Кіріспе

Жоуре (нидерл. De Jouwer) – Нидерландының солтүстігіндегі қала. Фрисландия провинциясының Фриске Маррен муниципалитетінің әкімшілік орталығы болып табылады. 13 090 тұрғыны бар, сонымен қатар муниципалитеттегі ең көп халқы бар қала. Жоуре тұрғындары жоустер деп аталады; оларды көбінесе жоустер кеаллепоатен деп те атайды. Фризиялық кеаллепоат (тоқпан аяғы) – жоустердің ерте заманда су рухына берген пісірілген құрбандығын білдіреді, олар жерлеріне мол су сыйлағаны үшін алғыс айтқан. Бұл өнім екі сопақша пісірілген наннан тұрады, олар бірімен-бірі жапсысып пісіріледі де, тоқпан аяғына ұқсайды. Олар қара бидай ұны, бал және түрлі шөптерден жасалады.

Тарих

Жоуре ішінара гаст (құм қырқасы) және жергілікті төлемақы үйінен Хаскерхорнға дейін созылған кеш ортағасырлық бөгеттің үстінде пайда болды; кейінгі Мидстраат осы бөгеттің жотасында салынған. Бұған қоса, Жоуре бұрынғы Вестермеер ауылының жанындағы су жолдарының тоғысқан жерінде орналасқан. Он бесінші ғасырдың басында Ганза одағының саудагерлері көптеген каналдар қазған. Олар арналар мен шұңқырлар арқылы ғана қолжетімді, шалғай орналасқан жер іздеді, себебі мұндай жерлер солтүстік тайпаларынан салыстырмалы түрде қауіпсіз болды. Содан кейін Колк канал қазылып, одан Де-Оверспитинг арқылы Хееренвенге дейін су жолы салынды. ХХ ғасырдың Ұлы депрессия кезінде Жоуреде қарқынды жұмыстар жүргізілді. Оудехаскеден оңтүстікке қарай орналасқан Нанневид көлінен алынған торф Жоуреге арбалармен тасылып, skûtsjes кемелеріне ауыстырылды. Бұл ауыстыру қазіргі Оердрахт шіркеуі тұрған жерде болды. Кейбір көше аттары, мысалы, Селжебаес, Аукебаес және Хеттебаес, әлі де skûtsjes және арбалар жасалған кеме жасау шеберханаларын еске түсіреді, сонымен қатар көптеген жөндеу жұмыстары да орындалған. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Жоуре атпен жүретін кең трамвай желісінің бөлігі болды. Жоуре Снек, Леммер және Хееренвенмен байланысты. Станция көшесі сол дәуірден қалған атау. Осы рельстерді салу алдында жолдар салынды, соның бірін Tramwei көшесі еске салады. Бұрын адамдар барлық тасымалды қайықпен жүзеге асырған. Жоуре дәстүрлі түрде қала емес, бірақ ауыл деп атауға тым үлкен. Ескі фриздік дәстүр бойынша, мұндай жер vlecke деп аталады. Жоуре немесе Де Жоувер атауының шығу тегі туралы әртүрлі теориялар бар. Көбінесе бұл атау фриз тіліндегі Hjouwer сөзінен шыққан деп есептеледі, ол сүйрікті білдіреді. Жоуре Дуве Эгбертс (DE) компаниясымен де тығыз байланысты. 1753 жылы Дуве Эгбертстің әкесі Эгберт Дувес Жоуредегі Мидстраатта колониялық тауарлар сататын дүкен ашты, ол кейін танымал кофе қуырушы компанияға айналды. Көп жылдар бойы Мидстраатта тағы бір DE дүкені болды. Ол 2014 жылдың 24 қазанында жабылды. 1984 жылғы әкімшілік реформаға дейін Жоуре бұрынғы Хаскерланд муниципалитетінің, ал 2014 жылға дейін бұрынғы Скарстерлан муниципалитетінің әкімшілік орталығы болды. Содан кейін Жоуре Де Фриске Маррен муниципалитетінің құрамына кірді. Хаулстер ормандары Жоуренің шығысында орналасқан. Де Хаскервенполдер Жоуренің солтүстігінде жатыр. Лангвидервилен көлі Жоуренің батысында орналасқан. Жоуреде қоғамдық су тропикалық бассейні, яхта порты, тарихи қала орталығы және суға жақын орналасқан тұрғын үйлер бар.

Экономика

Қала 18-шы ғасырдан бері дәстүрлі фриз сағаттарын ("stoelklokken" және "staartklokken") жасауымен әйгілі. Бұл толығымен үй шаруашылығының өнімі болды, сондай-ақ жергілікті мыс қорыту орнының болуы да оған көмектесті. Бүгінгі күні бірқатар білікті шеберлер осы сағаттарды жасауды жалғастырып келеді. 1753 жылы Эгберт Доуес Жоурде отарлық тауарларды сатумен айналысатын компания құрды. Шағын дүкеннен бастау алған бұл кәсіпорын 1930-1950 жылдары өнеркәсіптік алыпқа айнала бастады. Оның отбасы мүрагерлері компанияны Douwe Egberts деп атап, оны негізінен кофе, шай және темекіге бағытталған әлемдік империяға айналдырды. Бүгінгі таңда осы қаланың көптеген тұрғындары әлі де DE компаниясында немесе онымен байланысты салаларда жұмыс істейді, тіпті бас кеңсесі ондаған жылдар бұрын Утрехт қаласына көшірілгеніне қарамастан. Жоур қаласының дамуына көмектескен тағы бір ерекше салалар – жиһаз және полиграфия өнеркәсібі.

Туризм

Туризм әрқашан маңызды болды және Жoure Фризияның тарихи, мәдени және ойын-сауық маңызы бар ерекше тартымдылықтарын ұсынады. Оның орталық орналасқандығы және жақсы дамыған көлік жүйесі "Де Флекеге" сапарды оңай және есте қаларлық етеді.

Жел диірмендері

Жоурде екі қайта жаңартылған жел тегірмені бар: Де Груене Молен және Пеннинга Молен. Үшінші тегірменнің – Виелинга штамының негізі де сақталған.