеңмен жою туралы заңға вето салғаны үшін сынады. Энзи Вайоминг штаттарындағы округтерде құмар ойындарды заңдастыруға мүмкіндік беретін дауыс беру бастамасына қарсы болды және ол бастамаға қарсы болған «Вайомингтіктердің жақсы экономикасы үшін бүгін және ертең» ұйымының директоры болды. Энзи Сенатта АҚШ Ішкі істер министрлігінің шығыстарына арналған заңға түзету енгізді, ол штаттың келісімінсіз жаңа американдық казиноларды мақұлдауға тыйым салады. Арапахо және Шошон тайпалары Энзиді олармен кеңеспей заң шығарғаны үшін сынады. Кейін ол Брюс Бэббитті ішкі істер министрі ретінде тайпалық құмар ойындар мәселесінде өкілеттігін асыра пайдаланғанын сұрады. Америкалық индеецтердің ұлттық конгресінің президенті және Клалам тайпасының төрағасы Рон Аллен Энзиді федералдық үкіметпен құмар ойындар туралы келісімшарттар бойынша келіссөздер жүргізу үшін американдықтардың өкілеттіктерін шектеуге тырысқаны үшін сынады.

Қоршаған орта

Энзи мен сенатор Берд президент Билл Клинтонға, егер олар АҚШ мүдделеріне зиян келтірсе немесе дамушы елдерді қамтымаса, жаһандық климаттық келісімдерге қол қоймауға шақыратын резолюцияны бірлесіп ұсынды. Бұл резолюция БҰҰ-ның Климаттық өзгерістер жөніндегі конвенциясына жауап ретінде жасалды. Энзи Киото протоколына қарсы болды және ол қатысушылары АҚШ Сенатының климаттық өзгерістерге қатысты көзқарасымен келіспеген конференцияға қатысты. Қоғамдық мүдделерді зерттеу тобы 1997 жылдың наурызы мен 1998 жылдың наурызы аралығында өткен экологиялық заңнамаға қатысты дауыс берулері үшін Энзиге нөл пайыздық баға берді. Ол Арктика ұлттық табиғи қорығында мұнай бұрғылауды қолдады.

Теңдік

1997 жылы NARAL Pro Choice America-ның есебінде Энзиге нөл пайыздық рейтинг берілді. 2002 жылы NAACP оған F бағасын қойды. Энзи судья Рой Мурдың он қазынатты сот залында көрсетуге жасаған әрекеттерін қолдаған резолюцияны қолдады. Энзи Сакагевьяны құрметтеу үшін Сакагевья долларын жасауға және Сенаттың басқа мүшелері монетада Азаттық мүсінін, Клара Бартонды, Ширли Чишолмды, Роза Парксты, Покахонтасты немесе басқа тұлғаны көрсеткісі келсе де, Сьюзан Б. Энтони долларын алмастыруға жетекшілік етті. Энзи қазынашы Роберт Рубинге хат жазып, монетаны Вашаки бекінісінде ашуды сұрады. Энзи федералды жек көру қылмыстары туралы заң қабылдауға және президент Клинтонның федералды жек көру қылмыстары туралы заңды кеңейту әрекеттеріне қарсы болды. Кейіннен Вайоминг штаты Сакагевья монетасын өзінің ресми штат монетасы деп жариялады. Энзи штаттық сенатта барлық бір жынысты некелерді, тіпті штаттың шегінен тыс жерде жасалғандарын да Вайоминг штатында жарамсыз деп жариялау туралы заң жобасын қолдады. Ол гей-скауттар мен жетекшілерді бойскауттар қатарынан шеттетуді қолдады және гей-мүшелерді қабылдаудан бас тартқандықтан бойскауттарға тыйым салған мектептерге федералдық көмекті тоқтату туралы заңдарды қолдады. Энзи Санторумның Лоуренс Техасқа қарсы істе содомия заңдарын сақтау керек деген пікірін қолдады. 2004 жылы Сенат 50-48 дауыспен, Энзи қолдап, гомосексуалды некеге тыйым салатын Федералдық неке түзетуін қабылдамады. Энзи Мэтью Шепардты өлтіргеннен кейін мәлімдеме жасады, онда ол бұл қылмысты айыптады және оның отбасына көңіл жайды, бірақ кейін Мэтью Шепард және Джеймс Бёрд атындағы Жек көру қылмыстарын алдын алу туралы заңға қарсы дауыс берді.

Сыртқы саясат

Энзи 1997 жылғы Азия қаржы дағдарысы кезінде Халықаралық валюта қорының Оңтүстік Кореяны қолдау шараларын қолдады. Ол Косово соғысына қатысу үшін сарбаздарды Косовоға жіберуге қарсы болды және "шығу жоспары болмады" деп мәлімдеді. Энзи Югославия соғыстары кезінде жасалған соғыс қылмыстары мен адамзатқа қарсы қылмыстарды қудалауға Конгрестің келісімін білдірді. Ол 2001 жылғы Әскери күш қолдануға рұқсат беру туралы және 2002 жылғы Иракқа қарсы әскери күш қолдануға рұқсат беру туралы қаулыны қолдады. Энзи Буштың 2003 жылғы Мемлекеттік жолдауына жоғары баға берді, ол Ирактың жаппай қырып-жоятын қаруларына қарсы және Иракты қарусыздандыру қажеттілігіне қарсы нақты аргументтер келтіргенін айтты, содан кейін Иракты қарусыздандыру үшін Саддам Хусейнді құлату қажеттігін мәлімдеді. Иракқа басып кіргеннен кейін жаппай қырып-жоятын қарулар табылмай тұрса да, Иракта жаппай қырып-жоятын қарулар бар деген сенімін сақтады. Энзи Ядролық сынақтарды толығымен тыйым салу шартына қарсы болды, себебі АҚШ өз ядролық қаруларын сынауы керек, өйткені 1945 жылдан 1992 жылға дейін ядролық қарудың үштен бірінде кемшіліктер анықталған. Ол баллистикалық ракеталарға қарсы келісімді өзгертуді немесе одан шығуды қолдады. Энзи 1998 жылы Кубаға азық-түлік пен дәрі-дәрмек сатуға және сыйлықтарға қатысты блокаданы жою туралы заңға қолдау көрсетті, кейін Буштан Кубаға американдық азық-түлік пен дәрі-дәрмек сатуға қойылған шектеулерді алып тастауды сұрады. Энзи АҚШ Конгресінің Элиан Гонсалес мәселесіне араласпауы керек екенін айтты. 2003 жылы сенатор Макс Бокуспен бірге Кубаға саяхат шектеулерін алып тастауға шақырды. Ол және сенатор Байрон Дорган басқа демократтар мен республикашыл сенаторлармен бірге 2009 жылы американдықтарға Кубаға саяхаттауға мүмкіндік беретін "Кубаға саяхаттау еркіндігі туралы" заң жобасын ұсынды және американдықтарға Кубаға саяхаттауға мүмкіндік беретін басқа да заңнаманы қолдады.

Импичмент

Сенат 70-ке 30 дауыспен, Энзи қарсы дауыс берді, Клинтонның импичмент процесінде Моника Левинскині куә ретінде шақыруға қарсы шықты. Ол Клинтонды импичменттің екі баптары бойынша да кінәлі деп тануға дауыс берді, бірақ екі баптың да Клинтонды қызметтен шеттетуге жеткілікті қолдау жинамады. Ензи, тағы 51 республикалық сенатормен бірге, Дональд Трампты алғашқы импичмент процесінде импичменттің екі баптары бойынша да кінәлі деп тануға қарсы дауыс берді. Осының нәтижесінде Трамп екі бап бойынша да ақталды.

Сот төрешілерін тағайындау

2005 жылы Сенат 78 дауыспен 22 қарсы дауыс та берді, Энзи Джон Робертсті АҚШ Бас судьясы лауазымына тағайындауға қолдау көрсетті.