Кіріспе

Ауызекі сөйлеуге рұқсат етілген аймақ – «Спикерлер бұрышы» – ашық ауада еркін сөйлеуге, пікір таласуға және талқылауға мүмкіндік беретін орын. Алғашқы және ең танымал «Спикерлер бұрышы» Англияның Лондонындағы Хайд-парктің солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Тарихи тұрғыдан алғанда, Лондондағы басқа да саябақтарда, мысалы, Линкольн Инн Филдс, Финсбери паркі, Клэфэм Коммон, Кеннингтон паркі және Виктория паркі сияқты «Спикерлер бұрыштары» деп белгіленген бірнеше аймақтар болған. Басқа елдерде де, сондай-ақ Ұлыбританияның басқа аймақтарында да «Спикерлер бұрыштары» үшін арналған аймақтар құрылды.

Хайд-парк

Мұнда сөйлеушілер полиция олардың сөйлеуін заңды деп санайтын кез келген тақырыпта сөйлей алады, бірақ бұл құқық тек Спикерлер бұрышымен шектелмейді. Көпшілік ойлағаннан айырмашылығы, заңға қарсы иммунитет жоқ, ешқандай тақырыптар тыйым салынбаған, бірақ іс жүзінде полиция шағым түскен кезде ғана араласады. Бұрын да олар тілге тиым салуға байланысты кейбір жағдайларда араласып келген. Хайд Парк Спикерлер бұрышы Марбель Аркқа ең жақын асфальтталған аймақ деп саналса да, заңды түрде қоғамдық сөйлеу аймағы Реформа ағашынан тыс және Марбель Арктан Виктория қақпасына дейінгі үлкен аумақты қамтиды, содан кейін Серпентин бойымен Хайд Парк бұрышына дейін және Хайд Парк бұрышынан Марбель Аркқа дейін жүретін Кең жаяу жол. 1855 жылы жұмыс істейтін адамдардың демалыс күні – жексенбіде сатып алу мен сатуды тыйым салған жексенбілік сауда заңына наразылық білдіру үшін саябақта қоғамдық тәртіпсіздіктер болды. Карл Маркс бұл көтерілісті «Англия революциясының басталуы» деп сипаттаған. Чартистік қозғалысы Хайд-паркты халық наразылықтарын жиналу нүктесі ретінде қолданды, бірақ тұрақты сөйлеу орны құрылмады. Реформа лигасы 1866 жылы, содан кейін 1867 жылы жаппай демонстрация ұйымдастырды, бұл үкіметті жұмысшы таптың көпшілігін қамтуға мүмкіндік беруді кеңейтуге мәжбүр етті. Спикерлер бұрышы сөз бостандығын көрсету үшін жиі пайдаланылады, өйткені кез-келген адам алдын ала хабарламай келіп, кез-келген тақырыпта сөйлесе алады, бірақ үнемі тұрақты адамдардан қарсылық күту қаупі бар. Бұрышта Карл Маркс, Владимир Ленин, Джордж Оруэлл, К. Л. Р. Джеймс, Уолтер Родни, Бен Тиллетт, Маркус Гарви, Кваме Нкрума және Уильям Моррис жиі болған. 1972 жылы маусымда үш ирландтық республикашыл белсенділер Джозеф Каллинан, Луи Маркантонио және Томас Куинн Хайд-парктегі Спикерлер бұрышында қанды жексенбі оқиғаларына наразылық білдіріп, қоздырғыш баяндамалар айтқаннан кейін тұтқындалды. Үш адам 1848 жылғы «Адамзаттық сатқындық туралы» заң бойынша қылмыстық әрекет жасау және қоқан-лоқыға итермелеу бойынша айыпталды. Ақырында айыптардың көбісі алынып тасталды, ал үшеуі де ақырында төңкеріске қарсы айып тағылып, тоғыз айдан он сегіз айға дейін түрмеге қамалды. Лорд Седли судья Редмонд Бейт пен прокурорлық прокуратура директорының арасындағы 1999 жылғы сотта «Спикерлер бұрышы» туралы «заңның әр түрлі пікірлерге қатысты төзімділігін және олар естіген нәрселерімен келіспейтіндердің мінез-құлқында заң талап ететінін» көрсетті деп сипаттады. Бұл шешім ағылшын заңына сай сөйлеу бостандығы тек қана зиянсыз нәрселерге ғана шектелмейтінін, сонымен қатар «жағымсыз, дау-дамай, әуесқойлық, еретиктік, жағымсыз және қоздырғышты» да қамтитынын, ал мұндай сөйлеудің зорлық-зомбылыққа түртпейтінін, сондай-ақ Еуропалық адам құқықтары туралы конвенцияның 10-бабында берілген сөз бостандығына құқық адамның жағымсыз сөйлеуіне де құқық беретінін дәлелдеді. Осы шешімге дейін Спикерлер бұрышында тыйым салынған сөйлеулер: әдепсіздік, құдайды қорлау, королеваны қорлау немесе бейбітшілікті бұзуға итермелеу.

Ноттингем

Лондоннан тыс алғашқы ресми Спикерлер бұрышы 2009 жылы Ноттингемде ашылды. Оны 2009 жылдың 22 ақпанында Ұлыбританияның Әділет хатшысы Джек Стро ресми түрде ашты. Белгіленген орын қаланың Ескі базар алаңының жаңадан көркейтілген кеңейтілген бөлігінде, Король көшесі мен Королева көшесінің қиылысында орналасқан. Үлкен мозаикаланған алаңшада Дерби және Ноттингем Орманының бұрынғы бас жаттықтырысы, екі қала арасындағы байланысты нығайтқан Брайан Клаудың жаңа мүсіні тұрғызылған. Бұл қалалар жергілікті жарысқандықтарымен белгілі болған.

Личфилд, Стаффордшир

Speakers Corner Lichfield 2009 жылдың мамыр айында Speakers' Corner Trust көмегімен зор қолдаумен ашылды. Мерекелік шараға жүздеген адам қатысып, 30-дан астам сөз, музыкалық және би өнерлері көрсетілді, сондай-ақ BBC-дің Джо Малин және бұрынғы "Коронация көшесі" жұлдызы Крис Уокер де қатысты. Бүгінде Speakers' Corner – түрлі шаралар мен іс-шаралар өткізілетін орын, сонымен қатар барлық қауым үшін маңызды мәселелер бойынша өз пікірлерін білдіруге арналған аламат. Ашылғалы бері, осы жерге ережелер жинағымен бірге мемориалдық тақта орнатылды. Алдағы жоспарларға осы орынды белгілейтін тас тақта және жыл сайынғы іс-шаралар сериясы кіреді.

Уортинг, Батыс Сассекс

Суссекстің жағалау қаласы Вортинг қаласының жағажай бойындағы Сплэш-Пойнтта Виктория дәуірінен бері спикерлер бұрышы бар. Бүгінде бір белгі "уағыз айту және қоғамдық сөздерді жеткізу орны" деп көрсетілген, ал жақын жердегі тағы бір белгі ескі Балық базарының орнында, Құтқару Армиясы 1886 жылдан бері Евангелиені уағыздап келе жатқан жерді көрсетеді. Спикерлер бұрышы 20 ғасырдың соңында пайдаланылмай қалды. Үкіметтің «Теңіз өзгерісі» бағдарламасы, Архитектура және салынған орта жөніндегі комиссия басқаруымен, аймаққа Сплэш-Пойнт маңындағы аумақты қайта жаңартуға 500 000 фунт стерлинг көмек берді, соның ішінде Спикерлер бұрышы да қайта жаңғыртылды. Жұмыс 2011 жылдың басында аяқталды.

Лидс

Лидс қаласының Виктория бағында, Лидс қалалық өнер галереясының, Орталық кітапханасының және Генри Мур мүсіндер орталығының алдындағы Headrow көшесінде өзінің «Сөздік алаңы» бар екені мәлім. Бұл Лидстегі әділеттік және соғысқа қарсы шерулер үшін маңызды орын, көптеген шерулер осы жерде басталып, аяқталады. Сонымен қатар, Лидс қалалық ескерткішінің (кенотаф) осы жерде орналасқандығына байланысты соғысқа қатысқандарды еске алу рәсімдері де осында өтеді.

Ньюкасл

Грей ескерткішінің сатылы негізі әртүрлі музыканттар, уағыздаушылар және белсенділер үшін сахна ретінде қолданылады.

Портсмут

Портсмут қаласындағы Гилдхолл сатылары жиі наразылықтар, сөз сөйлеу және белсенділер үшін пайдаланылады.

Австралия

1878 жылы құрылған Сиднейдегі Доменде Сөйлеушілер бұрышы бар. Баяндамашылар әр жексенбі күні сағат 14:00-ден 17:00-ге дейін сөйлейді және веб-сайты бар. Ресми ашық "еркін" сөз алғаш рет 1874 жылы Сиднейдің Хайд-паркіндегі сот отырыстары мен жазалау алаңдарында пайда болды. Католиктер мен оранжемендер арасындағы қақтығыстан кейін осы түрдегі сөз бостандығына тыйым салынды. Бірақ, Лондондағы Сөйлеушілер бұрышында сөз бостандығы ресми түрде бекітілгеннен кейін, 1878 жылы Домен Сиднейдегі сөз бостандығы үшін арналған орын деп белгіленді. Роберт Робертс, "Австралия, Жаңа Зеландия және басқа да елдерге сапардың күнделігі" (1896 жылы жарияланған) еңбегінде былай деп жазды: "[Бір жердің] батыс жағында Сиднейге тән ерекшелік – уағыз айтуға арналған саябақ бар. Әрине, басқа қалаларда да демалыс күндері ашық ауада уағыз айтуға арналған саябақтар бар, мысалы, Лондондағы Хайд-парк сияқты, бірақ әлемде осындай ауқымды саябақты барлық діни топтар пайдаланады. Бұл – Англиядағы дворян саябағы сияқты, ағаштармен қоршалған, астындағы шөбі де, күннен қорғайтын биік ағаштары да жақсы күтілген орын." "Барлық діни ағымдар мен конфессиялар оны пайдаланады. Англиядағы көшпенді уағыздаумен байланысты төмендеу сезімі мұнда жоқ. "Әр діннің өзіндік ағашы бар." "Діни ұйымдар өз жиналыстарын бір-біріне кедері келтірмейтіндей етіп, жеткілікті алшақтықта өткізеді. Бұл – бүкіл қоғам тарапынан мойындалған және қолдау көрсетілген, діни тілдердің апталық шуы." Басқа Сөйлеушілер бұрыштары Брисбенде Парламент үйінің сыртында және Король Джордж алаңында орналасқан. Мельбурнда Сөйлеушілер бұрышы бастапқыда Бираррунг Маррда өткізілді, ал бастапқы орны әлі де көрінеді. Бұл орын жылдар өте келе танымалдығын жоғалтты және Сөйлеушілер бұрышы (қазір "Сөйлеушілер форумы" деп аталады) қазіргі уақытта жексенбі күні сағат 15:00-де Виктория мемлекеттік кітапханасының алдында өткізіледі.

Канада

1966 жылғы 12 сәуірде граф Маунтбеттен бағыштаған Регина қаласындағы (Саскачеван провинциясы) Спикерлер бұрышы Васкана көлінің солтүстік жағалауында орналасқан. Ол сөз бостандығы мен жиналыс құқығы туралы тұрақты еске салғыш және осы мұраны сақтаған Саскачеван халқына арналған құрметтің нышаны. Басты алаңға оңтүстік жақтан кіреберісте орналасқан екі шам Лондонның Спикерлер бұрышының кіреберісіндегі Камберленд қоршауының бөлігі болған. Басты алаңдағы мінберлер 1908-1965 жылдар аралығындағы Ескі қалалық әкімшіліктің сыртқы бағаналарынан алынған және жергілікті билік деңгейіндегі демократиядағы сөз бостандығын символдайды. Алты қағаз қайың ағашы Виндзор қамалының жанындағы Виндзордың үлкен саябағындағы Руннимед шалғынынан әкелінді. 1215 жылғы 15 маусымда осы жерде король Джон Магна Картаға қол қойған. Бұрышты айнала қоршап тұрған он газ шамдары Уайтхоллдан Лондонның Сент-Джеймс паркіне дейінгі Король Чарльз көшесінен алынған, ол Парламент үйлеріне жақын орналасқан. Олар 1908 жылы Едуард VII патшалығы тұсында орнатылған, оның патшалық моноклы E.R. VII әр шамның табанында көрсетілген. Китченер (Онтарио) қаласында Кинг және Бентон көшелерінің солтүстік-батыс бұрышында Спикерлер бұрышы деп аталатын шағын аудан бар. Ол 1980 жылдардың ортасынан бері бар.

Гонконг

Қалалық форум, қоғамдық форум апта сайын жексенбі күндері Виктория паркіндегі музыкалық сахнада өткізілді. Форумға саясаткерлер, ғалымдар және көрнекті қоғамдық қайраткерлер қатысып, өзекті мәселелерді талқылады, сонымен қатар, халыққа сұрақ-жауап сессиясына қатысуға мүмкіндік берілді. Әр апта сайын бірнеше орта мектептерге оқушыларын форумға шақырып, сұрақтар қоюға рұхсат етілді. Форум RTHK TV 31 телеарнасында тікелей эфирде көрсетілді, сондай-ақ кейде Гонконгтың басқа да жерлерінде, мысалы, Centenary Garden және Morse Park сияқты орындарда, әрі түрлі университеттердің кампустарында да өткізілді. Форум 2021 жылдың 18 шілдесінде аяқталды.

Индонезия

Үлкен демонстрациялар мен сөз сөйлеу шаралары дәстүрлі түрде «Индонезия» қонақ үйінің «Selamat Datang» монументі маңында өткізіледі. Бірақ, бұл орын Джакартаның басты бульвары мен коммерциялық ауданының ортасында болғандықтан, митинг өткізілген кезде ауыр жол ағлақтары туындайды. Осы мәселені шешу үшін Джакарта облыстық әкімдігі Индонезия президентінің резиденциясы – «Истана Мердеканың» қарсы жағында, «Мердека» алаңының солтүстік-батыс бұрышында шағын саябақ салғызды. Ресми түрде «Таман Панданг Истана» (Сарайға қарау саябағы) деп аталатын бұл саябақ көбінесе «Таман Унжук Раса» (Демонстрация саябағы) деп танылады.

Италия

Демократия мен сөз бостандығына құрмет көрсету мақсатында, Пизаның Лажатико қаласында Витторио Венето басты алаңының бір бұрышында "Спикерлер бұрышы" ("L'angolo del parlatore") деп аталатын шағын аймақ бөлінген. Ол жексенбі күндері (сағат 9-дан 11-ге дейін және 16-дан 18-ге дейін) халыққа сөйлеуге ашық. Алғашқы спикер қала әкімі Алессио Барбарфиери болды, ол жақсы және тиімді жергілікті басқару үшін сөйлеу және тыңдаудың маңыздылығын атап өтті.

Нидерланды

Нидерландыда Амстердамда Spreeksteen деп аталатын тұрақты спикерлер бұрышы бар. Заң бойынша, әр адамның сөз бостандығы құқық ретінде кепілдендірілген. "Spreeksteen" тәулігіне 24 сағат бойы еркін сөйлеуге ашық және толыққанды сөз бостандығын қамтамасыз ету үшін құрылған. "Spreeksteen" 2005 жылдың 5 мамырынан бері Амстердамның Остерпарк саябағында орналасқан. Ол кинорежиссер және жазушы Тео ван Гогтың қатыгездікпен өлтірілгенінен кейін азаматтардың бастамасымен орнатылған. Амстердам спикерлер бұрышын тұрақты камера мен микрофонмен онлайн қосу жоспарлары орнату сатысында. Қазіргі уақытта спикерлер қолға ұсталатын камерамен түсіріледі. 2006 жылдың 1 қазанында Michiel Smit, жол оңшыл белсенді, Spreeksteen-де сөз сөйледі. Антифашистік наразылар қарсы демонстрация ұйымдастырып, сөйлеуді бұзу үшін шу жасады.

Жаңа Зеландия

Оклендтегі Альберт паркінде, Принцс-стритте, Окленд университетінің қарсы жағында Спикерлер бұрышы орналасқан.

Сингапур

Сингапурдың спикерлер алаңы 2000 жылдың 1 қыркүйегінде Сингапур азаматтарына еркін сөйлеуге мүмкіндік беру үшін ашылды. Олар пайдалану шарттары мен талаптарын орындаған жағдайда полиция рұқсатын алу қажеттілігінен босатылады. Спикерлер алаңы Хонг Лим саябағында орналасқан, ол 1950 және 60-жылдары көптеген сайлау жиындары мен саяси сөздердің танымал орны болған. Хонг Лим саябағы орталықта орналасқан, қоғамдық көлікпен жақсы қамтамасыз етілген және халық тығыз қоныстанған аймақта орналасқан. 2004 жылы спикерлер алаңындағы рұқсат етілген іс-шаралар тізіміне қоғамдық көрмелер мен қойылымдар қосылды. 2008 жылдың 1 қыркүйегінен бастап Сингапур азаматтары полиция рұқсатынсыз спикерлер алаңында демонстрациялар ұйымдастыра немесе қатыса алады. Осы саясаттағы соңғы өзгеріс, алаңды ашық демонстрациялар өткізу үшін еркін пайдалануға рұқсат беру, дыбыс күшейткіштерді пайдалануды жеңілдету және алаңның жұмыс уақытын ұзарту арқылы, спикерлер алаңы кейбір сингапурлықтардың саяси өрнек беру құралы ретінде заңды демонстрациялар мен шерулерге деген шын ниетін қанағаттандыруға бағытталған. Сингапур азаматтары спикерлер алаңында сөз сөйлеу, көрме/қойылым немесе демонстрация өткізуді қаласа, Хонг Лим саябағын басқаратын Ұлттық парктері басқармасына тіркеле алады. Онлайн тіркеу веб-сайтта қолжетімді.

Тринидад және Тобаго

Тринидадтың Порт-оф-Испаниядағы Вудфорд алаңы "Вудфорд университетінің алаңы" деп те аталады, бұл атты Тринидадтың бірінші премьер-министрі Эрик Уильямс берген, ол осы жерде көптеген сөздер айтқан. "Халық парламенті" деген тағы бір лақап 1970 жылдардағы "Қара күш" қозғалысынан пайда болған. Тринидад Парламенті мен Әділет сарайларының қасында орналасқан алаң әлі де өзекті және саяси мәселелерге арналған жиындар өткізіп тұрады. Алаңның оңтүстік-шығыс бұрышында күнделікті талқылаулар мен басқа да маңызды ақпарат жазылған қара тақта орналасқан. Сөз сөйлейтіндердің тақырыптары қызығушылықтары бойынша бөлінеді және "сабақтар" деп аталады.

Тайланд

1930 жылдары Бангкокте сөз бостандығын қамтамасыз ету және Таиландтағы саяси пікірлерді айту үшін арнайы аймақ құрылды, ол тез арада Хайд-парк деп танылды. Бұл аймақ студенттік наразылықтар мен әскердің қатыгез араласуынан кейін жабылды және қазіргі күні осы туралы ашық әңгімелесуге болмайды. 1955 жылы маршал Плек Пибульсонгграм халықаралық сапардың аясында Лондонға барды. Ол Хайд-парктегі "Сөз сөйлейтін бұрыштан" (Speakers' Corner) әсерленді. Тайландқа оралған соң Бангкоктегі Фраман алаңында сөз бостандығы мен жиналу үшін "Хайд-парк" аймағы құрылды. Бұл тәжірибе жақсы қабылданып, саяси пікірталасты ынталандырды. Бірақ үкімет бұл тәжірибені бағаламады, және 1956 жылдың ақпан айында Фраман "Хайд-паркіне" шектеулер қойылды. Дегенмен, осы кезеңде Хайд-парк қозғалысы партиясы қалыптасып, Хайд-парк тәжірибесінің мұрасын жалғастырды.

Америка Құрама Штаттары

Том Л. Джонсон, Кливлендтің (1901–1909) радикалды реформашы мэрі, Хайд-парктегідей, Қоғамдық алаңның солтүстік-батыс бөлігін сөз бостандығына арнады. Гасырдың басында онда жиі сөздер айтылып, жиналыстар өткізілді; 1908 жылы анархист Эмма Голдман үлкен көпшілік алдында сөйледі. Бүгінде бұл орын Кливлендте митингтер мен демонстрациялар өткізудің дәстүрлі аймағы болып табылады, мэр Джонсонның мүсіні оның төңірегінде орналасқан. Берклидегі Калифорния университеті 1964 жылға дейін Спраул алаңының алдында сөз бостандығы аймағын ұйымдастырды. Миссури университеті "Спикерлер шеңбері" деп аталатын спикерлер бұрышын ұстап тұрады. Миссури штатында осындай тек екі орын бар. Қысқы семестрлерде Англия мен Хайд-паркке жасаған сапарлардың нәтижесінде Илон университеті кампуста Спикерлер бұрышын құрды. Университеттен тыс адамдар рұқсатсыз сөйлей алмайды. Студенттер күшейткіш құралдарды қолданбаса, басқаларға кедергі келтірмесе, мүлікке зақым келтірмесе және қауіпті жағдай тудырмаса, кез келген уақытта сөйлеуге құқылы. Чикагодағы Вашингтон сквері саябағындағы Бугхаус алаңы 1910-1960 жылдар аралығында сөз бостандығының орны ретінде танымал болды. Вашингтондағы Ақ үйдің солтүстік жағындағы Пенсильвания даңғылының жаяуларға арналған аймағы де-факто спикерлер бұрышына айналды. Бірінші түзетудің қағидаларына сәйкес, Вашингтондағы барлық қоғамдық орындарда спонтанды сөз айту заңды, бірақ ұйымдастырылған демонстрацияларға полиция рұқсаты қажет. Спикерлер бұрышынан шабыт алған Нэшвилл қаласының мэрі Карл Дин, Centennial Park (Нэшвилл) саябағының оңтүстік-батыс бөлігінде тікелей музыка ойнау үшін арнайы орын белгіледі, оны "Музыканттар бұрышы" деп атады. Жыл сайын осы орында сол аттас тегін концерттер сериясы өтеді.

БАҚ сілтемелері

Билл Махер 2008 жылы комедиялық / деректі фильмін түсіру кезінде Лондонның Хайд-парктегі Спикерлер бұрышында сайентологтың рөлін сомдады. BBC 3 телеканалы 2005 жылғы сайлауға арналған, Тони Алленмен бірге дайындалған, жоғалған өнер саналатын пікір таластыру туралы бағдарлама шығарды. Бағдарлама екі адамға Спикерлер бұрышында қалай пікір таластыру керектігін үйретуге арналған еді. "Үйленген балалар" комедиялық телесериалының 6-маусымының 24-бөлімінде Бунди отбасы Спикерлер бұрышына сапар шегеді. "Жаман ниеттің 3-бөлімі: Соңғы қақтығыс" фильмінде ересек Деймиен Спикерлер бұрышынан өтіп бара жатып, ондағы дін қызметкері Антихрист туралы айтқанын естиді және дін қызметкері оны таниды деп ойлап алаңдайды. Карл Пилкингтон "мәңгілік жастың құпиясын" ашқанын айтқан, Спикерлер бұрышына үнемі баратын адаммен сұхбаттасады. Сұхбат Рикки Гервейстің "FAME" атты DVD-сіндегі қосымша материалдардың бірі болып табылады. Спикерлер бұрышы Грант Моррисонның "The Invisibles" комиксінің алғашқы нөмірлерінің бірінде көрсетілген (кейіннен "Say You Want A Revolution" графикалық романында қайта басылды). BBC телеканалы Парк полициясы туралы бағдарлама түсірді. Британдық рок-тобы Dire Straits-тің "Love Over Gold" альбомынан шыққан "Industrial Disease" әнінде Спикерлер бұрышы туралы айтылады: "Мен Спикерлер бұрышына түстім, қатты таң қалдым; онда сөз бостандығы, туристер мен жүк көліктеріндегі полиция бар. Екі адам өзін Иса деп айтады, біреуі міндетті түрде жаңылысқан. Бір әнші наразылық әнін шырқап жатыр". BBC-нің "The Speaker" телешоуының 1-маусымының 3-бөлімінде қатысушылар өздерінің публикалық сөйлеу шеберлігін көрсету үшін Спикерлер бұрышында сөз сөйлеуі керек. В. С. Найпаулдың "Жарты өмір" романында Лондонға алғаш рет келген басты кейіпкер Спикерлер бұрышында үлкен, радикалды, көтеріңкі көреушілерді күтеді. Бірақ ол "жартылай ондай адамдардың шашыраңқы тұрғанын, үлкен автобустар мен машиналардың бейжай өтіп бара жатқанын" және "өте жеке діни идеялары бар" спикерлерді көреді, сондықтан олардың отбасылары "күнде оларды үйден шығарып тастауға қуанған болар еді". Грэм Бондтың "Love Is the Law" (Pulsar, 1969) альбомындағы "Strange Time, Sad Time" әнінде: "Лондон Англиясында адамдар ләззатты уақыттарда, махаббатқа толы уақыттарда Спикерлер бұрышына өз ойларын айту үшін барады".