Суында тіршілік ететін уысты жылан (Suýnda tírshilik etetin uýsty jylan)

Кіріспе

Бауырымен жүретіндердің бір түрі

Speciesbox
| fossil range = Pleistocene қазіргі уақытқа дейін
| image = Agkistrodon piscivorus piscivorus CDC. png
| status = LC
| status system = IUCN3.1
| status ref =
| genus = Agkistrodon
| species = piscivorus
| authority = (Lacépède, 1789)
| synonyms =
| synonyms ref = Ересек түрі ірі болып келеді және ауыр, тіпті өлімге әкелуі мүмкін тістеуге қабілетті. Қауіп сезгенде, денесін орап алып, тістерін көрсетеді. Өзін қауіпті сезінгенде немесе кез келген түрде қол тигізгенде шағып алуы мүмкін. Көбінесе судың ішінде немесе жанында, әсіресе ағысы баяу және саяз көлдерде, өзендерде және батпақтарда кездеседі. Жақсы жүзуге шебер, және басқа да жылан түрлері сияқты, кейде шығанақтар мен сағаларға кіріп, кедергі аралдар мен материк арасында жүзеді. Туыстың атауы грек тіліндегі ἄγκιστρον (ankistron) – "балық ілгегі, ілгегі" және ὀδών (odon) – "тіс" сөздерінен, ал түр атауы латын тіліндегі piscis – "балық" және voro – "(I) ашкөздікпен жейді, жұтады" сөздерінен алынған; осылайша, ғылыми атауы "ілгекті тісті балық жегіш" деп аударылады. Оның көптеген атаулары: құмыра ауызды, солтүстік құмыра ауызды, су мокасині, батпақтық мокасин, қара мокасин және қарапайым жылан. Көптеген атаулар осы түрдің қауіпті ескерту белгісіне байланысты, ол көбінесе өз орнында тұрып, кірген адамға қарай аузын ашып, аузының ақ қабаттарын көрсетеді. Көптеген ғалымдар "су мокасині" терминін қолдануды ұнатпайды, себебі ол улы мақта ауызды және улы емес су жыландары арасында шатасуға әкелуі мүмкін.

Сипаттама

Agkistrodon piscivorus – Agkistrodon тұқымдасының ең ірі түрі. Ересектердің жалпы ұзындығы (құйрығын қоса алғанда) әдетте асып түседі; аналықтары әдетте еркектерге қарағанда кішірек. Ересектерге қатысты бір зерттеуде жалпы ұзындығы, ал дене салмасы еркектерде және аналықтарда орташа екені анықталды. Кейде, әсіресе ареалдың шығыс бөлігінде, жекелеген нысандардың жалпы ұзындығы асып түсуі мүмкін. Глойд пен Конанттың (1990) мәлімдемесіне сәйкес, табиғатта одан да ірірек нысандар кездескен болса да, A. p. piscivorus-тың ең үлкен тіркелген үлгісінің жалпы ұзындығы Филадельфия зоологиялық бағына тапсырылған Дисмал батпағында ұсталған үлгіге негізделген. Бұл жылан тұтқындалған кезде жарақат алған, бірнеше күннен кейін өлген және тік және босаңсыған күйде өлшенген. Қызығы, көптеген адамдар су жыланының морфологиясының, әсіресе олжаны ұстағанда, судың қарсылығын азайту үшін артқа қарай жіңішкерейе түсетін кішкентай, тар басқа ие болуын күтеді. Дегенмен, шұңғырбас жыландар, әсіресе су жыландары (Cottonmouths), оған қайшы келетін құрылымды көрсетеді: ірі, үшбұрышты бас, суға нашар бейімделген сияқты көрінеді, бірақ іс жүзінде солай емес. Иілгіш жаңқалық сүйектері бар, бірақ шатыр сүйектері көбінесе, әсіресе артқы бөлігінде фрагменттелген. Лореалдық қабыршақ жоқ. Жоғарғы еріндік қабыршақтарынан 6-9 және төменгі еріндік қабыршақтарынан 8-12 дана байқалады. Денесінің орта тұсында 23–27 қатарлы қырлы қабыршақтары бар. Бұл түрді көбінесе мысбас (A. contortrix) жыланымен шатастырады. Бұл әсіресе жасөспірімдерге қатысты, бірақ арасында айырмашылықтар бар. A. piscivorus-тың басының екі жағында кең, қара жолақтар көзден артқа қарай созылады, ал A. contortrix-тың басында ақшыл жоғарғы еріндік қабыршақтарын қара түстің жұқа сызығымен бөліп тұрады. Nerodia тұқымдасының су жыландары да сыртқы түрі жағынан ұқсас, денесі жуан, басы үлкен, бірақ дөңгелек қарындары бар, лореалдық шұңқыры жоқ, бір анальді қабыршағы бар, қабыршақтары бүтіндей бөлінген және ерекше түс схемасы бар. Техастағы Рио-Гранде өзенінің бойында осы түрдің кездесуі туралы бірнеше мәлімет бар, бірақ олар қазір жойылған болуы мүмкін, ажыратылған популяцияларды көрсетеді деп есептеледі. Түрдің бастапқы орны "Каролина" деп көрсетілген, бірақ Шмидт (1953) оны Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон аймағымен шектеуді ұсынды. Бұл ареалдың солтүстік бөлігінде байқалған жыландар әдетте үлкен, ересек нысандар болады. Кэмпбелл мен Ламар (2004) бұл түрдің Алабама, Арканзас, Флорида, Джорджия, Иллинойс, Индиана, Кентукки, Луизиана, Миссисипи, Миссури, Солтүстік Каролина, Оклахома, Оңтүстік Каролина, Теннесси, Техас және Вирджинияда кездесетінін атап өтті. Түрді үздіксіз қудалау және дамуға байланысты сулы-сазды жерлердің кемуі жергілікті популяцияларға ауыр зиян келтірді. Бұған қарамастан, ол көптеген аймақтарда кең таралған түр болып қала береді. Индиана штатында су жыланы жойылып бара жатқан түрлер тізіміне енгізілген.

Agkistrodon piscivorus is the largest species of the genus Agkistrodon. Adults commonly exceed in total length (including tail); females are typically smaller than males. Total length, per one study of adults, was Average body mass has been found to be in males and in females. Occasionally, individuals may exceed in total length, especially in the eastern part of the range. Although larger ones have purportedly been seen in the wild, according to Gloyd and Conant (1990), the largest recorded specimen of A. p. piscivorus was in total length, based on a specimen caught in the Dismal Swamp region and given to the Philadelphia Zoological Garden. This snake had apparently been injured during capture, died several days later, and was measured when straight and relaxed. Interestingly, many would assume that the morphology of an aquatic snake should have a small, narrow head that tapers towards the back to minimize drag in the water, especially when capturing prey. However, the pit vipers, and particularly Cottonmouths, display a contradicting structure, with its bulky, triangular head, which would be assumed to be poorly suited to water, yet it is not the case. The broad head is distinct from the neck, and the snout is blunt in profile with the rim of the top of the head extending forwards slightly further than the mouth. Substantial cranial plates are present, although the parietal plates are often fragmented, especially towards the rear. A loreal scale is absent. Six to 9 supralabials and eight to 12 infralabials are seen. At midbody, it has 23–27 rows of dorsal scales. This species is often confused with the copperhead, A. contortrix. This is especially true for juveniles, but differences exist. A. piscivorus has broad, dark stripes on the sides of its head that extend back from the eyes, whereas A. contortrix has only a thin, dark line that divides the pale supralabials from the somewhat darker color of the head. The watersnakes of the genus Nerodia are also similar in appearance, being thick bodied with large heads, but they have round pupils, no loreal pit, a single anal plate, subcaudal scales that are divided throughout, and a distinctive overall color pattern.). A few records exist of the species being found along the Rio Grande in Texas, but these are thought to represent disjunct populations, now possibly eradicated. The type locality given is "Carolina", although Schmidt (1953) proposed this be restricted to the area around Charleston, South Carolina. Snakes observed in the northern areas of this range are typically larger older individuals. Campbell and Lamar (2004) mentioned this species as being found in Alabama, Arkansas, Florida, Georgia, Illinois, Indiana, Kentucky, Louisiana, Mississippi, Missouri, North Carolina, Oklahoma, South Carolina, Tennessee, Texas, and Virginia. Constant persecution of the species and drainage of wetland habitat prior to development has taken a heavy toll on local populations. Despite this, it remains a common species in many areas. In Indiana, the cottonmouth is listed as an endangered species.

Тіршілік ету ортасы

Agkistrodon piscivorus – Agkistrodon тұқымдасының ең сулы түрі, көбінесе су объектілерімен байланысты, мысалы, арналар, өзендер, батпақтар, тоғандар мен көлдердің жағалаулары. АҚШ Әскери-теңіз күштері (1991) оны батпақтарда, саяз көлдерде және ақырын ағатын өзендерде мекендейтінін сипаттайды, бірақ ол көбінесе жылдам, терең, салқын суларда кездеспейді. Бехлер мен Кинг (1979) оның тіршілік ету ортасын жазық жерлердегі батпақтар, көлдер, өзендер, шығанақтар, су тоғандары, суару каналдары, күріш далалары және кішкентай, таслы, таулы өзендер деп тізімдейді. Ол тұзды сулы ортада да кездеседі және кейде тұзды суда жүзіп жүргенін көруге болады. Agkistrodon piscivorus Атлантика және Мексика шығанағының жағалау аралдарын қоныстандыруда мысбас жыланға қарағанда әлдеқайда сәттірек болды. Дегенмен, тіпті осы аралдарда да ол көбінесе тұщы сулы батпақтарды ұнатады. Дансон мен Фреданың (1985) зерттеуі оның тұзға төзімді еместігін көрсетеді. Бұл түр жеткілікті стресске ұшырағанда немесе қауіп сезгенде, ерекше қорғаныс мінез-құлқына ие болады: құйрығын дірілдетіп, аузын ашып, аузын артқа лақтырады, соның нәтижесінде ішкі жағының керемет ақ түсі көрінеді. Оның көптеген жалпылама аттары, соның ішінде «пахта аузы» және «аузын ашушы» осы мінез-құлқына сілтеме жасайды, ал аузына бірдеңе тигенде жақтарын жабыстыру әдеті кейбір аймақтарда оған «қаптал жақ» деген ат берген. Басқа қорғаныс реакцияларына денесін жайпаңдату кіруі мүмкін. A. piscivorus әдетте жүзу немесе қозғалған кезде басын шамамен 45° бұрышта ұстайды. Бұл түр күндіз де, түнде де белсенді болады, бірақ ашық, күннөлді күндері көбінесе көлбеу немесе созылып жатуын көруге болады. Таңертең және салқын күндері олар көбінесе күн сәулесінде жылынып жатады. Олар көбінесе күн батқанда жылы жерде (мысалы, тротуарларда, жолдарда) жылыну үшін шығады, содан кейін түн бойы өте белсенді болады, көбінесе жүзіп немесе қозғалып жүреді. Оның рационында сүтқоректілер, құстар, қосмекенділер, балықтар, жұмыртқалар, жәндіктер, басқа жыландар, кішкентай тасбақалар және кішкентай аллигаторлар бар. Сондай-ақ, жеушілік туралы хабарлар да бар. Бірақ көбінесе оның рационының көп бөлігі балық пен бақалардан тұрады. Кейде жас дарақтар омыртқасыз жануарлармен қоректенеді. Тікенді балықтар кейде желінеді, бірақ олардың өткір тікендері кейде жарақаттарға әкелуі мүмкін. Bufo тұқымдасына жататын бақаларға көбінесе жақын болмайды. Конант (1929) Оңтүстік Каролинадан тұтқынға алынған бір дарақтың тамақтану мінез-құлқы туралы егжей-тегжейлі баяндады. Ол жем ұсынғанда, жылан тез назар аударып, шабуыл жасады. Бақалар мен кішкентай құстар ұсталып, қозғалысы тоқтағанша ұсталып тұрды. Үлкен жемге көбірек сақтықпен жақындасты, содан кейін жылдам шабуыл жасады, одан кейін жылан қашып кетті. 2,5 жыл ішінде жылан үш түрлі бақаны, соның ішінде үлкен бұқа бақасын, сары саламандраны, су жыландарын, байлам жыландарын, көгершіндерді, жас егеуқұйрықтарды және егеуқұйрықтың үш түрін қабылдады. Котонмоусттардың жейтін жем түрлерін және жасөспірімдер, ересек еркектер мен ересек әйелдер арасындағы айырмашылықтарды зерттеуге бағытталған бірнеше зерттеулер жүргізілді. Ересек еркектер мен әйелдер әртүрлі түрдегі және мөлшердегі жемдіктерді аңдайтыны анықталды. Байқаулар мен асқазанды талдаулар ересек еркектер балықтарды, ал ересек әйелдер негізінен басқа да, әсіресе жыландарды, қосмекенділерді жейтінін көрсетті. Осы зерттеуде жыланның мөлшеріне қарай жемнің мөлшері де артатыны анықталды. Жастардың құйрықтары сарғыш немесе жасыл түсті болады және құйрығымен сүйрелеу арқылы жемді қуып жейді. Құйрығының ұшы бақалар мен кеділер сияқты жемді аулауға арналған. Уортон (1960) тұтқынға алынған дарақтардың осы мінез-құлқын 07:20 мен 19:40 аралығында байқаған, бұл күндізгі белсенділік екенін көрсетеді. Бірма питондары Флоридадағы жергілікті экожүйеге үлкен зиян келтіруге қабілетті инвазивті түр, сондықтан A. piscivorus питондарды аулауға мүмкіндік беру үшін өзінің рационын өзгерту процесінде болуы мүмкін деп үміттенеді.

Agkistrodon piscivorus is the most aquatic species of the genus Agkistrodon, and is usually associated with bodies of water, such as creeks, streams, marshes, swamps, and the shores of ponds and lakes. The U. S. Navy (1991) describes it as inhabiting swamps, shallow lakes, and sluggish streams, but it is usually not found in swift, deep, cool water. Behler and King (1979) list its habitats as including lowland swamps, lakes, rivers, bayheads, sloughs, irrigation ditches, canals, rice fields, and small, clear, rocky, mountain streams. It is also found in brackish water habitats and is sometimes seen swimming in salt water. It has been much more successful at colonizing Atlantic and Gulf Coast barrier islands than the copperhead. Even on these islands, though, it tends to favor freshwater marshes. A study by Dunson and Freda (1985) describes it as not being particularly salt tolerant. When sufficiently stressed or threatened, this species engages in a characteristic threat display that includes vibrating its tail and throwing its head back with its mouth open to display the startlingly white interior, Many of its common names, including "cottonmouth" and "gaper", refer to this behavior, while its habit of snapping its jaws shut when anything touches its mouth has earned it the name "trap jaw" in some areas. Other defensive responses can include flattening the body A. piscivorus usually holds its head at an angle around 45° when swimming or crawling. This species may be active during the day and at night, but on bright, sunny days, they are usually found coiled or stretched out in the shade. In the morning and on cool days, they can often be seen basking in the sunlight. They often emerge at sunset to warm themselves on warm ground (i. e., sidewalks, roads) and then become very active throughout the night, when they are usually found swimming or crawling. Its diet includes mammals, birds, amphibians, fish, eggs, insects, other snakes, small turtles, and small alligators. Cannibalism has also been reported. Normally, though, the bulk of its diet consists of fish and frogs. On occasion, juvenile specimens feed on invertebrates. are often eaten, although the sharp spines sometimes cause injuries. Toads of the genus Bufo are apparently avoided. Conant (1929) gave a detailed account of the feeding behavior of a captive specimen from South Carolina. When prey was introduced, the snake quickly became attentive and made an attack. Frogs and small birds were seized and held until movement stopped. Larger prey was approached in a more cautious manner; a rapid strike was executed after which the snake would withdraw. In 2.5 years, the snake had accepted three species of frogs, including a large bullfrog, a spotted salamander, water snakes, garter snakes, sparrows, young rats, and three species of mice. There have been several studies focusing on the types of prey that Cottonmouths consume, and analyzing the differences between juveniles, adult males, and adult females. It has been found that adult males and females target different prey types and sizes. Observations and stomach analyses show that adult males consume fish, whereas adult females mainly consume other squamates, in particularly snakes. In this same research, it was concluded that the prey size increased with the size of the snake for both juvenile and adults, both male and female. Young individuals have yellowish or greenish tail tips and engage in caudal luring. The tail tip is wriggled to lure prey, such as frogs and lizards, within striking distance. Wharton (1960) observed captive specimens exhibiting this behavior between 07:20 and 19:40 hours, which suggests it is a daytime activity. Burmese pythons are an invasive species in Florida with the capacity to inflict great damage to the local ecosystem, so it is hoped that A. piscivorus may be in the process of modifying its diet to enable it to hunt the pythons.

Жыртқыш жануарлар

Агкистродон писциворус қыран (Chelydra serpentina), сұңқарлар, американдық аллигаторлар (Alligator mississippiensis), мүйізді соулар (Bubo virginianus), бүркіттер, қызыл иықты сұңқарлар (Buteo lineatus), логгерхед шриктер (Lanius ludovicianus) және қасқыр, журавль, балықшыл сияқты ірі су құстарының жемі болады. Жастар тамыз немесе қыркүйек айларында туады, ал жұптасу жылдың жылы айларында, кем дегенде оның ареалының белгілі бір бөлігінде болуы мүмкін.