Кіріспе
Исраил билерінің бірі Киелі кітаптағы Билер кітабында Жайыр немесе Яир (Я’īr, "жарық сыйлайды") Ғилаадтан шыққан адам. Ол Манаса тайпасынан және Яһуда тайпасынан да тегін шығарған (Нұсқалар 32:39-41, 1 Тарихнама 2:21-23). Тола 23 жыл билік еткеннен кейін, Жайыр 22 жыл бойы Исраилді биледі. Оның мұрасы Манасаның ұлы Махирден тараған Ғилаад аймағында болды. Билер 10:3-5 бойынша, Жайырдың отыз ұлы болды, олар отыз есек қолына мініп, Ғилаадтағы 30 қаланы басқарды, олар Хавот-Жайыр деп аталды (Билер 10:4; 1 Тарихнама 2:22-де 23 қала). «Хаввот» сөзі ("шатырлы елді мекендер") осы контексте ғана кездеседі (Нұсқалар 32:41; Екінші заң 3:14; Билер 10:4). Жайыр қайтыс болып, Камонға (немесе Камон) жерленді. У. Юинг Камонның Селевкид патшасы Антиох III Пелладан Гефрунға жорық жасағанда бағындырған Камунға сәйкес келетінін айтады (Полибий кітабы V.70:12). Оның өлімінен кейін, исраилдіктер 18 жыл бойы Құдайға адал болмай, филистиндер мен аммондықтардың қол астындағы зорлық-зомбылыққа ұшырады. Дәуіт патша Шибаның бүлігінен кейін Ира есімді жайырлықты өзінің басты билеушісі немесе діни қызметкері етіп тағайындады.
In the Biblical Book of Judges, Jair or Yair ( Yā’īr, "he enlightens") was a man from Gilead. He was of the Tribe of Manasseh and also descended from the Tribe of Judah (Numbers 32:39 41, 1 Chronicles 2:21 23). Jair judged Israel for 22 years, after the death of Tola, who had ruled of 23 years. His inheritance was in Gilead through the line of Machir, the son of Manasseh. According to Judges 10:3–5, Jair had thirty sons, who rode thirty ass colts, and controlled 30 cities in Gilead which came to be known as Havoth Jair (Judges 10:4; cf. 23 towns in 1 Chronicles 2:22). The word chawwoth ('tent encampments') occurs only in this context (Numbers 32:41; Deuteronomy 3:14; Judges 10:4). Jair died and was buried in Camon (or Kamon). W. Ewing suggests that Kamon probably corresponds to Kamun taken by the Seleucid king Antiochus III, on his march from Pella to Gephrun (Polybius Book V.70:12). After his death there were 18 years of infidelity to the God of the Israelites and oppression at the hands of their Philistine and Ammonite neighbours. King David appointed a Jairite named Ira as his chief ruler or priest after Sheba's rebellion.
Шежіресі
Жайырдың әкесі Сегуб еді. Сегубтың әкесі Езрон еді. Езронның әкесі Перес еді. Перестің әкесі Яһуда еді. Сегубтың анасы Махирдың қызы еді. Махир Манасаның ұлы еді.
Яһуди аңыздарында
Псевдофилонның (38-39) және Еремелдің (48 және 68) жылнамаларында Абимелектің ізбасары оның зұлымдығымен теңестірілді, тіпті одан да асып түсті делінеді. Жайыр Баалға арнап құрбандық тақтарын тұрғызды және өлім жазасымен қорқытып, халықты оның алдында тәбәрек етуге мәжбүрледі. Шынайы иманды сақтап қалған тек жеті адам ғана жалған құдайларға табынудан соңғы деміне дейін бас тартты. Олардың есімдері: Дуаил, Абит Йисраэль, Екутиел, Салом, Ашур, Жонадаб және Шемиел. Олар Жайырға былай деді: «Біз мұғалімдеріміз бен анамыз Дебораның үйреткен сабақтарын есімізде сақтаймыз. Олар: «Жүрегің сені оңға немесе солға бұрғызбасын. Күн-түн демей, Тауратты оқып үйренуге беріл. Сен неліктен Раббының халқын «Баал – Құдай, оған ғана құлшылық етейік!» деп азғыруға тырысасың? Егер ол шын мәнінде сен айтқандай болса, онда ол Құдай сияқты сөйлей гөрсін, сосын біз оған құлшылық етеміз». Баалды құрметсіздік еткені үшін Жайыр жеті адамды өртеуге бұйрық берді. Оның қызметшілері бұйрықты орындауға асыққанда, Құдай оттың иесі Натанайылды жіберді. Ол отты сөндірді, бірақ Жайырдың қызметшілері оның алдында жанып кетті. Жеті адам оттан өлімге ұшырау қаупінен құтылып қана қоймай, періште барлық қатысушыларды соқыр етіп, олардың көзден жасырынып қашуына мүмкіндік берді. Содан кейін періште Жайырға жақындап, былай деді: «Өлер алдында Раббының сөзін тыңда! Мен сені халқымның билеушісі етіп тағайындадым, ал сен Менің Одама бұзып, халқымды азғырып, Менің қызметшілерімді отпен өртеуге тырыстың. Бірақ олар тірі жанға айналып, көктегі оттан құтқарылды. Сен өлмексің, отта өлмексің және мәңгілікке отта қаласың». Сөйтіп, періште оны Баалға құлшылық етуге дайын болған мың адаммен бірге өртеп жіберді.